در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
طرحی که هیچ وقت اجرا نشد
طرح خود گردانی بیمارستان ها که چند سالی است به معضلی در مسیر درمان مردم تبدیل شده است ، با انتقادهای تند و گاه حمایت های بی دریغ افراد مختلف مواجه می شود.
این طرح که برخی کارشناسان امور اجتماعی آن را مخالف اصل بهداشت و درمان رایگان برای همه (استناد به قانون اساسی جمهوری اسلامی) دانسته اند، بارها عامل ایجاد تشنج و درگیری بیماران یا همراهان ایشان با مسوولان بیمارستان های دولتی شده است.
معاون وزیر بهداشت نوید داده است خودگردانی تا پایان سال جمع و هیات امنا جایگزین آن می شود.خدمات درمانی ، گرانقیمت ، پر خرج و پرهزینه هستند.
سختی و استرس فزاینده کار پرسنل پزشکی ، استفاده از دستگاه های گرانقیمت و هزینه بسیار بالای خرید دارو، فرآیند درمان را به مقوله ای پرهزینه تبدیل کرده است.
در تمام کشورهای دنیا برای کاهش هزینه های درمان ، روشهای خاصی اعمال می شود. شرکتهای بیمه گر مختلف با تمهیدات اقتصادی ویژه ای برای درمان بیماران کمک هزینه های متعدد در نظر می گیرند که حتی مورد حمایت دولت قرار دارد.
این حقیقت تلخ را باید پذیرفت که در بسیاری مراکز درمانی تا پول به صندوق مربوط واریز نشود، بیمار را بستری یا جراحی نمی کنند، حتی اگر مشکل اورژانس وجود داشته باشد و حتما بارها و بارها شنیده اید که کسی به دلیل مشکلات مالی نتوانسته است بیمار خود را در یک بیمارستان مجهز بستری کند و بیمارش به دلیل فقدان امکانات مثلا خالی نبودن تخت و رسیدگی کافی پزشکی فوت کرده است یا همراهان بیمار نتوانسته اند بموقع داروی نایاب را برای نجات جان بیمار خود تهیه کنند و بیمار از دست رفته است.
بسیاری ، ریشه این مشکلات را در خودگردانی بیمارستان ها می دانند.
غیر قابل اجرا
دکتر جزایری ، استاد دانشگاه می گوید: خودگردانی بیمارستان ها زمانی که اکثریت جمعیت کشور درآمد متوسط دارند و مردم قادر به پرداخت هزینه های بالای درمان نیستند بی مفهوم است.
بنابراین دولت باید برای اداره بیمارستان ها و مراکز درمانی یارانه بدهد. وی می گوید دولت در طرح خودگردانی فقط حقوق و مزایای کارکنان را پرداخت می کند و بیمارستان برای اداره خود مجبور است هزینه های درمانی را از بیمار دریافت کند.
در نتیجه از زمانی که طرح خودگردانی بیمارستان ها در کشور اجرا شده ، نه تنها هیچ بیمارستانی خودگردان نشده، بلکه مردم هم خدمات مطلوبی دریافت نکرده اند.
خودگردانی نداریم
بسیاری طرح خودگردانی را قانونی مصوب می دانند. این در حالی است که در هیچ قانونی ، نامی از خودگردانی برده نشده است. دکتر شهریاری ، نماینده مردم زاهدان در مجلس هفتم در این خصوص می گوید: مساله خودگردانی بیمارستان ها در مجلس هیچ وقت به عنوان قانون تصویب نشده و حتی کلمه ای به نام خودگردانی مشاهده نمی کنیم.
بسیاری از کارشناسان معتقدند در بیمارستان ها واژه ای به نام خودگردانی نداریم. اینان می گویند صرف دریافت فرانشیز از بیمار را نمی توان خودگردانی نامید.این در حالی است که مدیر بیمارستان حتی قدرت تعویض یک مستخدم را ندارد و عملا هیچ نظارتی نمی تواند بر حضور و کار پزشکان داشته باشد.
از سوی دیگر، همه معتقدند دوره ای که بودجه مشخص به بیمارستان داده می شد تا خود را اداره کند، سالهاست سپری شده.امروزه در تمام کشورهای پیشرفته با نظامهای دقیق بر اساس عملکرد بیمارستان به آن پرداخت صورت می گیرد، ضمن این که نظامهای بیمه ای حمایتی از فقرا نیز در جای خود به وظیفه قانونی شان عمل می کنند.
این در حالی است که در کشور ما هنوز بسیاری معتقدند می توان به روشهای عصر حجر بیمارستان را اداره کرد.
نارضایتی مصرف کننده
دکتر ابراهیم صدقیانی ، رئیس انجمن اداره امور بیمارستان ها درباره خودگردانی می گوید: مساله مهم نارضایتی مصرف کننده است.
وی توضیح می دهد: در اصل 29قانون اساسی داریم که دولت مکلف است این هزینه ها را تقبل کند؛ یعنی حقی است همگانی؛ بنابراین آیا درست است که می گویید بیمارستان ها باید درآمدزایی کنند و با درآمد خودشان اداره شوند؛
چنین چیزی هیچ کجای دنیا محقق نمی شود؛ یعنی اگر انتظار داشته باشیم بیمارستان با یک نظام متمرکز بسیار تحت کنترل ، درآمدزایی کند، امکان پذیر نیست. وی در ادامه می افزاید: 60درصد بودجه بیمارستان را منابع انسانی تشکیل می دهد و 40درصد باقی می ماند.
دولت مکلف است 60درصد را بپردازد و اگر این امر محقق نشود چون حقوق و مزایا یک هزینه واقعی و دایم است ، باید از بیمار گرفته شود، بیماری که حق دارد خدمات مناسب به وی ارائه شود و دولت متعهد به این کار است.
دکتر صدقیانی تصریح می کند: در حال حاضر که مجلس روی مساله خودگردانی حساس شده ، باید ببینیم چه هدفی را دنبال می کند. آیا خرج دولت را می خواهد کم کند؛ که بیشتر می شود.
آیا این خرج را از مردم می خواهد بگیریم ؛ پس بیمه ها چه می شوند؛ اصل 29قانون اساسی چه می شود؛ مجلس ما واقف است که یک نارضایتی از طرف مردم ایجاد می شود که باید محل مالی آن را پیدا کرد همه چیز به مسائل مالی برنمی گردد و باید به دنبال یک نظام بیمارستانی بهینه باشیم.
افزایش آمار جراحی ها
عابد فتاحی ، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس می گوید: هزینه های بیمارستانی به گونه ای تنظیم شده که اگر بیماری نیاز به یک بار عمل جراحی قلب داشته باشد، باید حتی فرش زیر پای خود را بفروشد تا بتواند زندگی اش را نجات دهد.
وی می افزاید: امروزه هزینه درمان بیماری یک فرد به صورت آزاد و بدون استفاده از خدمات بیمه ای در بیمارستان های دولتی بسیار بیش از هزینه درمان مشابه در بخش خصوصی است ، چراکه اجرای طرح خودگردانی بیمارستان ها سبب شده است هزینه های درمان و بستری در بیمارستان های دولتی بشدت افزایش یابد.
وی با اشاره به این که طرح خودگردانی ، آمار جراحی ها را بشدت افزایش داده است ، می گوید: متاسفانه برخی بیمارستان ها به منظور افزایش درآمد، برای بیماری که ضرورتی برای انجام جراحی ندارد نیز عمل جراحی تجویز می کنند.
ناکارآمدی بیمه ، علت شکست خودگردانی
محمدرضا ظفرقندی ، رئیس سابق سازمان نظام پزشکی کشور، علت شکست طرح خودگردانی بیمارستان ها را ناکارآمدی سیستم بیمه ای و اجرای ناقص آن می داند و می گوید: درآمد 80درصد بیمارستان های دولتی از طریق بیمه است.
این در حالی است که سیستم بیمه ای ما ناکارآمد و سرانه ها کافی نیست. وی اعتقاد دارد: زمانی اجرای طرح خودگردانی بیمارستان ها موفق خواهد بود که سایر هزینه های بیمارستانی نظیر دارو، غذا و تجهیزات بیمارستانی مطابق واقع دیده شود و سرانه واقعی بهداشت و درمان منظور و به بیمه ها پرداخت شود تا آن هزینه ها به بیمارستان پرداخت گردد.
