حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
چرخ نوسازی تاکسیها نمیچرخد
حرکت کند نوسازی خودروهای فرسوده جان مالکان خودروهایی را که در این طرح شرکت کردهاند، به لب رسانده است؛ حالا آنها حسابی از کارشان پشیمان شدهاند و میگویند هم چهارچرخ قراضه زیرپایشان را از دست دادهاند و هم خواب خوش به چشمشان حرام شده است، چون تنها منبع درآمد زندگیشان را با دست خودشان به آهن قراضهای تبدیل کردهاند.
در این میان رانندگان تاکسی که با وعده تحویل تاکسی نو در طرح نوسازی خودروهای فرسوده شرکت کردهاند، بیش از دیگران نگرانند، آنها میگویند این شرایط زندگیشان را تحتالشعاع قرار داده است.
آنها از تحمل دو سال بلاتکلیفی خسته شدهاند و حالا امیدشان به دولت است تا شاید در میان دهها اولویت کاری و برنامهای خود چارهای هم برای مشکل مالکان خودروهای فرسودهای که در طرح نوسازی شرکت کردهاند، بیندیشد.
17 هزار تاکسی فرسوده در انتظار نوسازی
مالکان 17 هزار تاکسی فرسوده بیش از دو سال است برای نوسازی خودروی خود انتظار میکشند؛ اینها همان تاکسیهایی هستند که حتی نمیتوانند معاینه فنی بگیرند و سبب تشدید آلودگی هوا میشوند، به همین دلیل با نوسازینشدن تاکسیها، هم شهروندان و هم رانندگان تاکسی را متضرر کرده است، زیرا این رانندگان مجبورند بخش عمدهای از درآمد خود را صرف تعمیرات خودروی خود کنند.
اینطور که از شواهد امر پیداست طی دو سال گذشته روند نوسازی تاکسیهای فرسوده متوقف شده است و مسئولان سازمان تاکسیرانی شهر تهران نیز میگویند با وجود پیگیریهای فراوان، ستاد مدیریت حملونقل و سوخت کشور نتوانسته پاسخ لازم را به نیاز تاکسیرانان و شهروندان بدهد.
در این شرایط مدیرعامل سازمان تاکسیرانی پایتخت از دولت جدید انتظار دارد موضوع نوسازی ناوگان تاکسیهای فرسوده را به طور جدیتری در دستور کار قرار دهد تا به این ترتیب به بلاتکلیفی دو ساله رانندگان تاکسی که برای شرکت در طرح نوسازی ثبتنام کردهاند نیز پایان داده شود.
میثم مظفر در گفتوگو با «جامجم» با بیان اینکه از مجموع 80 هزار تاکسی پایتخت بیش از 17هزار دستگاه فرسوده است، توضیح میدهد: نوسازی نشدن تاکسیهای فرسوده مشکلات زیادی را برای شهر، شهروندان و رانندگان تاکسی بهوجود آورده تا جایی که برخی رانندگان حاضرند حتی با سرمایه شخصی و بدون تسهیلات ستاد مدیریت سوخت، تاکسی جدید بخرند، اما حتی در این مورد هم همکاریهای لازم صورت نمیگیرد. وی به اجرای قانون هدفمندکردن یارانهها نیز گریزی زده و میگوید: با اجرای این قانون انتظار میرفت روند نوسازی تاکسیها و خودروهای فرسوده در کشور سرعت بگیرد، چون نوسازی خودروها و جایگزین کردن خودروهای مدرنتر و با استاندارد بالاتر یکی از مصادیق این قانون و کاهش مصرف سوخت است، اما متأسفانه هیچ اقدامی در این خصوص انجام نشد.
نانمان آجر شده است
رانندگان تاکسی که در طرح جایگزینی تاکسیهای فرسودهشان شرکت کردهاند، مدتهاست سرگردان شدهاند. آنها تنها منبع درآمد خانوادهشان را به امید گرفتن یک تاکسی نو از دست دادهاند و شرایط سختی را میگذرانند.
