شکاف ایران با دنیا چه زمانی کم میشود؟
جودو همچنان روی تاتامی ناکامی
«جودویی که ما در برزیل به نمایش گذاشتیم چیزی نبود که ما را به مدال جهانی برساند. این یک واقعیت است که با سطح اول دنیا فاصله داریم و باید با برنامهریزی بهتر شرایط را تغییر دهیم. البته ما سرمایهگذاری روی جوانها را شروع کردهایم و با این شکست از برنامههای خودمان عقبنشینی نخواهیم کرد.»
این جملات فقط بخشی از واکنش آرش میراسماعیلی، نایبرئیس فدراسیون جودو و مدیر فنی تیم ملی ایران نسبت به نتایج کسب شده در پیکارهای جهانی برزیل است؛ نتایجی که در ردهبندی کلی جایگاهی بهتر از بیست و ششمی جهان را برای تیم ملی ایران به دنبال نداشت و این چیزی نبود که پیشتر مسئولان فدراسیون جودو وعده داده بودند.
با وجود این که تیم ملی در سالهای اخیر نتایج ضعیفی کسب کرده بود، ولی برخیها نسبت به سرنوشت تیم ایران در این دوره از رقابتهای جهانی خوشبینانه نگاه میکردند و دستکم صعود ورزشکاران کشورمان را به مراحل بالاتر پیشبینی کرده بودند که این خوشخیالی حتی با وجود حضور جواد محجوب در ترکیب تیم ملی، در عمل نتیجهای به دنبال نداشت تا تیم ملی در هر پنج وزنی که نماینده به سی و یکمین دوره رقابتهای قهرمانی جهان فرستاده بود، دست خالی تاتامی را ترک کند.
این نتایج تقریبا در سالهای اخیر برای همه عادی شده و خیلیها از کنار آن بیتفاوت عبور میکنند، چرا که بر این باورند جودو مسیری را طی کرده که سرانجامی ندارد. با این حال میراسماعیلی مدعی است با برنامهریزیای که فدراسیون انجام داده و توجه به نسلی تازه میتوان به آینده امیدوار بود. آیا واقعا جودو پتانسیل بازگشت به دوران خوب خود قبل از المپیک پکن را دارد؟ این پرسشی است که گروهی تمایلی به شنیدن پاسخ آن ندارند و ناامیدانه به آینده این رشته مینگرند.
تیم ملی در ریو
نخستین نماینده ایران در مسابقههای جهانی ریودوژانیرو سعید ملایی، جودوکار وزن 73ـ بود که در دور نخست با قرعه استراحت مواجه شد و در دور دوم به مصاف ویکتور اسکورتف، ورزشکار مولداویاییالاصل تیم امارات رفت که بخوبی از نحوه مبارزات وی آشنایی داشت و به واسطه یک برد و یک باختی که پیشتر برابر این جودوکار کسب کرده بود این بار او را در پایان چهار دقیقه مبارزه شکست داد. هوانگ تائه از چین تایپه رقیب بعدی ملایی بود که این بار نماینده کشورمان بعد از سه دقیقه و 44 ثانیه برابر او ضربه فنی شد و از دور مسابقات کنار رفت.
الیاس علیاکبری که در کوراش به نتایج خوبی رسیده بود این بار در جودو شانس خود را امتحان کرد و در نخستین مبارزه برابر سیدمودوبوسکی از جمهوری چک رفت و برابر او به دلیل دریافت اخطار بیشتر بازنده شد تا به این ترتیب دومین نماینده ایران هم در این دوره از رقابتها کنار برود.
سومین نماینده ایران در این تورنمنت امین قاسمینژاد، کاپیتان تیم ملی بود. این جودوکار وزن 81ـ کیلوگرم ابتدا ورزشکاری از السالوادور را ضربه فنی کرد و پس از آن به مصاف نماینده آنگولا رفت که برابر او هم مشکلی نداشت و در ثانیههای ابتدایی دقیقه دوم این رقیب خود را نیز ضربه فنی کرد. پس از آن قاسمینژاد برابر تشکری یشویری از گرجستان رفت که در رنکینگ جهانی نفر دوم است. کاپیتان تیم ملی برابر این ورزشکار شکست خورد و از حضور در مراحل بالاتر بازماند.
