گوهر وجودی زنان در تلویزیون می درخشد

این برنامه‌ها تلاش می‌کنند با طرح و بررسی موضوع های مختلف سطح آگاهی زنان را نسبت به مسائل شخصی، خانوادگی، اجتماعی و... ارتقاء ببخشند. فردا روز زن است، به همین مناسبت به سراغ چند برنامه‌ساز و مدیر تلویزیون رفتیم و از آنها درباره چگونگی این آگاهی‌بخشی سوال کردیم.

فردگرایی نمی‌کنیم

مریم جلالی، مدیر گروه خانواده شبکه دو در پاسخ به این سوال که تصویر ارائه شده از زنان را در برنامه‌های غیرنمایشی تلویزیون تا چه میزان توانسته آگاهی زنان را در زمینه‌های مختلف افزایش دهد به جام‌جم گفت: برای پاسخ به این پرسش باید یک مثلث تصویری را در نظر بگیریم؛ تصویری که مطلوب رسانه است، تصویری که از زن در جامعه وجود دارد و ما آن را منعکس می‌‌کنیم و تصویری که مجریان ارائه کنند.

وی افزود: تصویری که تاکنون از زنان در برنامه‌های گفت‌وگومحور و مستند نشان داده‌ایم معمولا یک نگاه عادی بوده و این در حالی است که باید با کمک گرفتن از کارشناسان و زنان فرهیخته توانایی‌ها و ارزش‌های پنهان زنان را شناسایی کرده و آنها را به تصویر بکشیم.

مدیر گروه خانواده شبکه دو عنوان کرد: ما می‌توانیم در رسانه به ارزش‌ مستوری و حفظ حیا بپردازیم. رسانه موظف است به نقش دختر، خواهر، همسر و مادر بپردازد و به زنان کمک کند تا جایگاه واقعی خود را پیدا کنند. رسانه نباید توانمندی‌های زن را به تنهایی نشان دهد، چون با این روش فردگرایی در زنان تقویت می‌شود. زن باید در کنار خانواده نمایش داده شود. جلالی اشاره کرد: وقتی می‌خواهیم یک زن موفق را به تصویر بکشیم و مثلا نشان دهیم که او می‌تواند راننده خودرو‌های سنگین هم باشد، باید موقعیت و شخصیت او را به عنوان یک مادر، همسر، دختر و خواهر نیز بررسی کنیم و به نمایش بگذاریم.

وی ادامه داد: ما در گروه خانواده شبکه دو تلاش می‌کنیم قالب برنامه‌های ترکیبی روبه آینده باشد. زنان باید باور کنند که در جامعه و برنامه‌های آن نقش دارند و می‌توانند موثر باشند.

مدیر گروه خانواده درباره حضور زنان در آثار نمایشی گفت: آثار نمایشی با غیرنمایشی تفاوت‌های زیادی دارد. رویکرد آثار نمایشی تاثیرگذاری است. در آثار نمایشی نباید جایگاه زن را از خانواده جدا کنیم. این مساله درباره مردان هم صدق پیدا می‌کند.

جلالی درباره برنامه‌های گروه خانواده شبکه دو به مناسبت روز زن گفت: برنامه‌های ویژه‌ای را برای این روز در نظر گرفته‌ایم. ایام نوروز مستندهایی درباره خانواده‌های خوشبخت پخش کردیم که فردا و به مناسبت روز زن هم چند مستند با همین موضوع را در نظر گرفته ایم.

وی افزود: در برنامه «خانواده عزیز» به موضوع حضور مادربزرگ‌ها در خانواده می‌پردازیم. برنامه‌های «عصر خانواده» و «خونه زندگی» هم در این روز به طور ویژه به موضوع زن می‌پردازد. سری جدید مهمانی خانوادگی شبانه شبکه دو با نام «زنده‌باد زندگی» را در این هفته آغاز کردیم که زیرساخت اصلی آن توجه به نقش‌آفرینی اعضای خانواده در همه ارکان اجتماع است. برنامه «الهی فدات شم» هم در قالب‌های 5 دقیقه‌ای تولید شده که در فواصل برنامه‌های شبکه دو پخش می‌شود.

تصویرسازی از زنان کامل نیست

آزاده نامداری، مجری برنامه‌های گفت‌وگو محور درباره تاثیر برنامه‌های تلویزیون بر آگاهی زنان گفت: با نگاهی به برنامه‌های روزانه تلویزیون، متوجه می‌شویم مخاطب برنامه‌های ترکیبی که با محوریت خانواده از شبکه‌های مختلف پخش می‌شود، خواسته یا ناخواسته زنان هستند. حال این سوال مطرح می‌شود که آیا ما درک درستی از مخاطب چنین برنامه‌هایی داریم یا خیر؟ و تا چه میزان این برنامه‌ها ویژه مسائل زنان تولید و پخش می‌شود؟

وی ادامه داد: در بیشتر برنامه‌های تلویزیون تصویر زن در دل خانواده نشان داده می‌شود، ولی کمتر به زن و دغدغه‌های شخصی او توجه می‌شود. این بخش جای کار دارد و هنوز نتوانستیم کامل به این مبحث بپردازیم. این در حالی است که به نقش مادر در خانواده به شکل وسیع پرداخت شده است.

