کارکردهای دفاتر پیشخوان قضایی

از جمله دیگر اهداف راه‌اندازی این دفاتر به استفاده شهروندان از فرصت‌های برابر با رفع موانع، افزایش مشارکت مردم در عرصه خدمات و توسعه عدالت، مصون‌سازی حداکثری دفاتر قضایی از آسیب‌ها، تهدیدها و تطمیع‌های بیرونی و ارتقای سلامت اداری و قضایی با کاهش خطاها و فشارهای درونی می‌توان اشاره کرد.

با آغاز به کار دفاتر پیشخوان قضایی همه دعاوی چک الکترونیکی شد، سپس با افزایش تعداد دفاتر به حدود 40 دفتر و رضایت شهروندان از ارائه شکایت‌های چک در این دفاتر، قوه قضاییه این خدمات را وارد مرحله دوم کرد.

در این مرحله دادخواست‌های اعسار از مهریه، مطالبه وجه سفته، اعسار از پرداخت محکوم‌ به، صدور اجراییه درباره رای حل اختلاف کارگر و کارفرما، نصب قیم، گواهی عدم‌امکان سازش، مطالبه نفقه، اجرت‌المثل ایام زوجیت، الزام به تمکین و تعدیل و تقسیط مهریه به دفاتر پیشخوان قضایی سپرده شد.

با اجرای این مرحله، دیگر مجتمع‌های قضایی از دریافت دادخواست در این حوزه‌ها خودداری و شهروندان برای ثبت دادخواست به دفاتر پیشخوان مراجعه کردند.

ارائه و پیگیری دادخواست و شکواییه، محاسبه هزینه‌های دادرسی، اطلاع‌رسانی پرونده‌ها، ارائه و پیگیری لایحه، ارائه و پیگیری اظهارنامه و ارائه و ابلاغ اوراق قضایی بخشی دیگر از فعالیت‌های خدماتی این دفاتر است.

ثبت دقیق اطلاعات متنوع درباره طرف‌های دعوا و پرونده‌های قضایی نیز از دیگر مزایای اجرای این طرح محسوب می‌شود. حرکت عدالت الکترونیک از یک کنترل‌کننده صرف اطلاعات و خدمات، به سمت برآوردن نیازهای شهروندان بخصوص اقشار آسیب‌پذیر و نیز کاهش سفرهای درونشهری به‌عنوان دیگر مزایای این طرح به حساب‌ می‌آید.

تصویب آیین‌نامه‌ای برای تعرفه‌ها

درباره نحوه ارائه خدمات و هزینه‌های مربوط به دفاتر پیشخوان قضایی، آیین‌نامه ارائه خدمات الکترونیک قضایی در بیست‌ ‌و دوم خرداد 91 در 14 ماده و دو تبصره و آیین‌نامه تاسیس دفاتر خدمات الکترونیک قضایی در بیست‌وششم اردیبهشت 92 در 26 ماده و 9 تبصره به تصویب رئیس قوه قضاییه رسید؛ در این آیین‌نامه‌ها هزینه‌های پیشخوان اعلام شده است. در خصوص تعرفه‌ها نیز بخشنامه‌ای در مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه تصویب شده است که اکنون مبنای محاسبه میزان تعرفه‌هاست.

از سوی دیگر، آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌هایی نیز با موضوع‌ امنیت، الزام‌های راه‌اندازی دفتر، تعهدات و مسئولیت‌های دفاتر، شرایط صدور مجوزها، تمدید مجوز، ابطال مجوز، تخلف‌ها (امور انتظامی دفاتر)، بازرسی و نظارت در حال تدوین است.