هماهنگی ترجمه با فرهنگ

نباید این نکته مهم را فراموش کرد که کیفیت دوبله یک کار ارتباط مستقیمی با ترجمه آن دارد، به‌همین دلیل همواره مدیر دوبلاژهایی در کارهایشان موفق بوده‌اند که مترجم‌های قوی در کنار خودشان داشتند. شاید برای عده‌ای جالب باشد، اما یک ترجمه خوب است که به مدیر دوبلاژ کار امکان ایده‌پردازی را می‌دهد و شرایط را برای یک دوبله خوب برای او فراهم می‌کند. برای من در حین کار هیچ چیزی سخت‌تر از این نیست که با یک متن بد سر و کار داشته باشم، زیرا ورای این ‌که سینک کردن متن‌هایی که به شکل ناشیانه‌ای ترجمه شدند، سخت است، اجازه خلاقیت را از شما می‌گیرد، چون شما باید زمان زیادی را صرف درست کردن متن‌ها کنید.

معمولا دیالوگ‌ها در فیلم‌ها و کارهای تلویزیونی دستخوش تغییراتی ‌می‌شود و این مربوط به مقطع زمانی فعلی نیست، بلکه در سال‌های پیش از انقلاب هم این کار جهت تطابق فرهنگی کار خارجی با مخاطب ایرانی انجام می‌شد. البته در بعضی از موارد این تغییرات در راستای نزدیک کردن فرهنگ‌ها به یکدیگر بود و این‌که مترجم و مدیر دوبلاژ این واهمه را داشت که اگر این دیالوگ‌ها به همان شکل اصلی‌شان ترجمه شود مخاطب آن را پس بزند و دیگر نتواند با آن همذات‌پنداری کند، اما گاهی اوقات این تغییرات به‌قدری شدید و زیاد بود که مفهوم اثر را به طور کامل تغییر می‌داد که به نظرم این نوع تغییرات، منطقی نیست و باعث می‌شود که مخاطب از خط اصلی قصه دور بیفتد و نتواند با آن ارتباط برقرار کند.

ما مترجم‌های خوبی در ایران داریم و بی‌شک کارهای قوی و خوب آنها هم باعث پیشرفت کار دوبله در ایران شده است، اما در طول سال‌های اخیر افرادی هستند که به عنوان ویراستار ترجمه کارها را مورد ویرایش قرار می‌دهند، اما از دانش کافی در این زمینه برخوردار نیستند و اعمال نظرهایشان باعث لطمه زدن به کلیت کار می‌شود. از سویی نباید این طور باشد که مترجم اولین جمله‌ای را که برای ترجمه به ذهنش می‌رسد، به عنوان دیالوگ در فیلم قرار دهد و باید روی این کار وقت بگذارد. به عقیده من هر چقدر مترجم‌ها به لحاظ مالی تامین باشند، می‌‌توانند کار بهتری را ارائه دهند و زمان بیشتری را صرف ترجمه دیالوگ‌ها کنند.

جلال مقامی/ مدیر دوبلاژ