سر ادبیات بازهم بی‌کلاه ماند

به گزارش جام‌جم، روز گذشته و در هوای برفی تهران، نشست خبری سی‌و‌یکمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و بیست‌و‌یکمین دوره جایزه جهانی کتاب با حضور سیدعباس صالحی، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نجفقلی حبیبی دبیر این جایزه، محمدرضا وصفی دبیر جایزه جهانی، علی شجاعی صائین مدیرکل دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی، نجفعلی میرزایی مدیرعامل موسسه خانه کتاب و علی اوجبی معاون فرهنگی این موسسه در محل سرای اهل قلم برگزار شد.

صالحی در ابتدای این نشست گفت: جایزه کتاب سال از سال 1332 تا امسال برگزار می‌شود و قدمتی شصت ساله دارد که این موضوع نشان‌دهنده جایگاه کتاب در ایران ماست که همواره کتاب را در درازنای تاریخ پاس داشته‌ایم.

حبیبی دبیر این جایزه نیز در گزارشی اجمالی گفت: سابقه طولانی این جایزه سبب شده است همه انتظار داشته باشند سطح آثار بالاتر برود. ما تلاش کردیم داوران آثاری را انتخاب کنند که فاخر و ماندگار باشد و بتواند سطح توقعات را برآورده کند.

او ادامه داد: امسال در جایزه کتاب سال، بخش‌های فلسفه اسلامی، زیست‌شناسی و علوم پزشکی برگزیده دارد. به گفته دبیر سی‌و‌یکمین دوره کتاب سال، در این دوره از جایزه، در حوزه‌های فلسفه غرب، کلیات، اسلام و حدیث، آمار، علوم سیاسی، علوم اقتصادی، علوم نظامی، زبان فارسی، زبان‌های باستانی، زبان‌شناسی عمومی، ریاضیات، دامپزشکی، مهندسی مواد و معدن، مهندسی صنایع، مهندسی کشاورزی، معماری، هنرهای نمایشی، نقد ادبی، متون قدیم، تاریخ، محیط‌زیست، داستان ترجمه‌ای در حوزه کودک و نوجوان و علوم و فنون در حوزه کودک و نوجوان آثاری به عنوان شایسته قدردانی انتخاب شده است.

محمدرضا وصفی، دبیر جایزه جهانی نیز در این نشست با ارائه پیشینه‌ای از این جایزه گفت: در دوره‌ای مسئولان وقت به این نتیجه رسیدند که در کنار جایزه کتاب سال، سراغ کتاب‌های جهانی هم بروند. تا ده سال جایزه جهانی در حوزه مطالعات ایران و اسلام برگزار شد و بعد مسئولان به این نتیجه رسیدند که برای فرهنگ‌های مختلف باید معیارهای متفاوتی را در نظر گرفت. از دوره یازدهم به بعد، این جایزه در زیر گروه‌های زبانی و موضوعات متنوع تر برگزار می‌شود.

او با بیان این‌که در جایزه جهانی امسال آثار پرباری حضور داشت، افزود: یکی از مهم‌ترین معیارهای ما دیده‌بانی آثار در داخل و خارج از کشور است. متاسفانه ما در حوزه زبان‌های ژاپنی، چینی، ارمنی و گرجی دیده‌بان‌های متخصص نداریم و این نشانگر ضعف حوزه‌های پژوهشی و دانشگاهی است.

او درباره بیشترین موضوعاتی که درباره ایران برای نویسندگان خارجی جذاب است، گفت: تاریخ و جغرافیا و زبان‌های مسیر جاده ابریشم مثل زبان سغدی بسیار جذاب است. همچنین شاگردان هانری کربن که امروز برای خود یک سبک شده‌اند بسیار به عرفان اسلامی و تصوف در ایران علاقه‌مندند.

در ادامه نشست، خبرنگاران به طرح پرسش‌های خود پرداختند. برگزیده نداشتن داستان و شعر و حتی نداشتن اثر شایسته قدردانی یکی از مهم‌ترین پرسش‌های خبرنگاران بود. اوجبی معاون فرهنگی خانه کتاب دراین باره تاکید کرد که حتی با معیارهای جدید و رویکرد نو در داوری‌ها، باز هم اثری حائز رتبه نشد.

پول داریم، جایزه نمی‌دهیم

صالحی، معاون فرهنگی وزیر ارشاد نیز در پاسخ به این پرسش گفت: متاسفم، برای کشوری که یکی از شاخصه‌های با ارزش آن ادبیات است، اثری در شعر و داستان نه برگزیده و نه شایسته قدردانی می‌شود. حتما در بحث‌های بعدی باید بررسی شود که مشکل آیا به داوری‌های ما برمی‌گردد یا مشکل ناشی از عوامل بیرونی است.

او ادامه داد: برخی می‌گویند این‌که جایزه جلال برگزیده ندارد به دلیل این است که ارشاد پول ندارد. اصلا این طور نیست. ما هرطور شده پول را جور می‌کنیم اما اعلام می‌کنیم که جریان‌های علمی در جایزه‌های دولتی فارغ از اظهارنظرهای سلیقه‌ای مدیران ارشاد است.

در این نشست در پاسخ به پرسش خبرنگار جام‌جم مبنی بر اعلام اسامی هیات علمی جایزه کتاب سال، علی شجاعی‌صائین مدیر دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی سرانجام اسامی اعضا را به شرح زیر اعلام کرد: اعضای هیأت علمی جایزه متشکل از 11 نفر شامل دو نفر به عنوان عضو حقوقی و 9 نفر به عنوان عضو حقیقی است که اعضای حقوقی این فهرست، مدیران کل دفتر مجامع و تشکل‌های فرهنگی و هنری و دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هستند. اعضای حقیقی این فهرست هم محمدباقرلاریجانی، محمدعلی مهدوی‌راد، رسول جعفریان، پرویز جبه‌دار، مهدی مطهرنیا، منوچهر اکبری، کامران فانی، رضا مختاری و جواد محقق معرفی شدند.