ادای دین پوستری به سینمای دهه 60

در روزگاری که از زمان آغاز تصویربرداری تا سال‌ها بعد از آن می‌توان صدها فیلم و تصویر از صحنه و پشت صحنه آن دید و اساسا سینما دیگر به قدرت گذشته نیست، پوسترهای سینمایی هم کارکردهای زیادی ندارند و بعد از کمی تامل و تمرکز شاید بتوان تصویر چند پوستر فیلم را به یاد آورد که آنها هم عمدتا به دلیل دیگری جز خود پوستر و خود فیلم در یادها مانده‌اند. به عنوان نمونه می‌توان به پوستر برخی فیلم‌های مسعود کیمیایی مانند جرم یا محاکمه در خیابان ساخته سیاوش اسعدیان اشاره کرد که کپی آثار خارجی هستند. اما در میان این پوسترهای به اصطلاح اقتباس شده، پوستر فیلم «چ» بیش از بقیه سر و صدا کرد چرا که بشدت شبیه به پوستر فیلم چه درباره چه گورا به کارگردانی استیون سادربرگ از کار درآمد ولی طراح منکر کپی‌برداری از آن شد. البته پوسترهایی هم بوده‌اند که به واسطه نام طراح و جذابیت‌های خود پوستر مورد توجه قرار گرفته‌اند. پوستر فیلم سینمایی یه حبه قند به کارگردانی رضا میرکریمی از آثاری است که به واسطه نام طراح مورد توجه قرار گرفته است؛ پوستر این فیلم را عباس کیارستمی، فیلمساز مطرح کشورمان طراحی کرده است و پوستر فیلم سینمایی آرایش غلیظ به کارگردانی حمید نعمت‌الله که قرار است در آینده نزدیک اکران شود نیز به واسطه ویژگی‌های خود پوستر مورد توجه واقع شده است. اگر شباهت‌های پوستر این فیلم با فیلم سینمایی تنگسیر را نادیده بگیریم، می‌شود گفت پوستر آرایش غلیظ با بهره‌گیری از سبک و سیاق پوسترهای دهه 60، ادای دینی به سینمای درخشان ایران در این دهه است. با همه اینها اگر از چند نمونه پوستر با اصالت و زیبای فیلم‌های سینمایی بگذریم، طراحی پوستر در سینمای ما حرفی برای گفتن ندارد و کمرنگ شدن پوستر به عنوان یک رسانه در سینمای ما بیش از آن‌که ناشی از بروز و ظهور رسانه‌های جدید و ضعف تبلیغات میدانی در سینما باشد، متاثر از آشفتگی فضای گرافیک و بی‌توجه به قابلیت‌ها و کارکردهای آثار گرافیکی است.

آذر مهاجر / گروه رادیو و تلویزیون