حالا کم کم فناوری جدی تر می شود

این روزها غالب کسانی که به نوعی در عرصه های علمی و تکنولوژیکی کشور فعال هستند، از مشکلات مربوط به مبتکران ، مخترعان و محققان به خوبی آگاه اند و می دانند که عدم حمایت های مالی و معنوی ، بسیاری از اندیشه های نو و خلاق

کد خبر: ۷۹۴۵۷

را که می توانند منشائ تولیدات و نوآوری های صنعتی باشند به انزوا و سکوت و در برخی موارد به واگذار کردن سرمایه های فکری وادار کرده است؛!
مسلما ارائه راه حل برای رفع مشکل فوق که تبعات علمی - تکنولوژیکی و فرهنگی نیز به همراه دارد که با حمایت گسترده مسوولان دولتی ممکن است.
چرا که حرکت یک کشور به سمت دنیای فعال صنعتی امروز بدون حمایت از هسته های نوآوری ، خلاقیت و هدایت شان به سمت تولیدات صنعتی ممکن نیست.
بر این اساس از سال 1368طرحی تحت عنوان "طرح کمک به نوسازی ماشین آلات و تجهیزات صنعت " از سوی وزارت صنایع و معادن کشور و با هدف ارتقای تکنولوژی و فناوری اجرا می شود که متاسفانه به نظر می رسد اطلاع رسانی وسیعی در ارتباط با آن تاکنون صورت نگرفته است!
طرح کمک به نمونه سازی ماشین آلات و تجهیزات صنعتی با توجه به وظیفه و رسالت بخشهای دولتی در حمایت از طرحهای تحقیقاتی و ایده های صنعتی برای رسیدن به محصول نهایی و در واقع حمایت از ایده های نو و صنعتی ارائه و اجرا می شود.
در واقع هدف دولت از اجرای این طرح تکمیل حلقه مفقوده روند توسعه صنعتی یعنی حمایت از نوآوری و خلاقیت برای ارتقائ تکنولوژی و فناوری است.

ایده های قابل اجرا
دکتر محمدرضا امیدخواه عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و مدیر طرح کمک به تجهیزات و ماشین آلات صنعتی وزارت صنایع و معادن با اشاره به این که طرح فوق الذکر شامل 3فاز می شود، می گوید: مرحله نخست بحث مطالعات ، انجام آزمایشات در مراکز آزمایشگاهی و پژوهشی و در واقع امکان سنجش علمی پروژه ها را دربرمی گیرد.
یعنی این که مشخص شود که آیا ایده های که در ذهن مبتکر است ، شدنی است یا خیر؛ چرا که رسیدن به پاسخ منفی در اجرایی شدن یک ایده کاملا منطقی و قابل پذیرش است ولیکن این وظیفه درست است که بدون انتظار برگشت پذیری از پروژه های پذیرفته در این بخش کمک مالی بلاعوض کند که این کار نیز با اختصاص سوبسیدهایی به این بخش صورت می گیرد.
مسلما در مراکز تحقیقاتی و دانشگاه ها طرحهای تحقیقاتی زیادی انجام می شود ولیکن آن طرحها در این فاز برگزیده می شوند که منجر به تولید یک محصول صنعتی و یا نوعی کاربرد صنعتی شوند. مسلما تحقیقاتی که در مرزهای دانش اتفاق می افتد و ابعاد صنعتی ، حداقل در کوتاه مدت ندارند، در این بخش نمی گنجند.

به دنبال رفع مشکلات فنی
در فاز دوم طرحهایی ارایه می شوند که امکان سنجش علمی آن به اثبات رسیده و باید امکان سنجش فنی و ساخت نمونه صنعتی آن در این بخش به اثبات برسد.
یعنی در این فاز رفع مشکلات فنی پروژه های انتخاب شده از فاز اول و اثبات اجرایی شدن آنها به لحاظ فنی و تکنولوژیکی مد نظر است.
دکتر امیدخواه می افزاید:در واقع پارکهای فناوری سازمان پژوهش های علمی و صنعتی یا شهرکهای صنعتی نیز چنین وظیفه ای دارند. یعنی پلی هستند میان کارهای علمی و پژوهشی به سمت کارهای تولیدی قابل سودآوری و در این فاز، وزارت صنایع دقیقا چنین نقشی را ایفا می کند.

