جام جم آنلاین: آیین رونمایی از مجموعه کتابهای «مناظرهها و میزگردهای چهاردهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری» که انتشارات سروش آن را منتشر کرده است، همزمان با هفته کتاب در ادارهکل روابط عمومی رسانه ملی برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی رسانهملی، در این نشست، حاضران ضمن تأکید بر اهمیت انتخابات بهعنوان یکی از مهمترین فرآیندهای سیاسی کشور، ماندن این رویداد در حافظه تاریخی و سیاسی را مهم دانستند و با اشاره به اهمیت پیادهسازی مناظرهها و تحلیل میزگردها آن را سند مهمی در تاریخ سیاسی کشور تلقی کردند.
حسین قرایی، مدیرکل روابط عمومی سازمان صداوسیما با تأکید بر ضرورت ثبت و مستندسازی مناظرهها و میزگردهای انتخاباتی گفت: این برنامهها بخشی از تاریخ سیاسی و رسانهای جامعه محسوب میشوند و باید بهصورت مکتوب در اختیار پژوهشگران و محافل دانشگاهی قرار گیرند.
وی با بیان اینکه تهیه این مجموعه حسب دستور رئیس سازمان به ادارهکل روابطعمومی سپرده شد، این آثار را حاصل تلاش پژوهشی مهرشاد غفاریزاده و اسحاق سلطانی دانست و اظهار کرد: این دو پژوهشگر سال گذشته کار تدوین و انتشار این مجموعه را به سرانجام رساندند.
قرایی با اشاره به محتوای این مجموعه ادامه داد: این آثار شامل دو مناظره و سه میزگرد تخصصی در حوزههای سیاسی، فرهنگی و اقتصادی است که خوشبختانه با تلاش پژوهشگران به مرحله انتشار رسید.
مدیرکل روابط عمومی رسانهملی در ادامه با اشاره به پیشینه مناظره در ادبیات فارسی تصریح کرد: مناظره در ادبیات فارسی سابقهای عمیق و دیرینه دارد و نمونههای متعددی از آن در آثار ادبی دیده میشود؛ اما آنچه در این مجموعه مورد توجه قرار گرفته، مناظرههای سیاسی و انتخاباتی است.
وی با بیان اینکه مناظرههای انتخاباتی دوره چهاردهم ریاستجمهوری بخشی از تاریخ سیاسی و رسانهای جامعه بهشمار میروند، تأکید کرد: این رویدادها باید مکتوب، مستند و بهعنوان یک سند تاریخی حفظ شوند تا در آینده مورداستفاده پژوهشگران قرار گیرند.
قرایی اظهار کرد: انتشار این مجموعه میتواند زمینه بهرهبرداری دانشگاهیان و فعالان حوزه پژوهش و تحلیل را فراهم کند و امیدواریم این آثار در فضای دانشگاهی نیز مورد توجه قرار گیرند.
وی در پایان از تلاشهای مهرشاد غفاریزاده و اسحاق سلطانی، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، در تدوین و انتشار این مجموعه قدردانی کرد و گفت: امیدوارم این اثر بتواند مسیر روشنی در مناظرات و میزگردهای انتخاباتی کشور باز کند.
ثبت و تحلیل مناظرههای انتخاباتی، زمینهساز پژوهشهای آینده
اسحاق سلطانی، نویسنده و پدیدآورنده بخش مناظرات مجموعه کتابهای مناظره و میزگردهای چهاردهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری، با تشریح روند تدوین این اثر گفت: تلاش کردیم علاوه بر ثبت دقیق مناظرهها، شرایط سیاسی، حقوقی و امنیتی برگزاری انتخابات و اقدامات رسانه ملی را نیز روایت و تحلیل کنیم تا این مجموعه به منبعی قابل استناد برای پژوهشگران آینده تبدیل شود.
وی با تشریح ساختار این مجموعه افزود: محصول نهایی از دو بخش اصلی تشکیل شده است. بخش نخست، متن مناظرههاست که پس از پیادهسازی، چندین بار با نسخه اصلی تطبیق داده و بازبینی شده است. همچنین تلاش کردیم فهرستنویسی موضوعی و تفسیری مناسبی برای اثر انجام دهیم تا مخاطب بتواند بهراحتی موضوعات و مواضع نامزدها را جستوجو کند.
