فعالیت معدن در دل حیات وحش «موته»

پناهگاه حیات‌وحش موته با مساحتی حدود 220 هزار هکتار در شمال‌غرب استان اصفهان و در کنار بزرگراه تهران ـ اصفهان (میمه ـ دلیجان)، در مرز مشترک دو استان اصفهان و مرکزی قرار گرفته است، به صورتی که بخش شمالی آن در استان مرکزی و بخش جنوبی آن در استان اصفهان قرار دارد.

رئیس اداره محیط ‌زیست گلپایگان با بیان این که بیشترین جمعیت حیات وحش کشور در منطقه موته قرار دارد، در گفت‌وگو با فارس گفت: حدود 5200 رأس قوچ و میش، 5400 رأس آهو و 1800 رأس کل و بز و انواع پرندگان شکاری مانند عقاب طلایی، انواع قوش‌ها، کبک، تیهو، باقرقره در منطقه حیات وحش موته زیست می‌کنند.

مرتضی جمشیدیان با اشاره به مشکلات پناهگاه حیات وحش موته یادآور شد: بهره‌برداری از معادنی مانند طلا و سنگ، چرای بی‌رویه دام و جاده‌ای که از حدود 30 سال پیش در این منطقه احداث شد و گلپایگان را به دوراهی موته و بزرگراه اصفهان ـ تهران متصل می‌کند، از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مشکلات پناهگاه حیات وحش موته است.

جمشیدیان به فعالیت معدن دره «هورهوره» به عنوان مشکل جدید منطقه اشاره و خاطرنشان کرد: این معدن سال 1352 احداث شد، اما به دلیل حساسیت منطقه از سال 1362 به بعد بر اساس توافق سازمان محیط ‌زیست با وزارت صنایع و معادن و به دلیل قرار گرفتن معدن در ناحیه امن پناهگاه حیات وحش موته هرگونه بهره‌برداری از آن متوقف شد.

رئیس اداره محیط ‌زیست گلپایگان با بیان این‌که با وجود این مالک پروانه بهره‌برداری از سنگ تراورتن این معدن با ارائه سند مالکیت و پروانه خود به دیوان عدالت اداری علیه سازمان محیط زیست شکایت کرد، یادآور شد: کل مساحت منطقه‌ای که معدن در آن واقع شده چهار هکتار است که فقط 2‌/‌1 هکتار آن تحت مالکیت فرد شاکی است و سند مالکیت آن هم مربوط به مزرعه‌ای است که این معدن سنگ در محدوده آن واقع نشده و امکان بهره‌برداری از معدن در این محدوده وجود ندارد؛ بنابراین رای دیوان عدالت مبنی بر مالکیت این فرد بر معدن سنگ درست نیست، با این حال دفاعیات سازمان محیط ‌زیست در این باره پذیرفته نشده و دادگاه نسبت به بهره‌برداری صاحب معدن رای مثبت داده است.

جمشیدیان به حضور حداکثری جمعیت حیات‌وحش و بویژه آهو در این منطقه اشاره کرد و گفت: منابع تأمین آب مورد نیاز وحوش و آبشخورها در محدوده این معدن قرار گرفته است، بنابراین با بهره‌برداری از این معدن جمعیت زیادی از وحوش مانند آهو، قوچ، میش، کل و بز برای پیدا کردن نیاز آبی خود با بحران مواجه می‌شوند.وی با اشاره به آغاز فعالیت این معدن از نیمه‌های مرداد گذشته و سرگردانی حیات وحش منطقه برای تأمین آب شرب افزود: در این مدت چند بار شاهد حرکت وحوش این منطقه در پی یافتن آب و خروج آنها از محدوده پناهگاه بوده‌ایم که اگر این عوامل ادامه داشته باشد، شاهد تلف شدن وحوش یا طعمه قرار گرفتن آنها از سوی شکارچیان خواهیم بود.

در همین حال یکی از صاحبان معدن سنگ با بیان این‌که شورای عالی معادن پروانه بهره‌برداری ما را تائید کرده است و از محیط‌زیست استان مرکزی نیز پروانه بهره‌برداری گرفته‌ایم، تاکید کرد: ما خودمان هم دغدغه محیط‌زیستی داریم و طی این مدت که ما در منطقه حضور داریم نه‌تنها آهوان و حیوانات از ما، دستگاه‌ها و ماشین‌آلات هراسی ندارند، بلکه با کارگران انس گرفته‌اند و در کنار آنها آمد و رفت دارند. این در حالی است که از روش انفجاری نیز برای حفاری استفاده نمی‌شود و کارگران نیز ارتباط خوبی با محیط‌بانان منطقه دارند و اگر شکارچی به این منطقه وارد شود، به آنها اطلاع می‌دهند.

احمدرضا توکل با بیان این‌که این معدن دست‌کم تا 500 سال آینده قابلیت برداشت دارد، خاطرنشان کرد: هدف اشتغالزایی در منطقه است و از این مــعدن برای بیش از یکهزار نفر مستقیم و غیرمستقیم اشتغالزایی ایجاد می‌شود.