دفتر مشاورتی حمایت از حقوق اهل قلم از کی شروع به کار کرده و قرار است چه خدماتی را به اهالی کتاب ارائه کند؟
این دفتر کمتر از یک ماه است که کار خود را شروع کرده و از جمله وظایفی که قرار است به اصحاب قلم ارائه کند، مشاوره حقوقی و بررسی جنبههای حقوقی مسائل و مشکلات آنهاست. این افراد شامل نویسندگان، مترجمان، ویراستاران و ناشران میشود. کسانیکه نیاز به مسائل حقوقی مرتبط به نشر و متقاضی مشاوره حقوقی باشند، به طور رایگان به آنها مشاوره میدهیم.
میتوانید به برخی از این مشکلات اشاره کنید؟
برای مثال، مشکلات پیشآمده بین ناشر و نویسنده یا بررسی قراردادهایی که دو طرف تنظیم کردهاند، چه پیش از امضا چه پس از آن، از این قبیل مشکلات است. بیشتر مشکلات ناشی از تفسیر قراردادهاست؛ در قراردادها برخی از مسائل روشن نیست. نویسنده کتابش را به ناشر داده ولی ناشر منتشر نکرده است یا سر حقالتألیف با یکدیگر توافق ندارند و... در مجموع کل مسائل حقوقی مربوط به نشر اثر میتواند در این میان مطرح شود.
تاکنون نویسنده یا ناشری بر طرح مشکلات حقوقی و درخواست مشاوره به شما مراجعه کرده است؟
بله، در همین چند روز تعدادی نویسنده و مترجم و ناشر و حتی در یک مورد ویراستار برای دریافت مشاوره حقوقی به این دفتر رجوع کردهاند. در مجموع استقبال بیش از انتظار ما بوده است.
ارائه چنین مشاورههایی به اصحاب قلم پیش از این سابقه داشته است؟
چنین چیزی پیش از این سابقه نداشته است، البته کانون وکلای دادگستری ادارهای موسوم به اداره معازلت حقوقی دارد که به کسانیکه تمکن مالی زیادی ندارند، مشاوره حقوقی میدهد، اما آنچه ما در خانه کتاب راهاندازی کردیم، محدود به اهل قلم است و کاری هم به تمکن مالی فرد نداریم. این مشاورهها در هر صورت رایگان ارائه میشود.
خدمات این دفتر محدود به روزهای خاصی است؟
بله، اکنون تنها سهشنبه هر هفته از ساعت 8 و 30 دقیقه تا 12 این دفتر به ارائه خدمات میپردازد، البته متقاضیان برای تعیین وقت میتوانند با شماره تلفن 66410249 تماس بگیرند.
آیا برای کمتر شدن مشکلات حقوقی اهل قلم نیاز به اصلاح قانون نیز هست؟
در کنار ارائه مشاورههای حقوقی، این دفتر برنامههای دیگری نیز دارد، از جمله برگزاری نشستهای حقوقی؛ در این نشستها حتما قانون حمایت از مولفان که سال 1348 تالیف شده، بررسی خواهد شد و سعی میشود با ارائه پیشنهادهایی لایحهای برای روزآمد کردن این قانون مطرح شود، البته یکی دو سال پیش لایحهای از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد به مجلس شورای اسلامی ارائه شده است، ولی هنوز نوبت رسیدگی آن نرسیده است. سعی ما این است که با بررسی این مساله، پیشنهادهایی برای روزآمد کردن همین لایحه داشته باشیم.
موضوعات نشستهای دیگر این دفتر چه خواهد بود؟
نشستهای حقوقی دفتر مشاورتی حمایت از حقوق اهل قلم ایران از مهرماه امسال برگزار میشود. در این نشستها، موضوعاتی همچون تشکیل شعبه ویژه دادگاه مربوط به امور مولفان و ناشران، بررسی قراردادهای نشر و گفتوگو درباره شابک، نشر الکترونیک، کپیرایت و مسائل جنبی مورد بررسی قرار میگیرد.
آیا دورههایی برای آگاهی بیشتر اصحاب نشر درباره مسائل حقوقی این حوزه در نظر دارید؟
متاسفانه امکانات ما اجازه چنین امری را نمیدهد. همین دفتر نیز با پیشنهاد من به خانه کتاب، راهاندازی شده و اگر امکانات بیشتری در اختیار ما قرار گیرید، حتما به فکر برگزاری این دورهها هم خواهیم بود. متاسفانه نهتنها فعالان حوزه نشر بلکه مردم ما اعتقادی به مراجعه به حقوقدان برای گرفتن مشورت پیش از روی دادن مسائل حقوقی ندارند؛ در حالی که با یک مشاوره حقوقی میتوان جلوی خیلی از این پروندههایی که در مجتمعهای قضایی و دادگستریها باز میشود، گرفت. نیمی از دعاوی حقوقی بر اثر بیاطلاعی مردم رخ میدهد. در صورتیکه با مشاورههای حقوقی میتوان از طرح بسیاری از این دعاوی پیشگیری و در بیتالمال صرفهجویی کرد، البته این امر به فرهنگسازی و برنامهریزی بلندمدت نیاز دارد.
کمیل انتظاری / گروه فرهنگ و هنر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم