شیرینکنندههای مصنوعی ممنوع
اگر به قفسه سوپرمارکتها نگاهی انداخته باشید، حتما متوجه وجود انواع آبمیوهها و نوشیدنیهایی شدهاید که هر کدام بسته به ذائقه مشتریان، طعمهای مختلفی دارند؛ نوشیدنیهایی با شیرینی دلچسب که هر اشتهایی را برمیانگیزد.
این قبیل نوشیدنیهای صنعتی بیشتر با شیرینکنندههای مصنوعی تهیه میشود که گویی سلامت افراد را نشانه رفته است. پیش از این، بسیاری بر این باور بودند که مبتلایان به دیابت براحتی و بدون نگرانی از بالا رفتن قند خون یا کالریشان میتوانند از مواد غذایی حاوی شیرینکنندههای مصنوعی استفاده کنند؛ ولی بررسیهای اخیر حاکی از آن است که این قبیل شیرینکنندههای مصنوعی نهفقط بیضرر نیست، بلکه ممکن است باعث تشدید چاقی و بیماری دیابت شود.
شیرینکنندههای مصنوعی موادی صنعتی هستند که به عنوان جایگزین شکر و قند از شکر و قند شیرینی بالاتری دارند و کالری کمتری به بدن میرسانند و هماکنون در بسیاری از مواد غذایی و نوشیدنیها استفاده میشوند که از این میان میتوان به آدامس، بستنی، ژله، نوشیدنیها و ماست اشاره کرد. تا پیش از این، برخی محققان بر این باور بودند که شیرینکنندههای مصنوعی به دلیل کالری کمی که دارند و نیز به دلیل فقدان کربوهیدراتهایی مانند شکر به کاهش وزن کمک میکنند و گزینه مناسبی برای جلوگیری از اختلالات متابولیک مانند دیابت نوع 2 به شمار میرود. این در حالی است که مطالعات اخیر خلاف این عقیده را نشان میدهد. این محققان تصور میکنند این نوع شیرینکنندهها در واقع افزایش وزن و خطر بروز اختلالات متابولیک را به همراه دارند و حتی ممکن است وضع مبتلایان به دیابت را وخیمتر کنند. برای مثال، سوکرالوز موجود در شیرینکنندههای مصنوعی خطر افزایش گلوکز و انسولین را بیشتر میکند.
واکنش شیرینکنندههای مصنوعی در بدن
مصرف شیرینکنندههای مصنوعی با تشدید رشد برخی باکتریها در معده باعث بالا رفتن قند خون میشود که بالطبع چنین حالتی برای افراد دیابتی مناسب نیست و ممکن است بیماری آنها را تشدید کند. در واقع، این مواد باعث ایجاد اختلال در عملکرد میکروبهای مفید موجود در معده میشود و توانایی بدن را در تنظیم قند خون دچار اختلال میکند و در نهایت میزان قند خون را که از علائم بیماری دیابت است، بالا میبرد. شیرینکنندههای مصنوعی از قبیل ساخارین، آسپارتام و سوکرالوز به طور گستردهای در رژیم غذایی غربیها به کار میرود و هدف از استفاده از اینقبیل مواد کاستن از کالری ماده غذایی و جلوگیری از پوسیدگی دندانهاست.شیرینکنندههای مصنوعی باعث زنده ماندن برخی میکروبها در مقابل دیگر میکروبها میشود و میکروبهایی را به جا میگذارد که انرژی بالاتری از حد معمول از خود آزاد میکنند. بررسیها نشان میدهد بسیاری از مبتلایان به دیابت از نوشیدنیهای رژیمی حاوی شیرینکنندههای مصنوعی استفاده میکنند. این مواد شیرینکننده شمار باکتریهای موجود در دستگاه گوارشی بدن را تغییر میدهند. ترکیب متفاوت میکروبها در دستگاه گوارش متابولیسم گلوکز را تغییر میدهد و باعث افزایش میزان آن در خون پس از خوردن مواد حاوی شیرینکنندههای مصنوعی میشود و بسیار آهستهتر از حد معمول پایین میآید.
یافتههای جدید تا حد زیادی با دانستههای دانشمندان در سالهای اخیر تناقض دارد. پیش از این محققان اعلام کرده بودند شیرینکنندههای مصنوعی با توجه به کالری و شیرینی کمی که دارند برای افراد چاق و مبتلا به دیابت بیضرر هستند و بدون نگرانی از به خطر افتادن سلامت خود میتوانند از این مواد استفاده کنند و همچنین کاربرد آنها در بسیاری از موادغذایی و نوشیدنیها رواج پیدا کرد؛ ولی بررسیهایی که بتازگی روی این قبیل شیرینکنندهها صورت گرفته، خلاف آن را میرساند. دانشمندان در این بررسی، شیرینکنندههای مصنوعی مانند ساخارین، سوکرالوز و آسپارتام را در آب آشامیدنی حل کرده و به بچهموشهای ده هفتهای دادند. در آزمایش دیگر، به موشها فقط آب خالص یا آب همراه با گلوکز یا شکر معمولی دادند. پس از گذشت یک هفته، تغییر ناچیزی در موشهایی که آب معمولی و آب همراه شکر مصرف کرده بودند مشاهده شد؛ ولی در گروهی که از شیرینکنندههای مصنوعی استفاده کرده بودند، علائم عدم تحمل نسبت به گلوکز پدید آمد. در عدم تحمل گلوکز که بدن به اندازه کافی قادر به کنار آمدن به مقدار بالای قند نیست، احتمال بروز برخی بیماریها مانند سندرم متابولیک و دیابت نوع 2 بالا میرود.
منابع: medicalnewstoda، theguardian و nytimes
گفت و گو