یک راننده تاکسی با 27 سال سابقه کار، چند ماهی است با شرکت در طرح جایگزینی تاکسیهای فرسوده، خودروی فرسودهاش را به امید گرفتن تاکسی نو از دست داده است و حالا بهدلیل تاخیری که در تحویل تاکسیهای نو ایجاد شده، مدتهاست بیکار بوده و برای تامین هزینههای خانوادهاش با مشکلات جدی مواجه شده است.
وی با تاکید بر این که نه تنها مشکل او، بلکه مشکل دستکم هزار راننده تاکسی دیگر هم است، از مسئولان راهنمایی و رانندگی و شرکت خودروساز طرف قرارداد با تاکسیرانی میخواهد فکری به حال این دغدغه رانندگان تاکسی کنند.
این راننده تاکسی برایمان تعریف میکند چطور تا چند ماه پیش با همین تاکسی قراضه مخارج زندگی، اجارهخانه و هزینه تحصیل فرزند دانشجویش را تامین میکرده، اما از وقتی در طرح جایگزینی تاکسیهای فرسوده شرکت کرده و تاکسیاش اسقاط شده است، دیگر هیچ منبع درآمدی برای تامین هزینههای زندگی خانوادهاش ندارد.
او میگوید: اگر میدانستیم فاصله تحویل گرفتن تاکسیهای نو، ماهها طول میکشد، هیچوقت حاضر نمیشدیم تنها منبع درآمد خانوادهمان را از دست بدهیم.
فرسودهها ، عامل 70 درصد آلودگی هوا
ارابههای آهنی قراضه با هر دودی که از اگزوزشان خارج میشود، هوای شهرمان را سیاهتر و آلودهتر میکنند. کارشناسان زیست محیطی نیز یکی از مهمترین عوامل آلودگی هوا را تردد خودروهای بیکیفیت و فرسوده میدانند.کارشناس شرکت کنترل کیفیت هوای تهران درحالی که منابع متحرک را عامل 80 تا 83 درصد آلودگی هوا عنوان میکند، توضیح میدهد منابع متحرک شامل خودروهای سبک، سنگین و موتورسیکلتها است که خودروهای سبک و سنگین نیز خود به چند بخش شامل خودروهای شخصی، اتوبوسها و تاکسیها تقسیمبندی میشود. حشمتالله بسطامی میگوید: خودروهای فرسوده که اتفاقا تاکسیهای فرسوده نیز شامل آن میشود بهعنوان بخشی از منابع متحرک نقش مهمی در آلایندگی هوای شهرها بر عهده دارند.
در این میان قائم مقام سازمان محیط زیست کشور به صراحت خودروهای فرسوده را عامل 70 درصد آلودگی هوای کلانشهرهای کشور اعلام میکند.
به گفته علیمحمد شاعری، هماکنون بیش از یک میلیون دستگاه خودروی فرسوده و همچنین دو میلیون موتورسیکلت فرسوده در کشور وجود دارد که نقش بسزایی در آلودگی کلانشهرهای کشور دارند، چون استانداردهای کنترل آلایندگی را به هیچ وجه دارا نیستند.
براساس مصوبه دولت، تاکسیها با ده سال عمر جزو فرسودهها حساب میشود، اما تبصرهای هم که در این باره وجود دارد اینکه خودروهایی که نتوانند معاینه فنی بگیرند هم جزو فرسودهها محسوب میشوند. به گفته مسئولان سازمان تاکسیرانی اگر این تعریف هم پذیرفته شود به این ترتیب در میان خودروها، تاکسیهایی با مدل83 هم دیده میشود. در میان تاکسیهای فرسوده به ترتیب پیکان با 8804 دستگاه، سمند با 4001 دستگاه، پراید با 2034 دستگاه و پژو 405 و پژو آردی با 1453 دستگاه، هیوندا با 131 دستگاه و تاکسی ون مدل غزال با 617 دستگاه دیده میشود. این تاکسیهای فرسوده از مدل 60 تا 83 را شامل میشود.
