موزه‌هایی برای «موزه»‌ها!

در حیطه کفش و پایپوش، موزه‌هایی چند در جهان وجود دارد که یا فقط خاص کفش است یا کفش‌هایی نیز در بخش‌هایی از آن به نمایش گذاشته شده. برخی مختص نوعی خاص از کفش‌ د و برخی سیر و تحول تاریخی کفش و تولید آن را، همراه با ذهنیت بشر از آن یا تحول نگاهش را از وسیله‌ای فقط کاربردی برای حفاظت از پا و راه رفتن تا دخیل کردن طرح‌ها و رنگ‌ها و نوآوری‌هایی برای زیبایی و پیروی از مد یا تجارت و حتی فخرفروشی فراروی بیننده گذاشته‌اند.

ازجمله این موزه‌ها، یکی موزه کفش باتا در تورنتوی کاناداست که به بتخانه کفش‌ها معروف شده، بیش از 10، 12 هزار جفت کفش، در شکل‌ها و جنس‌های متفاوت، از پوشینه‌های پاپیروسی مصر باستان تا کفش‌های برخی مشاهیر و نامداران گذشته و حال گرد آورده شده است. برخی پایپوش‌ها، لوازم و وسایل و دستگاه‌های ساخت و تولید کفش نیز از حدود 3000 یا 4000 سال پیش تاکنون در این موزه به چشم می‌خورد.

با گشتی در این موزه نه‌تنها می‌توان از تاریخ گذشته در این حیطه اطلاعی چند به‌دست آورد، بلکه همچنین می‌توان به فرهنگ‌ها و نگاه‌ها و برداشت‌های متفاوت ملت‌ها در باب کفش پی برد و تحول گام ‌به‌ گام این ابزار گام برداشتن و حفاظت از پا را طی تاریخ و نزد انسان مشاهده کرد. گویا اگر روزگاری پادشاهان و فرودستان جامعه آنها، زمین تا آسمان از هم دور بودند، این موزه احتمالا همان جایی است که می‌توان نه خود فرمانروایان و فرمان‌برداران را، بلکه کفش‌هایشان را در یک جایگاه و باارزش تاریخ‌شناسانه‌ای برابر دید! در بریتانیا نیز موزه‌ای خاص کفش‌های زنانه وجود دارد که به اعتقاد برخی، بزرگ‌ترین موزه جهان در این زمینه است و می‌توان شمار بسیاری کفش زنانه را در آن دید؛ چه کفش‌هایی به جا مانده از سده پانزدهم و چه کفش‌هایی به یادگار مانده از معاصران و قرن بیست‌ویکم؛ از کفش‌های عجیب و غریبی که با پوست فیل و کروکودیل یا حتی از آن هم عجیب‌تر: شبیه به پنجه خرس (با همان ناخن‌های دراز و بلند خرسی!) طراحی و ساخته شده‌اند تا کفش‌های کمتر عجیب، اما کم‌وبیش زیبا و گرانقیمت ملکه ویکتوریا در زمان ازدواج او.