انتقام خونین القاعده از‌ کنیا

آن‌گونه که منابع خبری همچون الجزیره و بی.‌بی.‌سی می‌گویند تاکنون بر اثر این حمله 59 نفر کشته و 175 نفر دیگر زخمی شده‌اند. در همین حال گفته می‌شود نیروهای پلیس توانستند حدود یکهزار نفر را از این مجتمع به سلامت آزاد کنند. با این حال گفته می‌شود تعدادی هنوز در گروگان مهاجمان هستند. افراد مهاجم بین ده تا 15 نفر تخمین زده می‌شوند و نیروهای پلیس کنیا مشغول مبارزه با آنها هستند. آنها می‌گویند مهاجمان به «زبان خارجی» حرف می‌زدند و احتمال می‌دهند این زبان، عربی یا زبان سومالی باشد. بنا به گفته شاهدان، مهاجمان هنگام حمله گفته‌اند غیرمسلمانان و کافران هدف آنها هستند و بمب‌های دست‌ساز پرتاب کردند.

تا اواسط دیروز اگرچه تعداد زیادی از افراد با کمک نیروهای نظامی از مجتمع تجاری وستلند خارج شده بودند، اما تیراندازی همچنان ادامه داشت. رایلا اودینگا، نخست‌وزیر پیشین کنیا به خبرنگاران گفت وی به مقامات اعلام کرده است که نمی‌توان براحتی تعداد افراد باقیمانده در این مجتمع را مشخص کرد. وی اظهار کرد: «تروریست‌ها همچنان در طبقه سوم و زیرزمین حضور دارند و به همین دلیل افرادی در این طبقات گیر افتاده‌اند».

اما خروج برخی افراد از این مجتمع خبرهای خوشی را برای مردم به همراه داشت. یکی از این افراد خانمی به نام سیسلا نویگا بود که پس از آزادی اعلام کرد نیروهای مهاجم هنوز هیچ یک از افراد حاضر در مجتمع وستلند را به گروگان نگرفته‌اند. گفته می‌شود پلیس تاکنون تنها توانسته پنج نفر از مهاجمان را دستگیر کند که یکی از آنها به علت جراحات وارده در بیمارستان جان خود را از دست داد. در حالی‌که هنوز صدای تیراندازی از داخل این مجتمع شنیده می‌شد، افراد محلی در بالای ساختمان‌های اطراف حضور داشته و این حادثه را از نزدیک مشاهده می‌کردند. دو فرانسوی، دو انگلیسی، یک دیپلمات کانادایی و یک خبرنگار رادیو کنیا که باردار نیز بوده در میان کشته‌ها هستند. گفته می‌شود در میان زخمی‌های این حادثه چند نفر از شهروندان آمریکایی نیز دیده می‌شوند.

در حالی که این حمله خونین هنوز به پایان نرسیده، گروه الشباب که با القاعده در ارتباط است، مسئولیت آن را برعهده گرفت. گزارش شده است که الشباب خبر مسئولیت حمله به این مرکز خرید را در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی توئیتر اعلام کرد. این افراد دلیل انجام چنین حمله‌ای را پاسخ به حضور نظامیان کنیایی در سومالی اعلام کردند. از سال ۲۰۱۱، حدود 4000 نظامی کنیایی در جنوب سومالی حضور دارند و با شبه‌نظامیان مبارزه می‌کنند.

محکومیت‌های داخلی و بین‌المللی

این حمله تروریستی بسرعت با واکنش‌های داخلی و بین‌المللی رو به رو شد. اوهورو کنیاتو، رئیس‌جمهور کنیا ضمن محکوم کردن این حمله تروریستی، بر عزم خود برای شکست دادن تروریسم در همه اشکال آن تاکید کرد. وی گفت ما پیشتر نیز هدف حملات تروریستی قرار گرفتیم ولی در واقع شجاعانه جنگیدیم و آنان را در داخل و خارج از مرزهای خود شکست دادیم. ما بار دیگر آنان را شکست خواهیم داد. وی اعلام کرد افرادی از خانواده‌اش نیز در میان کشته‌شدگان هستند.