سلطانی ادامه داد: برای مثال، پژوهشگری که بخواهد مواضع یکی از نامزدها را درباره موضوعی مانند قیمت بنزین بررسی کند، میتواند با مراجعه به فهرست کتاب، مطالب مرتبط با موضوع موردنظر را بیابد. این شیوه ازجمله ویژگیهایی است که در آثار پیشین کمتر مورد توجه قرار گرفته بود. این نویسنده با اشاره به بخش تألیفی مجموعه تصریح کرد: یکی دیگر از ویژگیهای این اثر، توجه به ابعاد تحلیلی و زمینهای انتخابات است. از ابتدا قرار بر این بود که کتاب تنها به ثبت متن مناظرهها بسنده نکند، بلکه شرایط ویژه برگزاری چهاردهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری را نیز بازتاب دهد.
وی با اشاره به شرایط سیاسی و امنیتی کشور در زمان برگزاری انتخابات گفت: این انتخابات در شرایطی خاص برگزار شد. کشور در شرایط تقابل با رژیم صهیونیستی قرار داشت و شهادت رئیسجمهور نیز فضای سیاسی داخل کشور را ملتهب کرده بود. از همین رو، در بخش مقدماتی کتاب به ظرفیتهای قانون اساسی، اصول مرتبط با دوره انتقالی، روند اجرایی انتخابات، تقویم برگزاری و مراحل ثبتنام نامزدها پرداختیم. پدیدآورنده بخش مناظرات این مجموعه در ادامه به اقدامات رسانهملی در جریان انتخابات اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از موضوعاتی که لازم بود در این اثر به آن بپردازیم، تمهیدات و اقدامات رسانهملی و ویژگیهای متمایز برنامههای انتخاباتی بود؛ ازجمله طراحی و برگزاری میزگردهای سیاسی، فرهنگی و اقتصادی که بخشی از آنها در همین مراسم رونمایی میشود.
وی با اشاره به ضرورت ارزیابی عملکرد رسانهملی در دوره تحول اظهار کرد: اقدامات رسانهملی هم نقاط قوت دارد که باید مورد تقدیر قرار گیرد و هم نقاط ضعفی که باید نقد شود؛ اما برگزاری انتخابات چهاردهم ریاستجمهوری یکی از نقاط قوت دوره تحول در رسانهملی بود که تاکنون آنگونه که باید روایت نشده است.
سلطانی با اشاره به فرصت محدود رسانهملی برای طراحی و اجرای برنامههای انتخاباتی افزود: رسانهملی از زمان مشخص شدن شهادت آیتالله رئیسی تا پخش نخستین برنامه تبلیغاتی نامزدها، حدود ۲۳ روز فرصت داشت. در این فرصت کوتاه، باید درباره نوع برنامهها، قالب اجرایی، محتوا و شیوه تولید تصمیمگیری میشد. با توجه به محدودیت زمان، امکان استفاده از الگوهای سالهای گذشته وجود داشت؛ اما با برنامهریزی و نوآوری، قالبهای تازهای طراحی شد که در مقدمه کتاب نیز به آنها اشاره کردهایم.
این پژوهشگر اظهار کرد: در کنار ثبت و تحلیل تجربههای انتخاباتی، تلاش کردیم پیشنهادهایی نیز برای ارتقای مناظرهها ارائه دهیم. هرچند با وجود پیشرفتهایی که در مقایسه با دورههای گذشته انجام دادیم همچنان میتوان نقاط ضعفی را شناسایی کرد که رفع آنها میتواند به بهبود کیفیت مناظرهها و افزایش مشارکت سیاسی مردم در انتخاباتهای آینده کمک کند.
