لیگ کم‌حاصل‌کشتی به تاریخ پیوست

هرچند سابقه برگزاری رقابت‌های لیگ کشتی در اشکال مختلف آن اعم از پیکارهای منطقه‌ای یا تحت عناوین گوناگون به بیش از دو دهه می‌رسد، اما پیکارهای لیگ برتر از سال 1382 از سوی فدراسیون کشتی بنیان نهاده شد و در 11 دوره برگزار شده این پیکارها تیم‌های نفت تهران با چهار و ثامن‌الحجج سبزوار با سه عنوان قهرمانی پرافتخارترین تیم‌های این عرصه محسوب می‌شوند. صرف نظر از تاریخچه برگزاری این رقابت‌ها و تیم‌هایی که در پایان هر دوره در رده‌های برتر قرار گرفته‌اند، این رقابت‌ها همواره محل نزاع لفظی موافقان و مخالفان آن بوده است. در شرایطی که مدیرانی همچون محمدرضا طالقانی رئیس اسبق فدراسیون کشتی همواره در مقام دفاع از برگزاری این رقابت‌ها، داغ شدن تنور کشتی و در نتیجه اقبال جامعه به کشتی را به عنوان اصلی‌ترین استدلال خود برای برگزاری این رقابت‌ها می‌دانستند و خود مربیان، کشتی‌گیران و دست اندرکاران لیگ نیز روی جنبه مالی تاکید داشتند و این مهم را برای کشتی کشور حیاتی می‌دانستند. بودند و هستند کارشناسانی که حضور کشتی‌گیران خارجی نامدار در این عرصه و سرشاخ شدن کشتی‌گیران جوان ایران با این قهرمانان صاحب‌نام جهان را یکی دیگر از فرصت‌های ارزشمند و فنی لیگ کشتی برمی‌شمردند.

هرچند تمام این استدلال‌ها تا حد زیادی منطبق بر واقعیت بود، اما به اذعان ناظران حرفه‌ای کشتی، لیگ در سال‌های گذشته سیر نزولی داشته و بتدریج از معدود کارکرد‌های یاد شده نیز تهی شد و کار به جایی رسید که در دو دوره گذشته این رقابت‌ها شایعه‌های زد و بندهای مالی پشت پرده این لیگ بلندتر از قبل شنیده شد. از طرفی اهالی کشتی بر این باورند که تک مسابقه به هیچ عنوان نمی‌تواند ملاک و معیاری برای ارزیابی توان کشتی‌گیر باشد و تجربه چندانی هم عاید کشتی‌گیر نمی‌کند، ضمن این‌که نگاه صرف نتیجه‌گرایی در بیشتر تیم‌ها مجالی برای بروز استعدادهای جوانان باقی نگذاشته است. اضافه کنید به همه این شرایط مسائل علمی و آسیب‌زایی چون وزن‌کم‌کردن‌‌ متمادی کشتی‌گیران بویژه کشتی‌گیران ملی‌پوش‌که سلامت آنها را به خطر می‌اندازد. در کنار این موضوع نباید فراموش کرد ‌ همه منفعت‌های لیگ فقط شامل حال کشتی آزاد می‌شد و کشتی فرنگی طی این سال‌ها بندرت شاهد برگزاری لیگ نصف و نیمه بوده است.

تجربه‌ای تازه با هدف کاهش نقاط ضعف

با وجود همه این مسائل در حالی که در فدراسیون کشتی عزم چندانی برای برطرف کردن ریشه‌ای نقاط ضعف لیگ وجود نداشت یا اگر مثل مقطعی از مدیریت محمدرضا یزدانی خرم، رئیس سابق فدراسیون کشتی زمزمه‌هایی پیرامون آن مطرح شد، اما خبری از طرح جایگزینی نبود تا این ‌که تیم جدید و جوان مدیریتی کنونی فدراسیون کشتی به عنوان یکی از اولویت‌های کاری خود ساماندهی لیگ کشتی را مورد توجه قرار دادند. در همان مقطعی که فدراسیون کشتی یعنی در سال گذشته تابلوی ورود ممنوع به لیگ را مقابل مربیان و کشتی‌گیران قرار داد، مشخص بود که فدراسیون کشتی اعتقادی به این لیگ ندارد. دقیقا همین گونه بود، زیرا مسئولان فدراسیون ازجمله رسول خادم و علیرضارضایی ـ که در آن زمان نایب‌رئیس فدراسیون بود ـ در گفت‌وگو با جام‌جم تاکید کردند بساط این لیگ برچیده می‌شود، اما با توجه به این‌که لیگ به معنی آنچه در ایران برگزار می‌شد چندان در سطح دنیا مورد توجه نبود، طرح جایگزین آن نیز به طور طبیعی تجربه مشابهی در سطح دنیا ندارد؛ طرحی که قرار است از امسال عملیاتی شود و با توجه به تقویم میلادی فدراسیون جهانی کشتی و برنامه رقابت‌های قاره‌ای و جهانی، از زمستان هر سال آغاز شده و در پاییز سال بعد به پایان خواهد رسید. به این شکل که در هر فصل یک بار رقابت‌هایی باعنوان جایزه بزرگ برگزار شده و در نهایت تیم و افراد برتر این رقابت‌ها پس از چهارمین فصل مشخص خواهند شد.

در این باره علیرضا رضایی، سخنگوی کنونی فدراسیون کشتی در مقام دفاع از ایده برگزاری این رقابت‌ها تصریح می‌کند: واقعیت این است که الگوی سابق لیگ کشتی با وجود این‌که بیش از دو دهه قدمت داشت عاید فنی چندانی برای کشتی ایران نداشته و حتی با توجه به وزن کم کردن‌های پیاپی لطمات جدی جسمی و روانی را به کشتی‌گیران وارد کرده است. به همین دلیل با جمع‌بندی دیدگاه اهل فن به این نتیجه رسیدیم که دیگر به شکل سابق لیگ نداشته باشیم. البته با توجه به این‌که رقابت‌های جایزه بزرگ فصلی تجربه جدیدی است و طبیعتا بین هر فصل حدود سه ماه زمان برای آسیب شناسی داریم می‌توانیم نقاط ضعف آن را ‌ به حداقل برسانیم.

کاهش 40 درصدی هزینه حامیان مالی

در شکل سابق برگزاری لیگ برتر کشتی، تیم‌هایی که برای قرار گرفتن روی سکوهای سه‌گانه هدفگذاری می‌کردند بیش از یک میلیارد تومان هزینه متحمل می‌شدند، در شیوه جدید شرایط مالی چگونه خواهد بود؟ سخنگوی فدراسیون کشتی در پاسخ به این پرسش می‌گوید: در شیوه سابق در حالی که اسپانسرها هزینه سنگینی را در برهه زمانی دو ماهه متحمل می‌شدند که از نقطه نظر تبلیغاتی برای آنها خروجی چندانی نداشت و بندرت لیگ مورد اقبال رسانه ملی قرار می‌گرفت، زیرا اساسا مجالی نبود در هر هفته همه رقابت‌ها پخش شود، این در حالی است که بر اساس برآوردهای صورت گرفته در شیوه جدید شاهد کاهش حداقل 40 درصدی هزینه کرد اسپانسرها خواهیم بود آن هم در شرایطی که آنها در طول سال در چهار مقطع در کانون توجه بوده و بخوبی از سوی رسانه‌ها مطرح می‌شوند.

رضایی درباره دیگر شرایط مالی رقابت‌های جایزه بزرگ فصلی می‌افزاید: مبلغ ورودی تیم‌ها در کشتی آزاد 32 میلیون و در کشتی فرنگی 16 میلیون تومان است. 20 درصد از این مبلغ به هیات‌های کشتی که تیم‌ها از آنجا معرفی شده‌اند برمی‌گردد و بقیه آن هم با توجه با جوایزی که برای نفرات برتر و تیم‌ها در نظر گرفته شده، تقریبا به خود تیم‌ها بازگردانده می‌شود.