سعید مرادی، دیگر نماینده کشورمان بود که در همان نخستین مبارزه شکست خورد و خیلی زود عرصه مسابقات را ترک کرد. این جودوکار جوان ایرانی مقابل مارتینز، نماینده گمنام کوبا با دو امتیاز یوکو نتیجه را واگذار کرد. او در نخستین حضورش در رقابتهای جهانی بزرگسالان جهان، تجربه خوبی را از فضای حاکم در رقابتها کسب کرد.
تنها جودوکاری که از قبل انتظار درخشش او میرفت جواد محجوب بود که در رقابتهای گراند اسلم مسکو مدال طلا را از آن خود کرده و دو مدال طلای وزن 100ـ آسیا را بر گردن آویخته بود. محجوب که در رنکینگ جهانی نیز رده پنجم را در اختیار داشت در مقابل رقیب ازبکستانی کمتر از انتظار ظاهر شد و با شکست در همان دور نخست، حذف شد.
با نتایجی که در این دوره از رقابتها به دست آمد تیم کشورمان در رده بیست و ششم جهان قرار گرفت و مثل تمام سالهای اخیر فقط به حضور در این تورنمنت اکتفا کرد. این در حالی است که آرش میراسماعیلی، مدیرفنی تیم ملی که بلافاصله پس از اتمام مسابقات به دلیل نتایج کسب شده از مردم عذرخواهی کرد، بر این باور است که با جوانگرایی صورت گرفته در چند وزن میتوان آینده خوبی را برای جودو رقم زد. اینکه واقعا تیم ملی ایران چه زمانی بعد از رفتن او میتواند به کسب مدال در آوردگاه جهانی امیدوار باشد یک معمای حلنشدنی است. برخیها مشکلات را در نبود یک مربی خوب خارجی میدانند و گروهی نیز به پتانسیل واقعی این رشته اشاره دارند و مدعیاند نتایجی که کسب میشود بیانگر واقعیت کنونی این رشته است.
انتقاد سرمربی سابق تیم ملی
خسرو دلیر، سرمربی سابق تیم ملی جودوی ایران در پاسخ به این پرسش ما که علت واقعی ناکامیهای متوالی جودوی کشورمان در عرصههای بینالمللی چیست؟ خاطرنشان کرد: این مشکل به خودمان بازمیگردد. بعد از المپیک پکن بود که این مشکلات با انتخابات اشتباه شروع شد. سازمان تربیت بدنی وقت با تصمیمی اشتباه آقای درخشان را در آستانه المپیک پکن کنار گذاشت. این کار کاملا غیرکارشناسی بود و پس از آن هم یکسری مسائل به وجود آمد که دودش به چشم جودوی ایران رفت. فکر میکنم در درجه اول وزارت ورزش باید مدیریت کند تا جلوی ضربات دیگر را بر پیکره جودو بگیرد. تمامی اهالی جودو به رشتههای دیگر رفتهاند. صادق فرجی به کاراته رفت، از امینی خبری نیست. برای یوسفزاده هم این همه سال هزینه شد، ولی حالا کجاست؟
وی درخصوص اینکه گفته میشود یوسفزاده سنتی بوده است، پاسخ میدهد: من این موضوع را قبول ندارم. به هرحال امثال وی تجربیات زیادی دارند که باید از آنها استفاده کرد. حرف من این است آنهایی که مدام انتقاد میکردند حالا کجا هستند؟
فاصله 6 ساله با مدال!