سلطانی در جمعبندی سخنان خود، اهمیت این مجموعه را در دو سطح عنوان کرد و افزود: نخست اینکه آثاری منتشر شدهاند که میتوانند در سالهای آینده مورد توجه دانشجویان و پژوهشگران قرار گیرند و مبنای نگارش مقالهها و پایاننامههای دانشگاهی درباره انتخابات چهاردهم ریاستجمهوری باشند. سعی کردیم این کتاب دادههای مستندی در اختیار پژوهشگران قرار دهد و تحلیلهای زمینهای آن نیز به درک دقیقتر ماهیت انتخابات کمک کند.
وی تأکید کرد: این تجربه، ظرفیت قانون اساسی و توان کشور برای عبور از شرایط دشوار را نشان میدهد. همچنین این مقطع از تاریخ سیاسی کشور، با وجود اهمیتش، تاکنون کمتر روایت شده و نیازمند توجه بیشتری است.
مکتوبسازی مناظرههای انتخاباتی، اولین گام برای پاسخگویی به وعدهها
امیرحسین عربزاده، نویسنده و فعال رسانهای بر اهمیت ثبت مکتوب اظهارات نامزدها تأکید کرد و گفت: مستندسازی سخنان مطرحشده در مناظرههای انتخاباتی از اینجهت اهمیت دارد که اظهارات افراد، حتی اگر در فضای هیجانی و فضای انتخابات بیان شده باشند، در آینده میتوانند به مطالبهای عمومی تبدیل شود که گویندگان و کاندیداها باید درباره آن پاسخگو باشند.
وی با اشاره به اهمیت اسناد مکتوب در طول تاریخ افزود: وجود فایلهای صوتی و تصویری به معنی بینیازی از ثبت مکتوب نیست؛ بهویژه در شرایطی که با گسترش فناوری هوش مصنوعی و امکان جعل عمیق مواجه هستیم، برخورداری از متن مکتوب و مستند نگاه و نظرات افراد اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
عربزاده با بیان اینکه پیادهسازی و تبدیل گفتار به نوشتار، برخلاف تصور، کار سادهای نیست، اظهار کرد: در این فرآیند باید زبان گفتاری به زبان نوشتاری تبدیل شود، بدون اینکه معنی اصلی سخنان تغییر کند. گاهی جابهجایی یک فعل یا تغییر ساختار جمله میتواند بر مفهوم آن تأثیر بگذارد؛ بنابراین، حفظ دقیق معنا و امانتداری در انتقال سخنان، کاری دشوار و نیازمند دقت فراوان است.
این نویسنده و فعال رسانهای ادامه داد: در گفتار، عواملی مانند لحن، شدت صدا و فرازونشیبهای صوتی به انتقال مفهوم کمک میکنند؛ اما در نوشتار، این ویژگیها حضور ندارند.
از اینرو، تبدیل گفتار به نوشتار نیازمند توجه ویژه به ساختار جملهها و حفظ مقصود گوینده است. به همین خاطر شاهد بودیم که فرآیند پیادهسازی این مجموعه طی مراحل مختلف زمان برد و بارها بررسی و بازبینی شد و رفتوبرگشتهای متعددی برای رسیدن به متن نهایی صورت گرفت.
وی در ادامه با اشاره به ساختار پنججلدی این مجموعه گفت: این اثر در پنج جلد آماده شده است که دو جلد آن به مناظرهها و با تلاش اسحاق سلطانی تدوین شده و سه جلد دیگر به میزگردهای انتخاباتی اختصاص دارد.
عربزاده با اشاره به ویژگیهای میزگردهای انتخاباتی چهاردهمین دوره ریاستجمهوری تصریح کرد: برگزاری میزگردها با این قالب تلویزیونی، اتفاقی نو و قابلتوجه در انتخابات ریاستجمهوری بود. اگرچه در دورههای گذشته، ازجمله دهه ۷۰ و انتخابات سال ۱۳۷۶، نمونههایی از گفتوگوهای انتخاباتی با موضوعات فرهنگی وجود داشته، اما قالب میزگردهای این دوره از ساختاری متفاوت برخوردار بود.
وی در پایان ضمن قدردانی از عوامل اجرایی و دستاندرکاران تدوین این مجموعه ابراز امیدواری کرد: این آثار بهعنوان منبعی موثق در اختیار پژوهشگران قرار گیرد و با انتشار و توزیع مناسب، امکان دسترسی گسترده علاقهمندان و محققان به آن فراهم شود؛ چراکه دسترسی به منابع معتبر، یکی از ضرورتهای اساسی فعالیتهای پژوهشی است.
