بازار‌ هدف‌ ‌گردشگری ‌کجاست؟

تنظیم جدول جدید از کشورهایی که هدف ایران در جذب گردشگر است، در حالی است که بازارهای هدف گردشگری ایران آخرین بار در سال ۱۳۸۹ مورد بررسی قرار گرفت و بنا شد گردشگران خارجی از چهار منطقه آسیا، کشورهای عربی ـ آفریقایی و اروپا و آمریکا باشند.

طبق این تصمیم که براساس پژوهشی علمی صورت گرفت، ۱۴ کشور در حوزه آسیا به عنوان بازار هدف ایران تعیین شد که ازجمله می‌توان به ترکیه، چین، هند، پاکستان، ترکمنستان، افغانستان، ژاپن، کره جنوبی، اندونزی، مالزی، لهستان و قزاقستان اشاره کرد.

از میان کشورهای عربی ـ آفریقایی نیز عربستان، کویت، قطر، امارات، عراق، بحرین و عمان به فهرست بازار هدف ایران راه یافت و در حوزه آمریکا و اروپا نیز اسامی کشورهایی ازجمله آمریکا، آلمان، انگلیس، اسپانیا، کانادا، ایتالیا و یونان دیده می‌شود.

برنامه جذب گردشگران خارجی سال ۱۳۸۴ با روی کار آمدن دولت نهم بازنگری شد. در آن زمان اسامی کشورهای آفریقایی ازجمله «کنگو» به این فهرست راه یافت که معلوم نبود با چه معیاری این کشورها که شهروندان آنها سطح درآمدی پایینی دارند، به این جدول اضافه شد. این تحولات پایان راه نبود و سال ۱۳۸۹ نیز بازارهای هدف گردشگری ایران مورد بازنگری قرار گرفت تا سرانجام از بین ۱۳۵ کشور، اسامی ۲۹ کشور انتخاب و اعلام شود. هرچند کارشناسان گردشگری آن زمان امیدوار بودند فهرست انتخاب شده برای بازارهای هدف گردشگری ایران در یک دوره پانزده ساله با همکاری بخش خصوصی اجرایی شود، اما با روی کار آمدن دولت یازدهم، تصمیم‌گیران جدید این عرصه تمایل دارند که این فهرست را براساس معیارهای جدید دستخوش تغییر کنند. سالانه صد میلیون نفر از شهروندان چین برای اهداف گردشگری از این کشور خارج می‌شوند، اما ایران سهمی از این بازار ندارد؛ زیرا حضور بخش خصوصی در بازار این کشور نیازمند تبلیغات وسیع نهادهای دولتی برای معرفی جاذبه‌های گردشگری ایران است.

در کنار چین، ترکیه مقصد بسیاری از گردشگران ایرانی است، اما در مقابل ایران سهم چندانی از بازار ترکیه ندارد؛ زیرا جذب گردشگر نیازمند برنامه‌ریزی میان‌مدت و بلندمدت است و نمی‌توان به مدد تهیه فهرست کاغذی، به رونق گردشگری امید بست.

آمار و واقعیت‌های گردشگری ایران حاکی است که اکنون گردشگرانی از عراق و آذربایجان که بیشتر بدون استفاده از تورهای گردشگری و با صرف هزینه اندک راهی ایران می‌شوند، بخش بزرگ گردشگران ورودی را تشکیل می‌دهند و هرچند مسئولان گردشگری نگاه خوشبینانه‌ای از ورود گردشگران به ایران در چند ماه اخیر دارند، اما حقیقت این است که ورود این گردشگران نتوانسته آن گونه که باید زیرساخت‌های صنعت گردشگری ایران را منتفع کند و درآمدزا باشد.