حمایت یا فشار؛ مساله این است
مالکان خودروهای فرسوده بخصوص 17 هزار تاکسی فرسودهای که در طرح نوسازی شرکت کردهاند درحالی همچنان برای گرفتن تاکسیهای نو خود ناامیدانه روزشماری میکنند که نه تنها از ابتدای امسال تاکنون هیچ خودروی فرسودهای، چه شخصی و چه عمومی نوسازی نشده است بلکه مسئولان سازمانهای متولی نیز اقدام قابل توجهی برای حل مشکل مالکان خودروهای فرسوده و سرعت بخشیدن به روند نوسازی انجام ندادهاند. حالا در این شرایط مسئولان سازمان محیط زیست بدون توجه به مشکلات موجود، از ارائه پیشنهادهایی خبر میدهند تا مالکان خودروهای فرسوده را بیشتر لای منگنه قرار دهند؛ طرحهایی که به نظر میرسد با توجه به وضع موجود کمی غیرمنطقی و ناعادلانه است.
از جمله این پیشنهادها این است که اجازه خرید و فروش به آن دسته از خودروهایی که به سن فرسودگی رسیدهاند، داده نشود. ضمن آنکه این دسته از خودروها فک پلاک شوند و خدمات بیمهای و عمومی را از سازمانهای ذیربط مانند نیروی انتظامی، سازمان بیمه و شهرداریها دریافت نکنند.
قائم مقام سازمان محیط زیست در گفت و گو با فارس میگوید: امکان خرید و فروش نشدن و فک پلاک خودروهای فرسوده پیشنهاد محیط زیست برای بهبود روند اسقاط این دسته از خودروها است. شاعری میافزاید: پیشنهاد سازمان محیط زیست و ستاد مدیریت حملونقل و سوخت نیز این است که دولت یارانه خودروهای سواری فرسوده را افزایش دهد که این موضوع در کمیسیون زیربنایی دولت به تصویب رسیده است و منتظر هستیم به دستگاههای مختلف ابلاغ شود.
به گفته شاعری، قرار است به دنبال ابلاغ این مصوبه به جای پرداخت یک میلیون و 500 هزار تومان ارزش گواهی اسقاط خودروهای سواری فرسوده، مبلغی بالغ بر دو میلیون و 500 هزار تومان به دارندگان این دسته از وسایل نقلیه داده شود.
شاعری یکی از علل کند شدن روند اسقاط خودروهای فرسوده را کمبود منابع اعتباری و تخصیص نیافتن اعتبار مورد نیاز برای از رده خارج کردن خودروهای فرسوده میداند.
این مقام مسئول در سازمان حفاظت محیط زیست کشور به مقایسه وضع نوسازی خودروهای فرسوده در ایران با دیگر کشورهای دنیا پرداخته است و میگوید: اکنون در بسیاری از کشورها به صورت اجباری وسایل نقلیه فرسوده از چرخه حملونقل خارج میشود، اما در کشور ما با وجود اینکه یارانهای نیز برای اسقاط این دسته از وسایل نقلیه تعلق میگیرد، ولی دارندگان آنها به لحاظ اینکه ارزش گواهی اسقاط را اندک میدانند تمایلی برای مشارکت در طرحهای اسقاطی ندارند.
البته به نظر میرسد این استدلال قائم مقام سازمان محیطزیست در حق مالکان خودروهای فرسوده کمی غیرمنصفانه است، زیرا اگر روند کند جایگزینی خودروهای فرسوده نبود شاید حالا مالکان صدها دستگاه خودروی شخصی فرسوده و 17 هزار دستگاه تاکسی فرسوده اینچنین از شرکت در طرح نوسازی خودروی فرسوده خود پشیمان نبودند.
سرعت گرفتن خروج خودروهای فرسوده از چرخه حمل و نقل شهری، حالا نیازمند عزم جدی است تا به بلاتکلیفی دوساله مالکان خودروهای فرسودهای که در طرح نوسازی شرکت کردهاند و زندگی خیلیهایشان نیز بشدت تحت تاثیر این وضع قرار گرفته، پایان دهد.
پوران محمدی / گروه جامعه
گفت و گو