وی ادامه می‌دهد: پس از پایان چهار فصل برگزاری مسابقه‌ها هر تیمی که امتیاز بیشتری کسب کرده باشد، به عنوان قهرمان معرفی می‌شود و به تیم‌های اول تا سوم معادل 100، 60 و 40 سکه طلا جایزه داده خواهد شد و تیم‌های برتر می‌توانند در اولین دوره جام باشگاه‌های جهان شرکت کنند. همچنین نفرات برتر هر فصل جوایز 10، 6 و 4 میلیون تومانی دریافت خواهند کرد و در هر فصل به تیم اول 20 میلیون تومان پرداخت خواهد شد و به تیم‌های دوم و سوم هر فصل نیز پاداش نقدی تعلق می‌گیرد.

سخنگوی فدراسیون کشتی با بیان این‌که سقفی برای قراردادها وجود ندارد، می‌افزاید: تیم‌ها می‌توانند به هر نحوی که با کشتی‌گیران توافق می‌کنند با آنها قرارداد ببندند و 15 روز قبل از شروع رقابت‌ها باید آمادگی خود را به سازمان لیگ اعلام کنند که این مساله برای اولین فصل بیستم خرداد خواهد بود. حضور در این رقابت‌ها برای هیچ کشتی‌گیری ‌ اجباری نیست و کشتی‌گیران و مربیان با توجه به شرایطی که دارند می‌توانند در رقابت‌ها شرکت کنند. از طرفی هر کشتی‌گیر این حق را دارد که در فصل‌های مختلف تیمش را جابه‌جا کند مثلا در حالی که در فصل بهار عضو تیم الف بوده است در فصل تابستان به عضویت تیم ب درآید.

حضور آزاد همگان و 4 کیلو ارفاق وزن

از نکات جالب توجه این لیگ که گفته می‌شود تا کنون بیش از 10 تیم برای رشته آزاد و 8 تیم برای رشته فرنگی اعلام آمادگی کرده‌اند، این است که به صورت متمرکز بین دو تا سه روز برگزار خواهد شد و همزمان با برگزاری آن دیگر خبری از رقابت‌هایی مانند لیگ یک و زیر گروه نخواهد بود. سخنگوی فدراسیون کشتی در این باره تصریح می‌کند: قصد داریم در آینده برای رده‌های سنی پایین نیز چنین مسابقاتی را در نظر بگیریم تا لیگ به شکل سابق برگزار نشود، از طرفی در جایزه بزرگ فصلی حضور همه کشتی‌گیران آزاد بوده و آنها می‌توانند با چهار کیلو ارفاق وزن البته در وزن اصلی خود به مصاف حریفان بروند، ضمن این‌که محدودیتی از نظر تعداد تیم‌های شرکت‌کننده نخواهیم داشت و حتی اگر 50 تیم اعلام آمادگی کنند، این پیکارها را برگزار خواهیم کرد.

از دیگر چالش‌های لیگ کشتی در سال‌های گذشته غیبت و تمرد برخی ملی‌پوشان در رقابت‌های لیگ بود که گاهی به دلیل ترس از شکست حاضر به کشتی گرفتن نمی‌شدند، در رقابت‌های جایزه بزرگ با توجه به این که بحث منفعت مالی است همه می‌توانند کشتی بگیرند، در عین حال اجباری برای ملی‌پوشان وجود ندارد که روی تشک بروند و آنها در حقیقت می‌توانند از جایزه بزرگ به عنوان رقابت‌های تمرینی و پیش‌مسابقه‌ای برای خود بهره ببرند.