مجموعهای منظم و دارای ارزش مستندسازی
مهرشاد غفاریزاده، پدیدآورنده بخش میزگردهای مجموعه کتابهای مناظره و میزگردهای چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، با تأکید بر اهمیت ثبت و مستندسازی مباحث کارشناسی انتخابات گفت: هدف از تدوین این مجموعه، فراتر بردن محتوای میزگردهای تلویزیونی از یک برنامه مقطعی و تبدیل آنها به منابعی مکتوب و قابل استناد برای پژوهشگران و دانشگاهیان بود.
وی درخصوص هدفش از تدوین این مجموعه اظهار کرد: انتخابات ریاستجمهوری فرصتی برای طرح دیدگاهها، نقد سیاستهای گذشته و ارائه راهبردهای پیشنهادی درباره مسائل اساسی کشور است. بر همین اساس، تلاش کردیم مباحث مطرحشده در میزگردهای تخصصی چهاردهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری را در سه حوزه سیاست خارجی، اقتصاد و فرهنگ، از قالب برنامههای تلویزیونی فراتر ببریم.
غفاریزاده افزود: هدف اصلی این بود که محتوای کارشناسی و دیدگاههای مطرحشده در این برنامهها، در گذر زمان فراموش نشود و در قالب بخشی از حافظه مکتوب سیاسی و اجتماعی کشور ماندگار بماند؛ بهطوریکه پژوهشگران، دانشگاهیان و علاقهمندان بتوانند در سالهای آینده نیز به این مباحث مراجعه کنند.
پدیدآورنده بخش میزگردهای این مجموعه درباره روند تدوین کتابها گفت: نقطه آغاز کار، محتوای میزگردهای تخصصی انتخابات ریاستجمهوری بود و در هر کتاب نیز متناسب با موضوع آن، مهمترین مسائل و چالشهای پیشروی کشور مورد توجه قرار گرفت.
وی ادامه داد: هدف مشترک ما این بود که خروجی نهایی صرفا بازتاب پراکنده گفتوگوهای تلویزیونی نباشد، بلکه مجموعهای منظم، خواندنی و دارای ارزش مستندسازی و پژوهشی ارائه شود.
این پژوهشگر درباره ساختار محتوایی اثرش عنوان کرد: هریک از این حوزهها بخشی از مسائل بنیادین و اولویتهای حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران را بازتاب میدهند. در هر کتاب، محتوا به شکلی تنظیم شده است که خواننده ضمن آشنایی با موضوعات اصلی، بتواند هر کتاب را بهصورت مستقل مطالعه کرده تصویری جامعتر از مسائل و اولویتهای مطرحشده در این انتخابات بهدستآورد.
وی ادامه داد: ارزش این کتابها صرفا به زمان انتشار آنها محدود نیست، بلکه در سالهای آینده نیز میتوانند بهعنوان اسنادی برای بررسی فضای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشور در سال ۱۴۰۳ مورد استفاده قرار گیرند.
غفاریزاده به نقش رسانهملی در برگزاری انتخابات اشاره کرد و گفت: رسانه ملی توانست نقشی فراتر از اطلاعرسانی و پوشش خبری داشته باشد و بستری برای گفتوگوی ملی، تبادل دیدگاهها و افزایش آگاهی عمومی فراهم کند. این اتفاق در رسانه در افزایش آگاهی انتخاباتی و تقویت زمینههای مشارکت آگاهانه شهروندان مؤثر بود و یکی از ظرفیتهای مهم رسانهملی را به نمایش گذاشت. این کتابها صرفا مجموعهای از مباحث تلویزیونی نیستند، بلکه بازتابدهنده بخشی از دغدغهها، اولویتها، دیدگاهها و گفتمانهای کارشناسی در مقطعی مهم از تاریخ سیاسی معاصر ایران هستند.
اولین واکنشها به تازهترین انیمیشن دیزنی: