شهر ‌بی‌رنگ؛ شهر ‌بی‌خاطره

رنگ یکی از عناصر ایجاد هویت شهری و از عناصر موثر در دنیا برای هویت‌بخشی و خاطره‌دهی به شهر است. رنگ‌آمیزی را می‌توان به نحوی انجام داد که محله‌های قدیمی با حفظ روح قدیمی خود زیبا به نظر برسند. میراث فرهنگی شهرهای ایرانی در مهجوریت شدید بصری قرار دارند و دورافتاده هستند در حالی که با فضاسازی رنگی می‌توان روح زندگی را به آنها بازگرداند.

رنگ به عنوان یکی از مهم‌ترین عناصر بصری می‌تواند نمودی فعال و تاثیرگذار در منظر عمومی یک شهر داشته باشد. تصور دنیای بدون رنگ امکان‌پذیر نیست، اما در جامعه ما رنگ‌های تیره غالب است.

با این همه ضوابط و اصول مرتبط با کاربرد رنگ در شهرهای ایران مدون نشده و این بخش از زیباسازی شهرها بر پایه سلیقه‌‌ مدیران و کارشناسان هدایت می‌شود. تهران از شهرهایی است که به لحاظ بصری و منظر عمومی دارای اغتشاشات و بی‌نظمی‌های فراوانی است و با کمی دقت می‌توان وجود این بی‌نظمی‌ها را در تمام نقاط و سیمای شهر احساس کرد. عوامل متعددی مانند آلودگی هوا، وجود عناصر ناقض زیبایی و خوانایی محیط، رنگ‌آمیزی‌‌ غیراصولی و سلیقه‌ای عناصر شهری و همچنین معضلات ترافیکی در به وجود آوردن این اغتشاشات نقش دارند.

تهران از نظر رنگ در یک ناهماهنگی باورنکردنی به سر می‌برد و بین اجزای رنگی تهران هیچ هارمونی وجود ندارد. تهران از نظر رنگ‌ فقر اساسی دارد و مناطق شهرداری تهران هر کدام به سلیقه خود و بدون هیچ گونه مطالعه‌ای تهران را رنگ‌آمیزی کرده‌اند.

آنچه مسلم است تاثیر روانی رنگ‌ها و هارمونی که بین آنها وجود دارد روی شهروندان مهم‌ترین هدف‌ استفاده از رنگ‌هاست. رنگ‌های‌ تیره غالبا افراد را دچار افسردگی می‌کند و رنگ‌های شاد سرزندگی را در رگ‌های آنها جاری می‌سازد. رنگ‌ها نقش نمادین نیز دارند. برای مثال رنگ سبز و فیروزه‌ای بناهای مذهبی را به یاد می‌آورند یا رنگ‌های تند و شاد خاطره فضا‌های کودکی را زنده می‌کنند.

رنگ‌آمیزی دیوارهای شهر بدون تعمق هنرمندانه معنایی ندارد. ورود هنر به عرصه شهر نیازمند نگرش جامع به شهر است. در فضاهای شهری رنگ‌ها‌ باید مکمل یکدیگر باشند و باعث اغتشاش بصری نشوند و البته نباید وسیله‌ای برای خودنمایی باشند.