شکل‌گیری رنکینگ

یکی دیگر از نقاط ضعف لیگ کشتی که در رقابت‌های جایزه بزرگ پوشش داده شده است ممانعت از تجمع تعداد بیش از حد کشتی‌گیران طراز اول در یک تیم و در نتیجه شکل‌گیری رقابت‌های تقریبا همسطح است. براساس آیین نامه‌ای که برای این رقابت‌ها نوشته شده است هر تیم فقط می‌تواند از دو کشتی‌گیر ملی‌پوش استفاده کند، کشتی‌گیران خارجی باید مدال‌آور المپیک، جهان یا رقابت‌های قاره‌ای یا جوانان جهان باشند، مشروط بر این‌ که بیش از دو سال از مدال‌آوری آنها نگذشته باشد، چنانچه یک تیم بتواند از هر دو بند فوق بهره‌مند شود ناگزیر باید به سه کشتی‌گیر قناعت کند یعنی یا دو خارجی و یک ملی‌پوش ایرانی به خدمت بگیرد یا دو ملی پوش ایرانی و یک خارجی جذب کند، هر تیم می‌تواند دو کشتی‌گیر زیر 21 سال جذب کند و به طور کلی در مجموع در هر فصل فقط می‌تواند با 10 کشتی‌گیر قرارداد ببندد.

یک ابتکار دیگر به همین بهانه در فدراسیون کشتی شکل گرفته و آن، این که برای اولین بار کشتی‌گیران با امتیازهایی که کسب کرده‌اند رتبه‌بندی کشوری شده‌اند و تیم‌های لیگی نمی‌توانند با بیش از 250 امتیاز قرارداد ببندند. سخنگوی فدراسیون کشتی در این باره توضیح می‌دهد: در گذشته شاهد بودیم برخی کشتی‌گیران سالی یک بار و آنها هم فقط در رقابت‌های لیگ حاضر می‌شدند و عملا میدان برای دیگر کشتی‌گیران جهت حضور در لیگ تنگ می‌شد، اما در این شیوه امتیاز کشتی‌گیران براساس فاکتورهایی چون مدال‌آوری المپیک، جهانی،‌ آسیایی، همچنین عملکرد شان در مراحل اول و دوم انتخابی تیم ملی، رقابت‌های قهرمانی کشور و رقابت‌های بین‌المللی جام تختی و جام یادگار محاسبه می‌شود تا پرونده‌ای روشن از میزان عملکرد سالانه آنها وجود داشته باشد.

کوتاه‌و‌خواندنی‌از‌رقابت‌های‌جایزه‌بزرگ‌فصلی

ـ تیم‌هایی که در ادوار گذشته لیگ به کشتی‌گیران و مربیان بدهکار هستند تا زمان تسویه‌حساب بدهی‌های خود حق شرکت در جایزه بزرگ فصلی را ندارند.

ـ اولین شرط حضور در لیگ فصلی، حاضر بودن در هر چهار فصل مسابقه‌هاست و اگر تیمی حتی در یک فصل شرکت نکند، به منزله انصراف تلقی خواهد شد؛ به عبارتی یک تیم نمی‌تواند به صرف قهرمان شدن در سه فصل از فصل چهارم انصراف دهد.

ـ حضور کشتی‌گیران در پست‌های غیر تخصصی مثل مربیگری، سرپرستی، مشاوره و از این قبیل پست‌ها در لیگ ممنوع است و کشتی‌گیران فقط می‌توانند در لیگ کشتی بگیرند.

ـ اعضای کادر فنی تیم ملی بزرگسالان اعم از سرمربی، مربی، ماساژور، پزشک و... حق شرکت در لیگ را نخواهند داشت.

ـ فدراسیون هیچ دخالتی در نحوه پرداخت‌ها و تضمین مالی بین باشگاه‌ها و کشتی‌گیران ندارد، ولی برای آن که تیم‌ها به تعهداتشان عمل کنند، یک چک ضمانت از تیم‌ها گرفته خواهد شد و اگر مشکلی درباره نحوه عمل به تعهدات پیش بیاید، کمیته انضباطی هم مرجعی برای تصمیم‌گیری خواهد بود.

ـ میزبان هر فصل براساس یکسری معیارها انتخاب می‌شود و تاکید ما این است که رقابت‌ها به شکل و شمایل زیبا و تماشاگرپسند و با نورپردازی زیبا برگزار شود.

امید توفیقی/ گروه ورزش