خوب گوش کنیم

 همچنین همه ما برای پاسخ‌دهی مناسب به دیگران باید به پیام‌های آنها توجه کنیم. بررسی‌هایی درباره مدت زمان صرف شده در انواع مختلف ارتباطات صورت گرفته است که نشان می‌دهد اکثر مردم بیشتر وقت خود را صرف گوش دادن می‌کنند. بنا به این پژوهش‌ها افراد به طور متوسط 45 در صد از وقت خود را صرف گوش دادن، 30 درصد صرف صحبت کردن، 16 درصد صرف خواندن و 9 درصد صرف نوشتن می‌کنند. با وجود این ما هنوز به یادگیری این مهارت توجه نمی‌کنیم و در مدارس نیز فقط به نوشتن و خواندن توجه می‌شود تا گوش دادن، در حالی که ناتوانی در گوش دادن موثر عامل بزرگی در کور ماندن دریچه‌های ارتباطی ما انسان‌هاست و تبعات منفی و زیانبار زیادی در پی دارد. امروزه شرکت‌های تجاری بزرگ دنیا برای کارکنان خود کلاس‌های آموزش گوش دادن می‌گذارند تا موانع ارتباطی ناشی از ضعف آنان در گوش دادن را بکاهند.

در تعریف گوش دادن، فرآیند شنیدن و انتخاب، جذب و سازماندهی وبه خاطر سپردن پاسخ‌های مشخص به محرک‌های شنیداری و غیرکلامی. بنابراین کارکردهای گوش دادن بسته به بافت تعامل، شامل تمرکز بر پیام‌های دیگران، دستیابی به برداشتی کامل و دقیق در مورد منظور دیگران، ابراز علاقه، نگرانی و توجه، تشویق طرف مقابل به ابراز کامل، آزادانه و صادقانه مسائل و اتخاذ روشی «دیگرمدار» در حین تعامل می‌شود. از طرفی ما چهار نوع گوش دادن را می‌توانیم داشته باشیم.

نخست گوش دادن برای درک مطلب: در این نوع می‌خواهیم درک و تجارب و اطلاعات خود را افزایش بدهیم. سخنرانی‌ها، مصاحبه‌ها و برنامه‌های تلویزیونی، موقعیت‌های خوبی برای این نوع گوش دادن هستند.

دوم، گوش دادن برای ارزیابی: از این نوع گوش دادن زمانی استفاده می‌کنیم که سخنگو سعی دارد با تاثیر گذاردن بر نگرش‌ها، اعتقادات یا اعمال‌مان ما را به کاری ترغیب کند و ما سعی می‌کنیم برای داشتن قضاوت مناسب سخنان او را ارزیابی کنیم. در این گوش دادن ما به بررسی گزاره‌های اصلی سخنان طرف مقابل و تعیین نقاط قوت و ضعف آنها می‌پردازیم.

سوم، گوش دادن برای قدردانی: در این نوع ما در صدد پیدا کردن علایم یا پیام‌هایی هستیم که از دریافت آنها لذت می‌بریم و برای رهایی و آرامش، خوشحالی، کسب آرامش درونی، افزایش درک و فهم هیجانی یا فرهنگی خودمان و آرامش خاطر معنوی، گوش دادن به موسیقی، به گوش کردن روی می‌آوریم.

گوش دادن همدلانه: وقتی کسی نیاز به صحبت کردن و درک شدن از سوی ما دارد گوش دادن همدلانه لازم است و در این گونه مواقع نسبت به شنیدن و درک افکار، باورها، احساسات طرف مقابل ابراز تمایل می‌کنیم این نوع گوش دادن برخلاف سه نوع قبلی که به نفع خود شنونده است، به نفع گوینده است و بیشتر بین دوستان صمیمی، زن و شوهرها و مشاوران و مراجعان است.