3 گره در مذاکرات هسته‌ای

در همین خصوص دیروز گفت‌وگوهای دوجانبه‌ای میان معاونان وزیر خارجه کشورمان و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا برگزار شد و اعضای گروه 1+5 نیز مذاکراتی داخلی را انجام دادند، اما تا زمان تنظیم این گزارش، خبری از شروع نگارش توافق منتشر نشد.

سیدعباس عراقچی، معاون وزیر خارجه و عضو ارشد تیم مذاکره‌کننده کشورمان در تشریح اختلاف‌نظرها میان دو طرف، ابتدا به اشتراک‌نظرها اشاره و تصریح کرد: دو موضوع است که درباره آن اتفاق نظر است؛ اصل غنی‌سازی به این معنی که در توافق نهایی، غنی‌سازی ادامه می‌یابد اما کیفیت آن هنوز مشخص و قطعی نشده است و موضوع دوم، برداشته شدن تحریم‌هاست؛ اما این که با چه سرعت و کیفیتی برداشته می‌شود مشخص نیست.

وی تصریح کرد: درباره موضوعات دیگر مثلا درباره رآکتور اراک باید نگرانی‌ها را برطرف کنیم و درباره فردو هم به همین ترتیب. در همین حال خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ایرانی و غربی مدعی شد که ایران کاهش قابل توجه سانتریفیوژهای خود را رد کرده است و بنابراین بعید است مذاکرات ایران و 1+5 در هفته جاری به نتیجه برسد.

رویترز همچنین مدعی شده که زمان گریز، یکی دیگر از موارد اختلافی ایران و 1+5 است. زمان گریز در اصطلاح مذاکرات هسته‌ای به مدتی می‌گویند که اگر کشوری قصد تولید بمب اتمی را داشته باشد، می‌تواند در این مدت، امکانات لازم برای این کار را تهیه کند. براساس گزارش رویترز، یکی از نهادهای امنیتی آمریکا تخمین زده است که ایران می‌تواند ظرف سه ماه یا کمتر مواد لازم برای یک بمب‌ هسته‌ای را جمع‌آوری کند و این در حالی است که کارشناسان ایرانی می‌گویند حتی اگر بر فرض محال و بر اساس ادعای غرب، ایران بخواهد اقدام به تولید بمب اتم کند، انجام این کار ۱۸ ماه می‌کشد. بحث درباره زمان گریز از آنجا واجد اهمیت است که پایه‌ای برای برخی دیگر از بحث‌ها از جمله ظرفیت غنی‌سازی خواهد بود.

توافق کلی درباره عنوان توافق نهایی

اما معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه کشورمان که سه‌شنبه شب در جمع خبرنگاران صحبت می‌کرد درباره عنوان توافق نهایی نیز اظهار کرد: یک توافق کلی درباره عنوان آن وجود دارد و درباره مقدمه هم احتمالا تفاهم‌ها و نظرات مشترکی وجود دارد، اما مهم محتواست. فکر می‌کنم بتوانیم نگارش متن را در حدی که مقدور باشد حتی در چارچوب کلی و مقدمات این کار شروع کنیم تا موضوعات مورد اختلاف را در جلسات بعد حل و فصل کنیم.

عراقچی درباره چگونگی رفع تحریم‌های هسته‌ای با بیان این که تحریم‌ها نمی‌تواند یکدفعه برداشته شود، چون اقدامات ما هم نمی‌تواند یکدفعه انجام شود، افزود: این یکی از سخت ترین بخش‌های مذاکره است که در حال بحث روی آن هستیم. طبعا رفع تمام تحریم‌ها مدنظر ماست و در یک جدول زمانی باید همه تحریم‌ها برداشته شود.

وی تصریح کرد: سختی کار این است که چطور گام‌های موازی را در طول اجرای توافق برداریم.

معاون وزیر امور خارجه درباره زمان اجرای توافق گفت که هیچ عدد و رقمی را درباره موضوعات مختلف از جمله زمان توافق یا سانتریفیوژها تائید نمی‌کنم و همه اینها در حال مذاکره است.

دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد: تفاوت این دوره با دوره‌های قبل این است که مواضع طرف‌ها شفاف‌تر شده است و ما در یک روند مستمر قرار داریم و این مسیر از وین1 تا الان ادامه دارد و گزینه‌های مختلف برای برداشته شدن اختلافات هم روشن‌تر شده است.

وی در پاسخ به این پرسش که به نظر می‌آید متنی بین دو طرف وجود دارد که مذاکره‌کنندگان در حال کار بر روی آن هستند، گفت: هنوز یک متن مشترک نداریم و امیدواریم تا پایان این دور از مذاکرات به این متن برسیم.

همه طرف‌ها از جمله آمریکا جدیت دارند

معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه با اشاره به مذاکرات دوجانبه‌اش با آمریکایی‌ها در ژنو و حضور برنز برای دریافت توضیحات بیشتر از ظریف گفت: این‌که طرف آمریکایی توضیحات و صحبت‌های بیشتری را بخواهد امری طبیعی است. همه طرف‌ها از جمله آمریکا جدیت دارند تا بیستم جولای (سی‌ام تیرماه)مذاکرات به نتیجه برسد و اگر نرسد کار هیات آمریکایی سخت می‌شود و معلوم نیست بتوانیم ادامه دهیم. طرف مقابل هم اذعان می‌کند که اگر تا این تاریخ به نتیجه‌ای نرسیم، کار دشوارتر خواهد شد.

وی درباره تمدید مذاکرات گفت که هنوز همه طرف‌ها امیدوارند به تفاهم برسند و اگر نرسیدیم در همان بیستم جولای برای این مساله تصمیم‌گیری می‌شود.معاون وزیر خارجه تاکید کرد: اگر تا بیستم جولای به تفاهم نرسیم فاجعه نخواهد بود. تحریم‌ها در این سال‌ها علیه ایران کار نکرده و ما را وادار به مذاکره نکرده است، بلکه ما دستمان در عرصه هسته‌ای پر است و با قوت در مذاکرات شرکت می‌کنیم.

عضو تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران با 1+5 افزود: یکی از توهماتی که وجود دارد این است که فکر می‌کنند به‌خاطر تحریم‌ها پشت میز مذاکره آمده‌ایم و تا وقتی این توهم است، انتظارات بیجا دارند. بنابراین، این ذهنیت باید در آنها تغییر کند. آنها باید با درک این واقعیات به مذاکرات ادامه دهند تا بتوانیم به توافقی برسیم که هر دو طرف در آن به اهدافشان رسیده باشند.

فضای مثبت، به معنی کوتاه آمدن نیست

عراقچی با تاکید بر این‌که طرفین با جدیت و در فضای مثبت و سازنده مذاکره می‌کنند، افزود: منظور من از مثبت بودن، مذاکره در فضایی دوستانه و آرام است؛ پس به معنای کوتاه آمدن از مواضع نیست و تا رسیدن به موضع مورد قبول دو طرف، هنوز فاصله داریم و باید کار کنیم.

عراقچی با بیان این‌که امیدواریم در این دور از مذاکرات به متن اولیه برسیم گرچه حاوی ده‌ها و صدها جمله دارای اختلاف باشد، گفت: امیدواریم تا پایان تیرماه به نتیجه برسیم، اما اکنون نمی‌توان قضاوتی داشت. وی اظهار کرد: تغییر خاصی وجود ندارد، جز این‌که بگویم بحث‌ها در فضای سازنده وجود دارد و تنها جنبه مثبت این است که طرفین جدی هستند، اما این به معنی کوتاه آمدن طرفین از مواضع‌شان نیست و تا رسیدن به توافق مرضی الطرفین کار زیاد داریم.

عراقچی گفت: امیدواریم حداقل در این مقدار بتوانیم پیشرفت داشته باشیم که به یک چارچوب مورد توافق برای تفاهم نهایی رسیده باشیم.