با دانش روز نجنگید

این روزها مربیان خارجی رشته‌های تیمی در صدر اخبار ورزش ایران قرار دارند ؛کارلوس کرش پرتغالی که پیشتر با هدایت او تیم ملی به جام‌جهانی رفت، دغدغه آغاز برنامه‌های آماده‌سازی تیم ملی فوتبال را دارد و چنان سروصدایی به پا کرد که وزیر ورزش ناگزیر برای دومین بار جلسه‌ای اضطراری با مسئولان فدراسیون فوتبال و کرش برگزار کرد و بازهم وعده حمایت از تیم را داد. در والیبال خولیو ولاسکو مربی آرژانتینی ـ ایتالیایی که صرف نظر از همه موافقان و منتقدانی که در میان جامعه والیبال دارد، ورزش‌دوستان موفقیت‌های دو، سه سال اخیر والیبال ایران را به نام این مربی کارکشته و پرافتخار نوشته‌اند، مربی‌ای که هموطنانش سر و دست می‌شکنند که به بوئنوس آیرس برگردد و هدایت تیم ملی آرژانتین را به عهده‌ بگیرد. در بسکتبال نیز با توجه به قرعه‌کشی رقابت‌های جام‌جهانی، نگاه‌ها متوجه مهمد بچیروویچ، سرمربی اسلونیایی تیم ملی و برنامه‌های آماده‌سازی او برای این تیم است. واترپلو هم در ماه‌های گذشته نتیجه درخشانی در رقابت‌های کاپ فینا با پائولو مارالا، سرمربی نام آشنای ایتالیایی گرفت و در روز‌های گذشته تیم ملی هندبال نیز در عین ناباوری و در حالی که بسیاری منتظر بودند به زنگ تفریح تیم‌های پرقدرت قاره تبدیل شود، چنان با صلابت ظاهر شد که برای نخستین بار بلیت جام جهانی گرفت آن هم با مربی اسپانیایی خود؛ رافائل کاستلو.

همان‌طور که اشاره شد صرف‌نظر از همه انتقادهایی که می‌توان به همه مربیان ایرانی و خارجی گرفت، به هر حال نمی‌شود نقش مربیان فوق را در موفقیت‌های مورد اشاره نادیده گرفت، اما برشمردن موفقیت مربیان خارجی در حالی که بیانگر ناتوانی همه مربیان ایرانی نیست، اما در نوع خود گویای این نکته است که ورزش حرفه‌ای، مربی حرفه‌ای و با تفکر حرفه‌ای می‌خواهد. مربی ضمن احاطه فنی بر ورزش مربوطه، باید از دیگر فاکتورهای هدایت یک تیم ملی و پیمودن پله‌های موفقیت آشنایی کافی داشته باشد؛ مربی‌ای که مسلح بودن او به دانش روز و مباحث پیرامونی مربیگری یعنی روان‌شناسی و علم تغذیه اجتناب‌ناپذیر است. در شرایطی که می‌توان از این مربیان خارجی علاوه بر بحث تیم ملی برای افزایش سطح دانش مربیان ایرانی بهره برد، متاسفانه بندرت مشاهده می‌شود که چنین فضایی فراهم شود.

از یکسو برخی سعی دارند مربی‌ یا مربیان مربوط را زمین زده و فراری دهند، برخی به دلیل منافع شخصی و گروهی با بهانه‌های مختلف دست به تخریب این مربیان می‌زنند. برخی نیز سعی دارند در فساد مالی- که هیچ‌کس منکر وجود آن در ورزش ما نیست ـ این مربیان را آلوده کنند تا خود به نان و نوایی برسند و گاه خود این مربیان نیز تمایلی به تعامل بیشتر و خارج از حوزه کاری خود با ورزش ایران ندارند. بی‌شک در این باره نکته‌ای که باید مورد توجه مسئولان فدراسیون‌های مختلف و کمیته ملی المپیک به‌عنوان متولی جذب مربیان خارجی ورزش‌های منهای فوتبال قرار گیرد، این‌که در بحث عقد قرارداد با این مربیان مباحث آموزشی و انتقال دانش آنها به بدنه ورزش ایران مورد توجه قرار گیرد تا این مربیان از خود یادگار علمی نیز برای ورزش ایران به جا بگذارند.

اما با توجه به این‌که چندی پیش مربیان ایرانی رغبت چندانی به کلاس مربیگری خولیو ولاسکو نشان ندادند و این مربی به شدت از رفتار اکثر قریب به اتفاق مربیان لیگ برتر آزرده خاطر شد، باید به لحاظ فرهنگی و مدیریتی نیز علم آموزی در بدنه ورزش کشورمان نهادینه شود تا از فرصت حضور مربیان بزرگ خارجی نهایت بهره برده شود. به هر حال این مربیان هیچ وقت به صورت مادام‌العمر در کشور ما نخواهند ماند و به طور مثال اگر خولیو ولاسکو در این مقطع از ایران کوچ نکند به هر حال فردا روزی این کار را خواهد کرد، همان‌طور که مارالا سرمربی واترپلو از ایران رفت، حیف نیست به همین راحتی فرصت آموختن از چنین مربی بزرگی را از دست بدهیم؟

ناگفته پیداست توسعه پایدار در ورزش حاصل نمی‌شود مگر با نگاه علمی ـ تجربی. از طرفی نمی‌توان با داشته‌های فنی دوران قهرمانی یا چند سال قبل، ادعای به روز بودن داشت. به روز بودن نیز شاخ و دم ندارد. در حالی که این روزها از وزارت ورزش زمزمه گنجاندن شرط تسلط به زبان انگلیسی به عنوان یکی از شرایط تصدی ریاست فدراسیون‌های ورزشی شنیده می‌شود چه خوب است که دست‌کم برای مربیان تیم ملی نیز چنین شرایطی تعریف شده و مربیان رده اول ورزش و همه آنهایی که در کانون توجه قرار دارند، زبان انگلیسی بیاموزند تا هم در مواقع لزوم به راحتی با طرف مقابل خود صحبت کنند و هم از دریای اطلاعات روز در عصر ارتباطات بیش از این عقب نیفتد. اگر در میان مربیان رشته‌های مختلف ورزشی می‌بینیم و می‌شنویم گروهی یک سر و گردن دست کم در کلام، بالاتر از هم‌صنفان خود هستند به‌دلیل به‌روز بودن یا به عبارتی باسواد بودن آنهاست.

مطمئنا همه ما دوست داریم با تکیه بر مربیان بادانش و موفق، قله‌های پیشرفت را طی کنیم، در عین حال هرجا لازم باشد از مربیان روز دنیا به بهترین شکل بهره برده و از باسواد شدن واهمه نداشته و با دانش روز هم نجنگیم، مطمئنا دانش روز هم در فکر مربیان طراز اول است نه مربیان
درجه چندم خارجی.

امید توفیقی‌ /‌ گروه ورزش