سواد سلامت از مسیر دانشگاه نمی‌گذرد

منبع این حرف هم نه بر اساس حدس و گمان، بلکه بر مبنای گفته‌های علیرضا مرندی، رئیس فرهنگستان علوم پزشکی کشور و وزیر سابق بهداشت است.

پس با این حساب شاید برایتان این سوال پیش بیاید که اگر پزشکی مدرن، تاثیر چندانی در ارتقای سلامت جامعه ندارد، پس چه عاملی می‌تواند جامعه‌ای شادتر و سالم‌تر را به بار بیاورد؟

پاسخ به این پرسش را باید در خودمراقبتی، پیشگیری و از همه مهم‌تر در داشتن آگاهی و سواد سلامت جستجو کرد. یعنی وقتی فردی می‌داند کدام رفتار پرخطر است و می‌داند باید چگونه با بیماری‌های واگیر و غیرواگیر مقابله کند و همچنین آگاه است که سبک زندگی سالم و بی‌خطر، چه معیارهایی دارد، چنین فردی کمتر به بیماری‌های مختلف مبتلا می‌شود و زندگی سالم‌تری در پیش خواهد داشت.

اما متاسفانه در شاخص سواد سلامت کشور ما اوضاع درست و حسابی ندارد. مرندی به ایرنا توضیح داده که بر اساس نتایج یاد شده از مطالعه‌ای علمی در دانشگاه علوم پزشکی کرمان، 44 درصد تحصیلکرده‌های کشور ما سواد سلامت کافی دارند.

وقتی حدود نیمی از تحصیلکرده‌های دانشگاهی ما به درستی نمی‌دانند چه سبک زندگی برای آنها مضر است و اطلاعات چندانی درباره انواع بیماری‌ها، داروها، مضرات مواد مخدر، رژیم‌های غذایی و نحوه پیشگیری از امراض مختلف ندارند، در این حالت دیگر نباید توقع داشت قشر غیر تحصیلکرده جامعه، نمره بهتری از دانشگاهی‌های ما کسب کنند.

همین مطالعه علمی بوضوح نشان می‌دهد که دانشگاه رفتن و گذراندن علوم آکادمیک، ربط چندانی به سواد سلامت افراد ندارد و به همین دلیل متولیان نظام سلامت باید بی‌اعتنا به مدرک تحصیلی افراد، آموزش سلامت را در سطحی گسترده به همه شهروندان ارائه دهند.‌ از سوی دیگر، هر چقدر ابعاد زندگی ماشینی گسترده‌تر شود و انسان‌ها روز‌به‌روز بیشتر در چرخ صنعت و فناوری گرفتار شوند، باید به همان میزان نیز سواد سلامت در جامعه ارتقا پیدا کند، زیرا درگیر شدن با زندگی شهری و ماشینی، خواه و ناخواه با رکود و کم تحرکی همراه است.

اگر مردمان قدیم، مسیرهای طولانی را پیاده طی کرده و از غذاهای ارگانیک استفاده می‌کردند، اما حالا دیگر کمتر نام و نشانی از این سبک زندگی پیدا می‌شود. زندگی با محصولات غذایی که با انواع و اقسام مواد شیمیایی ترکیب شده‌اند و همچنین زیستن در وضعیتی که بدن انسان از کمترین تحرک و جنب‌وجوش برخوردار است، موجب شده این روزها آمار بیماری‌های غیرواگیر در جامعه افزایش پیدا کند.

افزایش بیماری‌های غیرواگیر مثل سرطان، فشارخون و دیابت، ربطی به میزان تحصیلات افراد ندارد و به همین سبب است که می‌گوییم تنها در حالتی می‌توان از شیوع این بیماری‌های غیرواگیر کاست که سواد سلامت در بین همه اقشار جامعه گسترش پیدا کند و همه مردم راه‌های پیمودن زندگی سالم و کم‌ خطر را بیاموزند.