سیب‌زمینی سرخ‌ شده جهانی

برای مثال نوامبر سال 2014، در نهمین نشست کمیسیون میراث فرهنگی ناملموس در یونسکو که بدون حضور ایران و بدون معرفی اثری از کشور ما برگزار شد، نان لواش به نام ارمنستان به ثبت رسید، اما برای معرفی سیب‌زمینی سرخ‌ شده، بلژیکی‌ها باید درخواست خود را از طریق وزارت فرهنگ خود به یونسکو اعلام کنند، در حالی‌که اکنون بلژیک دارای سه وزارتخانه فرهنگ است که به دولت‌های محلی تعلق دارند. درواقع بلژیک از سه قومیت فلاندری، فرانسوی و اقلیتی آلمانی تشکیل شده که هریک زبان متفاوت و دولت محلی مستقلی دارند که اداره آموزش و فرهنگ منطقه جغرافیایی این قومیت‌ها را به‌عهده گرفته‌اند. البته این مساله سال‌هاست در این کشور به چالش تبدیل شده و بلژیک را تا مرز تجزیه برده است. ‌سال 2014 دولت هلندی زبان در منطقه فلاندرز این نوع سیب‌زمینی را به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از فرهنگ غیرمادی ملی و بومی مردم این منطقه به رسمیت شناخته و مقامات دولتی در بخش‌های فرانسوی زبان و آلمانی زبان نیز در سال 2015 می‌خواهند این موضوع را به بحث بگذارند.

البته در بلژیک سیب‌زمینی سرخ‌ شده یا فرنچ فرایز (French Fries) را «فریتکوت» (Fritkot) می‌خوانند و بلژیکی‌ها اصرار دارند که عنوان فرانسوی از این نام برداشته شود و برای این امر کمپینی نیز به راه انداخته‌اند و از مردم می‌خواهند سیب‌زمینی سرخ‌ کرده را به نام اصلی فریتکوت تلفظ کنند. در بلژیک سیب‌زمینی سرخ ‌شده به طور سنتی در کاغذهایی مخروطی شکل فروخته می‌شود.

اما سیب‌زمینی که پس از کشف قاره آمریکا در قرن شانزدهم میلادی به اروپا رسید، تا اواخر قرن هفدهم به صورت سرخ‌ کرده مصرف نمی‌شد. گفته شده که حدود سال‌های 1680 میلادی، بلژیکی‌ها سیب‌زمینی را برای نخستین بار سرخ کردند، اما این‌که چرا پسوند «فرانسوی» به خود گرفت، داستان‌های زیادی در این‌باره نقل شده است. برخی می‌گویند در قرن هجدهم ایرلندی‌ها یا آمریکایی‌ها که به بلژیک آمده بودند، احتمالا به دلیل زبان فرانسوی بلژیک‌ها، پسوند فرانسوی را به این خوراک اضافه کردند.

بامداد محمدی ‌/‌ جام‌جم