مردان آنجلس؛ سفر در زمان

قصه اصحاب کهف ـ که سریال مردان آنجلس براساس آن ساخته شده ـ چنین ایده و ماجرایی دارد، داستان تعدادی جوان خداپرست که حاکم روم آنها را به جرم یکتاپرستی به مرگ محکوم کرده. آنها فرار می‌کنند، به غاری می‌روند و خوابشان می‌برد. آنها وقتی از خواب بیدار می‌شوند به مرور متوجه می‌شوند 300 سال گذشته و مسیحیان حاکم شده‌اند. این قصه به صورت کوتاه در هشت آیه از سوره کهف آمده است. فرج‌الله سلحشور که پیش از این، تله‌فیلم ایوب پیامبر را بر مبنای داستان قرآنی این پیامبر صبور در سال 1372 ساخته بود، در مردان آنجلس، سریالی 17 قسمتی براساس این هشت آیه یعنی آیات 18 تا 26 سوره کهف ساخت. نقطه اوج ماجرا وقتی است که اصحاب کهف از خواب برمی‌خیزند و فکر می‌کنند چند ساعت بیشتر نخوابیده‌اند. بزرگشان را که ماکسیمیانوس با بازی جعفر دهقان و دوبله منوچهر اسماعیلی است، با چند سکه روانه شهر می‌کنند تا مخفیانه نان بخرد. گام به گام برخورد او با واقعیت، تکان‌دهنده و پر از موقعیت‌های تراژیک است. این موقعیت‌ها چندان در آیات قرآنی نیامده، ولی در تفاسیر به آنها اشاراتی شده که سلحشور هم به دلیل اصرارش بر وفاداری به آیات قرآنی به آنها اشاره کرده است. با این حال سفر در زمان، ماجرایی است که بارها در فیلم‌های ماشین زمان و انیمیشن‌های مختلفی مانند رستم در سرزمین عجایب ساخته سروش رضایی به کار گرفته شده و مورد توجه قرار گرفته است.

مردان آنجلس در دوران استقبال از سریال‌های مذهبی مانند امام علی(ع) و ولایت عشق، سراغ تاریخی قدیمی‌تر رفت و ریتم نسبتا کندی داشت، اما این ریتم با سه عنصر بازی‌های متفاوت، دوبله حرفه‌ای و موسیقی گوش‌نواز تلفیق خوبی پیدا کرده بود. اولین بازی مهتاب کرامتی در کنار بازی جعفر دهقان ـ که یکی از بازی‌های درخشانش را با نمایش حیرت و بهت تحولات زمانی نشان داد ـ از یک طرف و دوبله بهرام زند، مینو غزنوی، خسرو خسروشاهی و منوچهر اسماعیلی از طرف دیگر و موسیقی مجید انتظامی ـ که تفلیقی از موسیقی رومی و مسیحی بود و استرس و حیرت در آن به گوش می‌خورد ـ از سوی دیگر، وجوه برتری مردان آنجلس است. موفقیت مردان آنجلس در جذب مخاطبان بین‌المللی، راه را برای ساخت سریال‌های قرآنی بیشتر باز کرد، هرچند تاکنون از آن استفاده مناسب و در شأن این قصه‌ها نشده است.

یوسف پیامبر؛ قصه‌ای کامل با جزئیات فراوان

احسن القصص؛ این لقبی است که در قرآن به داستان زندگی حضرت یوسف داده شده است؛ نکته‌ای که در سومین آیه از سوره 111 آیه‌ای یوسف آمده است.«ما بهترین سرگذشت‌ها را از طریق این قرآن که به تو وحی کردیم، بر تو بازگو می‌کنیم.» ماجرای زندگی حضرت یوسف، کامل‌ترین و در عین حال، منسجم‌ترین قصه قرآن است که بخش اصلی سوره یوسف را شامل می‌شود. شاید داستان زندگی حضرت موسی هم داستانی قابل توجه در قرآن باشد، اما به طور پراکنده در میان سوره‌ها آمده است. قصه زندگی حضرت یوسف جزئیات فراوانی مثل خواب‌های حضرت یوسف (خورده شدن هفت گاو فربه توسط هفت گاو لاغر)‌ دارد و موضوعات درگیرکننده‌ای مثل حسد (حسادت برادران یوسف به یوسف)، عشق و خیانت (ماجرای زلیخا و یوسف)، پیشرفت (از چاه تا حکومت مصر)، توطئه و رقابت (سنگ‌اندازی کاهنان معابد در برابر یوسف)، بخشش (بخشیدن برادران توسط یوسف)، انتظار (چشم‌انتظاری یعقوب برای بازگشت یوسف و دروغ (ادعای برادران که گفتند یوسف را گرگ خورده است) را مطرح می‌کند؛ موضوعاتی فراگیر که ربطی به گذر زمان ندارد و مربوط به زمان خاصی نیست. فرج‌الله سلحشور در این سریال شدیدا معتقد به وفاداری به مسیر اصلی بود که منطقی هم به نظر می‌رسید، هم این‌که خود قصه پرکشش بوده و دلیلی برای پرداخت بیشتر نبود و هم این‌که حساسیت راجع به مسائل قرآنی و دینی در جامعه بالاست. او و تیم سازنده بخوبی از پس پاسخ به سوال این‌که چه کسی می‌خواهد نقش یوسف را بازی کند، برآمدند. انتخاب مصطفی زمانی که آن زمان جوانی ناشناخته بود، انتخابی منطقی بود. یوسف پیامبر که جمعه شب‌ها ساعت 10 شب از شبکه یک پخش می‌شد، توانست به یکی از سریال‌های پربیننده تاریخ تلویزیون تبدیل شود و استقبال کشورهای اسلامی و حتی غیراسلامی از آن نشان داد هزینه 12 میلیارد تومانی برای ساخت آن به نتیجه رسیده است. سریال یوسف پیامبر با همه حواشی، موفقیت‌ها و نکاتش نشان داد اگر قصه‌ای مناسب و پرکشش در میان باشد، مخاطبان تلویزیونی پیگیر آن خواهند بود و از آن استقبال می‌کنند.