طرح بزرگ قرآنی 1448

پرسش پیامکی:

با توجه به آیه 14 سوره آل‌عمران کدام یک از موارد زیر از جلوه‌های بهره‌های زودگذر دنیایی است؟

1 ـ مرکب‌های تزیین شده

2 ـ طلا و نقره

3 ـ هر دو مورد

علم آموزی

أمَّنْ هُوَ قَانِتٌ ءَانَاءَ الَّیْلِ سَاجِداً وَ قَائِماً یَحْذَرُ الأخِرَهَ وَ یَرْجُواْ رَحْمَهَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذیِنَ یَعْلَمُونَ وَ الَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ إنَّمَا یَتَذَکَّرُ أُوْلُوا الْألْبَابِ

‍[آیا چنین انسان کفران‌کننده‌‌ای بهتر است] یا کسی که در ساعات شب به سجده و قیام و عبادتی خالصانه مشغول است، از آخرت می‌ترسد و به رحمت پروردگارش امید دارد؟ بگو: آیا کسانی که معرفت دارند و کسانی که بی‌بهره از معرفت‌اند، یکسانند؟ فقط خردمندان متذکر می‌شوند (زمر، 9)

توضیح: دین مبین اسلام از همان ابتدا بر کسب علم و دانش‌آموختگی تاکید کرده است. یکی از عوامل انحراف امت‌های گذشته، جهالت و سفاهت آنان بوده است؛ به گونه‌ای که از تقلید کورکورانه ابایی نداشتند. از این رو،‌ اسلام بر کسب علم و دانش تاکید کرده و آن را فضیلت بزرگی دانسته است. پیامبر گرامی اسلام(ص) مسلمانان را به علم‌آموزی و فتح قله‌های دانش تشویق می‌کردند. پیامبر گرامی اسلام‌(ص)در حدیثی مشهور فرمودند: «به دنبال علم بروید، حتی اگر در چین باشد.» (مصباح الشریعه: ص 13)

برای فهم نظر اسلام پیرامون علم ودانش، توجه به دو نکته بسیار ضروری است: 1 ـ در میان زمینه‌های مختلف علم و دانش، اسلام اهمیت ویژه و بسزایی برای تحصیل علوم اسلامی و فهم در دین قائل شده است. آیه 122 توبه بر این مطلب تصریح دارد. پیامبر اکرم(ص) در حدیث مهمی فرمودند: «علم تنها سه‌گونه است: نشانه محکم و استوار؛ حکم و قانون عادلانه؛ اخلاق نیکو و پابرجا» (کافی: ج 1، ص 32، ح 1) علمای اسلام این سه دسته علم را بر سه شاخه‌ اصلی علوم اسلامی ـ‌ یعنی عقاید، احکام و اخلاق ـ تطبیق کرده‌اند. 2 ـ علم به تنهایی نمی‌تواند انسان را به سعادت برساند و باید همراه با عمل و ترس از پروردگار باشد. این مطلب از ابتدای آیه یاد شده نیز فهمیده می‌شود.

آیات متناسب: مجادله، 11/ فاطر، 28/ توبه،‌122.

حدیث: پیامبر اکرم(ص): «طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِیضَهٌ عَلَی کُلِّ مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَه ألا إنَّ اللهَ یُحِبُّ بُغاهَ العِلمِ؛ طلب دانش بر هر مسلمانی واجب است. آگاه باشید خداوند جویندگان دانش را دوست دارد.» کافی: ج 1،‌ص 30، ح 1.