بیماری آزاردهنده و شرم‌آفرین

چرا روی خانم‌ها تاکید می‌کنیم؟ برای این‌که شیوع این مشکل، بین خانم‌ها شایع‌تر است و علت آن هم به اختلاف ساختار بدن بین خانم‌ها و آقایان و عامل بارداری نزد خانم‌ها بازمی‌گردد.

مطالعات نشان داده است که ارتباط ناچیزی بین حجم ادرار دفع شده و استرس ایجاد شده برای بیمار وجود دارد. به این معنا که میزان ناراحتی حاصل از نشت ادرار برای بیمار، تحت تاثیر عوامل مختلفی مانند هنجارهای اجتماعی و ناروایی دفع غیرارادی قرار دارد. دکتر رویا تقی‌پور انوری، جراح و متخصص زنان تاکید می‌کند که اگر نشت ادرار برای بیمار استرس‌زا باشد باید ارزیابی و درمان انجام شود. از دید بیشتر زنان جوان که زایمان نکرده‌اند، نشت گهگاه مقادیر اندک ادرار مزاحمت جدی ایجاد نمی‌کند و در حدی نیست که به خاطر آن در جست‌وجوی اقدامات درمانی برآیند، اما از سوی دیگر، 5 تا 10 درصد زنان هر روزه دچار نشت شدید ادرار می‌شوند و تحت تاثیر این مشکل، نحوه زندگی خود را تغییر می‌دهند. از فعالیت‌های خود می‌کاهند و گردش‌های اجتماعی و روابط نزدیک خود را کاهش می‌دهند. بسیاری از این زنان با کاهش شدید اعتماد به نفس مواجه می‌شوند، اما گروه دیگری از زنان نیز هستند که دست‌کم هفته‌ای یک بار دچار نشت ادرار می‌شوند، اما شدت نشت و تأثیر آن بر تغییر شیوه زندگی در حد گروه قبلی نیست.

عوامل موثر در بروز بی‌اختیاری ادرار

برخی شواهد نشان می‌دهد که سن، حاملگی، زایمان و چاقی برافزایش میزان و شدت بی‌اختیاری موثر است.

دکتر تقی‌پور در گفت‌وگو با جام‌جم با اشاره به بیماری‌های همراه با بی‌اختیاری ادرار می‌گوید: این بیماری‌ها شامل دیابت، سکته مغزی و ضایعات طناب نخاعی می‌شود. دیگر عوامل همراه یا کمتر شناخته شده با بی‌اختیاری شامل برداشتن رحم، یبوست، استرس‌های شغلی، استعمال دخانیات و عوامل ژنتیک می‌شود.

این متخصص زنان و نازایی با اشاره به این‌که رعــایت‌نکردن مــوازین بهداشتی تأثیر مستقیمی در بروز بی‌اختیاری ادرار ندارد، توضیح می‌دهد: رعایت نکردن موازین بهـــداشتی باعث عفونت وشاید اختلال کنترل ادرار به طور موقت شود و بعد از درمان عفونت، بی‌اختیاری ادرار نیز به طور کامل بهبود می‌یابد.

وی به احتمال بروز مشکل بی‌اختیاری ناشی از چاقی و تغییرات عصبی و هورمونی که با افزایش سن رخ می‌دهد، اظهار می‌کند: حتی ممکن است مشکلات طبی که در زنان مسن شایع‌تر است با افزایش سن آنها دخالت بیشتری در ایجاد بی‌اختیاری ادراری داشته باشد.البته نباید از تاثیر چاقی به علت نقش احتمالی در ایجاد یا تشدید بی‌اختیاری ادرار غافل شد.

سیگار و استرس و افزایش خطر بی‌اختیاری

بررسی‌ها نشان می‌دهد گرچه افراد سیگاری در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به بی‌اختیاری ادرار قرار دارند، اما درباره برطرف شدن بی‌اختیاری با قطع سیگار اطلاعی وجود ندارد.

شرایط استرس‌زا نیز باعث بروز بی‌اختیاری ادرار در افراد مستعد می‌شود و اگر شرایط اضطرابی از زندگی‌شان حذف شود بهبودی چشمگیری در بی‌اختیاری ایجاد می‌شود.

پژوهشگران تاکید می‌کنند از آنجا که چاقی و سیگار از عوامل زمینه‌ساز بی‌اختیاری ادرار استرسی است یعنی با عطسه و سرفه و افزایش فشار شکم، ادرار بی‌اختیار می‌ریزد، کاهش وزن و نکشیدن سیگار به کنترل این بیماری کمک می‌کند. همین طور نخوردن قهوه و چای و نوشابه‌های گازدار به درمان این بیماری کمک می‌کند، اما نخوردن مایعات چندان تغییری در وضع بیمار ندارد و به دلیل احتمال آسیب به کلیه‌ها توصیه نمی‌شود.

بیماری قابل‌درمان

به گفته دکتر تقی‌پور، درمان‌های بی‌اختیاری ادرار شامل درمان‌های جراحی و غیرجراحی می‌شود، اما رویکرد درمانی بر پایه یافته‌های بالینی و شدت ناراحتی است که بیمار تجربه می‌کند.

درمان‌های غیرجراحی نیز به تغییرات شیوه زندگی، درمان فیزیکی، رفتار درمانی، آموزش مثانه و مصرف داروها معطوف می‌شود. شواهد پزشکی نشان می‌دهد که تقویت عضلات کف لگن با انجام ورزش‌های خاص، در درمان بی‌اختیاری ادرار مؤثر است، اما بیمار باید ورزش‌ها را به صورت منظم و به مدت کافی انجام داد.

انجام ورزش‌های خاص تقویت ماهیچه‌های لگنی که به ورزش‌های کگل معروف است از درمان‌های بسیار موثر این بیماری محسوب می‌شود.

پونه شیرازی‌ /‌ گروه سلامت