ظفرقندی می افزاید: 2راه حل بیشتر وجود ندارد؛ یا باید سرانه واقعی و قیمت واقعی به بیمارستان ها پرداخت و بیمه ها تقویت شوند یا طرح خودگردانی لغو و هزینه های درمان به صورت کامل از سوی دولت پرداخت شود.
بیمارستان های دولتی ، هیات امنایی می شوند
علویان ، معاون سلامت وزارت بهداشت درباره خودگردانی بیمارستان ها می گوید: به منظور بهبود کیفیت خدمات بیمارستان های دولتی و بر اساس ماده 45قانون برنامه توسعه چهارم ، بیمارستان های دولتی به صورت هیات امنایی اداره می شوند و برای شروع از همین ماه یک یا 2بیمارستان در هر استان هیات امنایی می شود.
وی می افزاید: طرحی که قبلا برای بهبود وضعیت بیمارستان های کشور دنبال می شد، طرح خودگردانی بیمارستان ها بود که حاصل آن اخذ پول بیشتر از مردم و در نتیجه فقیرتر شدن اقشار کم درآمد بود.علویان می گوید: خودگردانی بیمارستان ها، راه حل مساله پایین بودن خدمات بیمارستانی در بیمارستان های دولتی نیست و اگر چه بحثی مبنی بر لغو خودگردانی بخشهای واگذار شده مطرح نیست ؛ اما از این پس بخشهای بیمارستانی جدید به شرکتهای خصوصی واگذار نمی شود.
وی می گوید: با ادامه طرح خوگردانی بیمارستان ها مخالفم ، اما موافق هستیم که بیمارستان ها خودشان را به صورت بهینه اداره کنند.
تقویت مدیریت بیمارستان ها و استفاده بهینه از منابع باعث می شود بیمارستان ها دچار کسری منابع نشوند، اما اجرای طرح خودگردانی بیمارستان ها بخصوص در بیمارستان های دانشگاهی و آموزشی نتیجه معکوس دارد و سلامت مردم را به خطر می اندازد.
بنابراین این طرح دیگر توسعه نمی یابد.علویان اعتقاد دارد: طرح خودگردانی بیمارستان ها به طور جدی اجرا نمی شود و فقط بعضی بخشهای بیمارستان های دولتی به این شکل اداره می شوند و فضای کلی حاکم بر بیمارستان ها این نیست.
وی می گوید: بیمارستان های دولتی به علت محدودیت های مالی و کمبود منابع با مشکلات بسیاری رو به رو هستند و قطعا منابع مالی که به سمت بیمارستان های خصوصی می رود، خیلی بیشتر از منابع مالی بیمارستان های دولتی است و این امر باعث ضربه به بیمارستان های دولتی می شود.
وقتی منابع بیمارستان های دولتی کمتر باشد، کیفیت خدمات آنها افت می کند. به همین دلیل باید با تقویت بیشتر مدیریت بیمارستان های دولتی و همکاری بیشتر سازمان های بیمه گر و نظارت بیشتر برای حضور بیشتر اعضای هیات علمی در ساعات اداری در بیمارستان های دولتی ، وضعیت بیمارستان های دولتی بهتر شود.
معاون سلامت وزارت بهداشت می افزاید: بیمارستان های دولتی با کمبود شدید منابع مالی رو به رو هستند، اکثر تجهیزات پزشکی این بیمارستان ها فرسوده است و نیروی انسانی کافی در اختیار ندارند.
باید تدابیری اتخاد کنیم که بیمارستان های دولتی تجهیزاتشان را نو کنند و قطعا تجهیزات نو، موجب خدمت بهتر و درآمد بیشتر بیمارستان ها می شود.
وی ادامه می دهد: از این پس برای بهبود خدمات بیمارستان ها چه بخش دولتی و چه بخش خصوصی باید دخالت های جدی و اساسی کنیم، نظارت را تقویت کنیم و اشکالات مدیریتی و جذب منابع را اصلاح کنیم.
معاون سلامت وزارت بهداشت افزود: با وجود کمبودهای شدیدی که در بیمارستان های دولتی وجود دارد، اما هنوز 80درصد خدمات بستری کشور در بیمارستان های دولتی انجام می شود.
علی اخوان بهبهانی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