نامداری درباره تصویری که از زنان در آثار نمایشی نشان داده می‌شود، گفت: به نظرم در آثار نمایشی هم به جایگاه زن بدرستی توجه نشده است. شاید بخشی از این مشکل به این دلیل است که بیشتر فیلمنامه‌نویسان مرد هستند. به همین دلیل خواسته ها و جایگاه زنان در فیلمنامه‌ها و آثار نمایشی به شکل ساده‌انگارانه مطرح می‌شود. این در حالی است که زنان پیچیدگی‌های زیادی دارند که یک زن بیشتر از آنها شناخت دارد و بهتر می‌تواند آنها را به تصویر بکشد.این مجری با اشاره به این‌که در بیشتر سریال‌های طنز، زنان ساده‌لوح یا جیغ جیغو نشان داده می‌شوند، گفت: این در حالی است که زن مسلمان ایرانی این گونه نیست و در این آثار به شخصیت آنها بدرستی پرداخت نمی‌شود.

به نگاه دقیق‌تر نیازمندیم

ندا سپانلو، مجری و تهیه‌کننده برنامه «اردی‌بهشت» درباره تصویری که از زنان در تلویزیون ارائه می‌شود، گفت: در برنامه‌های ترکیبی به مسائل و مشکلات زنان جامعه توجه می‌شود، اما این‌که تا چه میزان ریشه‌ای به این مباحث پرداخته‌ایم و چقدر توانسته‌ایم مشکلات را حل کنیم، نیازمند کار کارشناسی و پژوهشی است.وی افزود: در برنامه اردی‌بهشت سعی کرده‌ایم به موضوعات زنان در حوزه‌های سلامت، فقهی، حقوقی، اقتصادی، فرهنگی، هنری، دینی و... بپردازیم و هر روز سعی می‌کنیم رویکرد متفاوت‌تری به مسائل زنان داشته باشیم و در این باره فرهنگ‌سازی کنیم.این تهیه‌کننده و مجری گفت: هنوز جای خیلی کارشناسان در برنامه خالی است که نگاه دقیق‌تری به موضوع زنان داشته باشند. ما تلاش می‌کنیم الگوی درستی از زنان ارائه دهیم، اما مسائل مربوط به زنان زیاد است و باید در این باره بیشتر کار کنیم.

سپانلو درباره ویژه برنامه اردی‌بهشت در روز زن گفت: ما از روز چهارشنبه یازدهم اردیبهشت به مناسبت نمایشگاه کتاب برنامه را از مصلی پخش می‌کنیم. با توجه به برگزاری نمایشگاه کتاب، اولویت ما کتاب است، اما سعی می‌کنیم به حضور زنان در حوزه کتاب و نشر هم توجه کنیم.

چهره زن در رادیو

شبکه‌های مختلف رادیو هم برای روز زن و میلاد حضرت زهرا(س) برنامه‌های ویژه‌ای را در نظر گرفته است که شامل برنامه‌های زنده، گزارش‌های ویژه و گفت‌وگوهای رادیویی است. برنامه «جلوه عشق» با موضوع معرفی زنان نمونه موفق از رادیو سلامت پخش می‌شود. رادیو معارف هم دو برنامه «حبیبه کبریا» و «بانوی نور» را برای پخش در نظر گرفته است. این دو برنامه به بررسی الگوی زن در اسلام، سیره حضرت زهرا(س) و... می‌پردازد.

شبکه رادیویی ورزش هم با همکاری فدراسیون‌های ورزش پهلوانی و زورخانه‌ای و جانبازان و معلولان گلریزانی را در شب میلاد حضرت فاطمه زهرا(س) برگزار می‌کند. این مراسم امروز ساعت 18 در محل باغ موزه قصر برگزار می‌شود.

سه ویژه برنامه «شکوفه یاس»، «بانوی آسمانی» و «بانوی آب و آینه» در روز ولادت حضرت زهرا(س) شبکه جهانی ایرانصدا پخش می‌شود. بررسی مقام زن در اسلام، ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری حضرت فاطمه(س) و اهمیت زن در خانواده و جامعه موضوعاتی است که در این برنامه‌ها به آنها توجه می‌شود.

«پاتوق اقتصادی» هم به مناسبت روز مادر و گرامیداشت مقام زن از رادیو اقتصاد پخش می‌شود. موضوع این برنامه، فعالیت‌ها و دستاوردهای بانوان و زنان کارآفرین است.

فاطمه عودباشی / گروه رادیو و تلویزیون