اگرچه باوجود اهمیت موضوع و ضرورت تصویب مقررات جامع و مانع به منظور تغییر جنسیت، تاکنون قانون تغییر جنسیت در ایران تصویب نشده است و بند 19 ماده 4 قانون فوقالذکر نیز صرفا در مقام معرفی دادگاه خانواده به عنوان مرجع قضایی صالح به رسیدگی به مقوله تغییر جنسیت است، اما با عنایت به اقدامات عملی و رویه قضایی که از سال 1362 تاکنون و درپی صدور فتوای امام خمینی(ره) مبنی بر جواز تغییر جنسیت، شکل گرفته و نیز نظر به سایر فتاوای مشهور و کاربردی شرعی و دکترین حقوقی و عرف مسلم جامعه خاص دارندگان اختلالهای جنسی و هویتی میتوان شرایط لازم را برای انجام دادن قانونی تغییر جنسیت به این شرح توضیح داد:
1 ـ وجود اختلالات شدید هویتی یا جنسیتی یا ژنتیکی در فرد، به گونهای که عادتا تطابق و تحمل جنسیت مشهور و معروف و ظاهر وی ممکن وقابل تحمل نباشد.
2 ـ تشخیص قطعی پزشکان و روانپزشکان متخصص یا پزشکی قانونی، مبنی بر ضرورت تغییر جنسیت فرد یا ظاهر کردن جنسیت غالب یا نهفته.
3 ـ صدور حکم قضایی مبنی بر جواز تغیر جنسیت از محکمه صالحه برای کسانی که درصدد تغییر جنسیت هستند و صدور حکم تنفیذ تغییر جنسیت برای کسانی که بدون داشتن مجوز قانونی در داخل یا خارج ایران، عملا تغییر جنسیت دادهاند.
بدیهی است به دلیل اهمیت موضوع و پیچیدگی آن و تنوع و اختلاف فراوان بین مصادیق مربوط و ضرورت حمایت از حقوق دارندگان اختلالات جنسی در کشور، لازم است در هر مورد به صورت خاص و ویژه، بررسی و اعلام نظر کرد. به هر جهت خوانندهای که این پرسش را مطرح کرده است میتواند برای دریافت پاسخ تکمیلی و تخصصی ضمن هماهنگی با مسئولان روزنامه با نگارنده مشورت کند. لازم به ذکر است پس از انجام تغییر جنسیت میتوان نسبت به اقامه دعوی تغییر نام کوچک که مطابق با جنسیت جدید باشد اقدام کرد.