سرمربی سابق تیم ملی درخصوص این که برای کسب مدال در میادین جهانی چقدر زمان نیاز داریم عنوان میکند: مسئولان فدراسیون میگویند که با یک برنامه چهار ساله میتوان به مدال رسید، ولی من فکر میکنم که چهار سال زمان کافی نیست. با این ضربهای که جودو خورده است دستکم دو سال دیگر عقب افتاده و باید شش سال صبر کرد. وقتی خود من سرمربی تیم ملی شدم عنوان کردند که هشت سال برای مدال باید صبر کرد، ولی مدام تغییرات مدیریتی و بازگشت به عقب را در این رشته شاهد هستیم.
وی تصریح میکند: جودو جای تسویه حساب نیست. باید همه اهالی این رشته را دور هم جمع کرد که البته در این سالها هرگز اتفاق نیفتاده است.
این کارشناس با بیان این که در ایران پتانسیل جودو به اندازه کافی وجود دارد، ادامه میدهد: ما قبلا هم نشان دادیم که کشور ما پتانسیل کافی را در این رشته دارد، اما نیاز به یک برنامهریزی بلندمدت داریم تا بتوانیم از این شرایط خارج شویم. نتایجی که کسب شده نشان میدهد تکمحوری در فدراسیون جواب نمیدهد. متاسفانه همه اختیارات فدراسیون را به میراسماعیلی سپردهاند و رستگار هیچ اختیاری از خودش ندارد، برای همین است که شرایط بهتر نخواهد شد.
ادعای رئیس فدراسیون
هرچند رستگار رئیس فدراسیون جودو بر این باور است که میدان ریو، فرصت بزرگی برای کسب تجربه بوده است، ولی وی در همین حال اعتراف دارد با اتفاقاتی که برای جودوکاران کشورمان روی تاتامی رخ داد جایی برای توجیه باقی نمیماند: «قصد توجیه ندارم. ما ضعفهای زیادی در این دوره از مسابقات داشتیم که باید خیلی تلاش کنیم تا آنها را رفع کنیم. فقط میخواهم این را بگویم که همه نفرات کشورمان با تمام توان خود جنگیدند و بهتر است این نتایج را با عملکرد آنها در بانکوک و مسکو بسنجیم.»
اینکه تیم ملی در مسابقات قهرمانی آسیا در بانکوک یک مدال طلا و برنز کسب کرد یا در گراند اسلم مسکو هم نتایج نسبتا خوبی کسب کرد جای تمجید دارد اما هدف نهایی همه تیمها و ورزشکاران، رقابتهای جهانی و المپیک است و سایر تورنمنتها فقط میادینی برای کسب آمادگی بیشتر آنها خواهد بود. با این حساب این ادعای رستگار که باید نتایج قهرمانی جهان را در کنار دو تورنمنت دیگر قرار داد، چندان منطقی نیست.
رئیس فدراسیون جودو در همین حال از نخستین حضور سه ورزشکار کشورمان در میدان جهانی سخن به میان میآورد که البته به این موضوع نمیتوان خرده گرفت و بهطور حتم میدان دادن به جوانها آینده خوبی را به دنبال دارد، آن هم در صورتی که در زمینههای آموزشی بتوان شرایط خوبی را برای آنها رقم زد. بعد از این مسابقات زمزمههایی برای استخدام یک مربی خوب خارجی مطرح شد که البته جرقه آن سال گذشته در ازبکستان زده شد و نمیتوان صرف خارجی بودن مربی را زمینهای برای رشد جودوی کشورمان دانست، چرا که از مربی ایتالیایی تیم ملی خاطرات خوبی برجای نمانده است. با این حال اظهارات رئیس فدراسیون جودو درخصوص مبارزات قاسمینژاد و محجوب با حریفانشان مبنی بر اینکه رقبای آنها آنالیز و تاکتیک بهتری برای مبارزه داشتهاند، غیرمستقیم حکایت از تردیدها درخصوص عملکرد کادر فنی جودوکاران کشورمان در ریو دارد که باید دید در آینده چه تصمیماتی در این باره اتخاذ خواهد شد.
علی رضایی / جامجم
گفت و گو