وام های کم بهره
در اینجا وامهای بانکی کم بهره (با بهره 5تا 6درصد) به پروژه ها اعطا می شود. دکتر امیدخواه تاکید می کند: البته معتقد هستیم که در این بخش نیز باید پروژه ها شامل وامهای قرض الحسنه شوند که از سال 1368تا 1379نیز چنین عمل کردیم ولیکن متاسفانه بنابر تصمیم مجلس شورای اسلامی از سال 79این کمکها به وامهای کم بهره تغییر یافته است.
به علاوه اعطای کمکها به طرحهای فنی مورد حمایت در وزارت صنایع نیز بر مبنای حیطه کاری به 3بخش تقسیم می شود که شامل:
1-طرح کمک به نمونه سازی ماشین و تجهیزات صنعتی
2-خودرو
3-طرح الکترونیک (IT) می شود.
که 2حوزه اخیر شامل طرح مورد نظر ما نمی شوند. بلکه این طرح شامل کمک به نمونه سازی مواد غذایی ، ماشین آلات کشاورزی ، صنایع نساجی ، شیمیایی و دارویی می شود. علاوه بر این موارد تولید محصولات جدید هم ولو این که با دستگاه های قدیمی تولید شود، در این فاز می گنجد.
از سوی دیگر ما نه تنها به محصول یا دستگاه نو وام می دهیم ، بلکه به بهینه سازی طرح هم وام می دهیم که منظور از بهینه سازی در اینجا تغییراتی در خط تولید به منظور افزایش سرعت خط تولید، کاهش ضایعات ، کاهش مصرف انرژی و ارتقای کیفیت محصول است.

اگر کارآفرین نیستید!
دکتر امیدخواه می گوید: اتفاقا ما به این هم اندیشیده ایم ، چرا که ضریب ریسک پذیری که لازمه سرمایه گذاری در کارهای تولیدی است ، در افراد متفاوت است.
یعنی ممکن است محققی صرفا ایده پرداز باشد ولی تمایل به سرمایه گذاری نداشته باشد.
در چنین شرایطی بازاری در نظر گرفته شده است تحت عنوان بازار فروش ایده به نام "فن بازار" که دستگاه حقوقی و مشاورین دولتی نیز بر روند کار آن نظارت دارند تا بحث انتقال مالکیت های معنوی در پوشش قراردادهایی با نظارت مشاورین حقوقی صورت بگیرد.
البته متاسفانه به دلیل وجود برخی کاستی ها این سیستم هنوز شکل اجرایی به خود نگرفته است گرچه دفتر همکاری های ریاست جمهوری روی این مساله کار می کند.بعلاوه باید پذیرفت که ساختارهای ملی ما در ارتباط با حمایت از مالکیت های معنوی تاکنون شکل نگرفته است.

نمونه ساخته شده
مسلما در این فاز، نمونه اولیه ساخته شده و به لحاظ فنی هم مشکل خاصی وجود ندارد و تنها نگرانی ، از بازار یعنی بحث برگشت پول و سرمایه گذاری برای تولید انبوه مطرح است.
در این فاز سرمایه گذاران باید به سیستم های بانکی و اعتباری مراجعه و طبق روال موجود از وامهای بانکی استفاده کنند. یعنی بحث حمایت مالی از سوی ما در این فاز وجود ندارد و سرمایه گذاران باید شرایط ارائه شده از سوی بانک یا موسسه مالی را بپذیرند.

ارائه سرویس های خدماتی
دکتر امیدخواه با اشاره به کمک های مالی برای سرویس های خدماتی به طرح های برگزیده می گوید: در اینجا نوعی حمایت به تجهیز آزمایشگاه های مرجع اختصاص داده شده که معطوف به کارگاه های کوچکی می شود که محصول خاصی را تولید می کنند و برای تولید آن محصول نیاز به گذراندن تستهایی برای تضمین کنترل کیفیت تولیدشان دارد.
که در چنین شرایطی ما هزینه تجهیز این آزمایشگاه را با اعطای وامهای کم بهره (با بهره 4درصد) فراهم می کنیم تا به این ترتیب این آزمایشگاه مرجع بتواند به سایر صنایع همگن نیز خدمات ارائه کند.

نظارت کمیته های تخصصی
پس از تشکیل پرونده برای کسانی که به وزارت صنایع مراجعه می کنند، آنها را به کمیته های تخصصی معرفی می کنیم که در همکاری دانشگاه ها با سازمان پژوهش های علمی و صنعتی تشکیل شده اند و این کمیته ها پس از بررسی و تایید پروژه ها، آنها را برای اعطای کمک برای نمونه سازی به ما اعلام می کنند.
بعلاوه یک سیستم نظارتی بر روند پیشرفت پروژه میزان کمکهای مالی مورد نیاز را در هر مرحله مشخص می کنند.

حاصل 16سال فعالیت...
طی این مدت زمان 791پروژه مورد حمایت این طرح قرار گرفته است که نزدیک به 61درصد آن منجر به ارتقائ تکنولوژی شده است. نتایج به دست آمده گرچه ایده آل نیست ولیکن در مجموع خوب است.