مارتین نسیرکی، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد نیز اعلام کرد، بان‌کی‌مون حمله نایروبی را با نگرانی پیگیری می‌کند و در این زمینه با رئیس‌جمهور کنیا گفت‌وگو کرده است.

شورای امنیت سازمان ملل بلافاصله این حمله را بشدت محکوم کرد. کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز ضمن محکوم کردن این حمله اظهار کرد برای جلوگیری از وقوع چنین حوادثی در آینده از هیچ تلاشی دریغ نخواهیم کرد.

کاخ سفید نیز حمله به یک مرکز خرید در نایروبی را بزدلانه توصیف و آن را محکوم کرد. آمریکا همچنین تأکید کرد، به مسئولان کنیایی برای مقابله با تروریسم کمک می‌کند. ویلیام هیگ، وزیر خارجه انگلیس هم با محکوم کردن این حادثه اعلام کرد بدون شک عده‌ای انگلیسی در مرکز خرید حضور داشته و درگیر شدند.

استفان هارپر، نخست‌وزیر کانادا نیز حمله تروریستی در مرکز خرید در کنیا را محکوم کرد. وی همچنین عنوان کرد کانادا مراتب تسلیت خود را به خانواده آنه‌ماری دسلوگس، دیپلمات این کشور که در این حمله تروریستی جان باخت، ابراز کرد. جان برد وزیر امورخارجه کانادا، کریس الکساندر وزیر امور شهروندی و مهاجرت و استیون بلانی، وزیر امنیت عمومی این کشور نیز این حمله تروریستی در کنیا را محکوم کردند و گفتند: کانادا بشدت این اقدام خشونت‌بار را محکوم می‌کند و از مقام‌های این کشور می‌خواهد عاملان این حمله را محاکمه کنند.

الشباب کیست؟

گروه تروریستی الشباب سال 2006 در سومالی تاسیس شد. هدف از تشکیل این گروه مقابله با سربازان و نیروهای نظامی اتیوپی بود که برای حمایت از دولت ضعیف سومالی وارد این کشور شده بودند. گزارش‌های متعددی وجود دارد که می‌گوید نیروهای جهادی خارجی طی سال‌های گذشته به این گروه پیوسته‌اند.

رهبری این گروه تروریستی به عهده احمد عبدی گودانه معروف به «مختار ابوزبیر» است. وی از اهالی منطقه خودمختار سومالی لند در شمال سومالی است؛ البته اعضای اهل جنوب سومالی در این گروه رابطه چندان خوبی با مختار ندارند. گفته می‌شود وی بندرت در ملأ عام حاضر می‌شود. وی سال 2008 و پس از کشته شدن رهبر این گروه در حمله هوایی نیروهای آمریکایی به رهبری الشباب برگزیده شد. گروه الشباب فوریه 2012 به القاعده پیوست و با ایمن الظواهری بیعت کرد.‌ در بیانیه ویدئویی که منتشر شد، مختار اطاعت همه جانبه خود و گروهش را از دستورات ایمن الظواهری، رهبر القاعده اعلام کرد.

اریتره، تنها حامی منطقه‌ای این گروه به شمار می‌رود. اریتره از آن جهت از الشباب حمایت می‌کند تا به این وسیله به مقابله با دشمن اصلی خود یعنی اتیوپی بپردازد. تا پیش از حمله تروریستی روز گذشته، الشباب یک بار دیگر نیز دست به حملات تروریستی در خارج از خاک سومالی زده بود. این گروه سال 2009 در کامپالا ـ پایتخت اوگاندا ـ انفجاری انتحاری را رقم زد که بر اثر آن 76 نفر کشته شدند.

حسین خلیلی / گروه بین‌الملل