مقصدمان کجاست؟ راه را گم نکنیم

در صورتی که این طرح به تصویب نهایی برسد، هرگونه اقدامی نظیر سقط جنین، عقیم‌سازی، وازکتومی، توبکتومی و تبلیغاتی که مردم را به کاهش فرزندآوری تشویق می‌کند، ممنوع خواهد بود و متخلفان از آن به دو تا پنج سال زندان محکوم خواهند شد.

طراحان این طرح می‌گویند که این اقدام را در راستای عمل به فرامین رهبر معظم انقلاب اسلامی و توجه به هشدارهای ایشان در زمینه جلوگیری از کاهش جمعیت جوان کشور انجام می‌دهند که بی تردید همین گونه هم هست، اما باید بگویم در کنار اقدامات سلبی و بازدارنده در تدوین قانون و ارائه طرح باید به طرح های تشویقی بهای بیشتری داد.

ناگفته پیداست اگر خانواده‌ها نخواهند و به هر دلیل به این نتیجه برسند که نمی‌توانند فرزندان زیادی داشته باشند، با توجه به وفور وسایل مختلف و شیوه‌های ساده پیشگیری از بارداری، براحتی می‌توانند این هدف را محقق سازند. این سخن حقی است که باید نگران پیامدهای خطرناک ناشی از پیرشدن جمعیت کشور و کاهش آن بود و هر چه سریع‌تر نیز برای آن راهی یافت، اما به نظر می‌رسد مهم‌تر از توسل به تعیین مجازات در این زمینه، باید راه‌هایی برای تشویق مردم به فرزندآوری یافت.

تجربه کشورهای مختلف می‌تواند در این زمینه به ما کمک کند. ژاپن، آلمان، اسپانیا، ایتالیا و روسیه از کشورهایی هستند که از چند سال پیش به ارائه مشوق‌هایی در این زمینه روی آورده‌اند. ارائه معافیت‌های مالیاتی، پرداخت کمک‌های نقدی و غیرنقدی به خانواده‌هایی که فرزند بیشتر بیاورند، افزایش مرخصی والدین هنگام تولد فرزند، پرداخت کمک‌هزینه مهدکودک و دوره‌های آموزشی فرزندان و توجه به دغدغه‌های خانوارها در زمینه اقتصادی از روش‌های شناخته‌شده‌ای است که طی سال‌های اخیر در کشورهای یادشده نتایج خوبی همراه آورده است.

اسپانیا مثال خوبی در این زمینه است. دولت اسپانیا خانوارهایی را که بیشتر از سه فرزند داشته باشند خانواده پرجمعیت محسوب می‌کند و برای آنها، تسهیلاتی نظیر بخشودگی‌های گسترده مالیاتی، پرداخت شهریه مدارس و دانشگاه‌ها، نیم‌بها شدن کرایه وسایل حمل و نقل عمومی اعم از اتوبوس، قطار و هواپیما و خدماتی مشابه را در نظر می‌گیرد. این وضع موجب شده است بیشتر خانواده‌هایی که تصمیم می‌گیرند فرزند داشته باشند، با سرعت شمار فرزندانشان را به سه نفر می‌رسانند تا بتوانند از این امتیازات بهره‌مند شوند.گرچه بحران اقتصادی اخیر باعث شده است دولت اسپانیا پرداخت پاداش نقدی 2500 یورویی را به ازای تولد هر فرزند متوقف کند، اما کشورهای دیگر همچنان به این‌گونه پرداخت‌ها ادامه می‌دهند. برای مثال، ژاپن تا 6000 دلار و آلمان تا 25 هزار یورو به هر خانواده پرداخت می‌کند که شامل دو سال پرداخت بخشی از حقوق والدین بدون نیاز به حضور آنها در محل اشتغال است. در روسیه، به خانواده‌هایی که صاحب فرزند می‌شوند، جوایزی مانند تلویزیون یا یخچال می‌دهند و اگر شمار فرزندان افزایش یابد، این جایزه می‌تواند حتی یک خودرو باشد. دولت استرالیا نیز هنگام تولد فرزند، بسته‌ای را تقدیم والدین او می‌کند که شامل یک کارت تبریک، یک فیلم حاوی توصیه‌های آموزشی و تربیتی، یک بن 5000 دلاری و کارت بیمه پزشکی نوزاد است.

نمایندگان محترم مجلس خوب است علاوه بر استفاده از چنین شیوه‌هایی، راه‌هایی را بیابند تا آن دسته از زنان و مردانی که در سایه سیاست‌های تشویقی دولت‌های گذشته و به صورت رایگان، به استفاده از روش‌های پیشگیری از بارداری نظیر عقیم‌سازی، وازکتومی یا بستن لوله‌های رحم روی آورده‌اند، اکنون فرصتی بیابند تا بدون هزینه یا با هزینه کمتر بتوانند بار دیگر امکان آن را بیابند تا صاحب فرزند شوند. چه بسیار هستند افرادی که امروز از این کرده خود پشیمان شده و دنبال فرصتی هستند تا بتوانند فرزندان بیشتری داشته باشند، اما هزینه‌های بالای پزشکی و مشمول بیمه نبودن خدمات نازایی، مانع از آن می‌شود که بتوانند این هدف را محقق سازند.

محمدرضا نادری ‌/ ‌مدیر جام جم آنلاین