رادیو، ابزار جلب حمایت از مخترعان کشور

یکی از برنامه‌های چالشی و علمی رادیو گفت‌وگو برنامه «هزار سوی دانش» است که شنبه‌ها هر هفته از ساعت 14 به مدت 60 دقیقه روی موج اف.ام ردیف 5/103 مگاهرتز پخش می‌شود. در این برنامه از مخترعان و نخبگان برگزیده کشور برای گفت‌وگو دعوت می‌شود و دارای چند بخش است.

حمایت از مخترعان

برای تهیه گزارش از این برنامه به استودیو شماره 2 ساختمان شهدای رادیو، محل ضبط برنامه هزارسوی دانش می‌روم. این اولین ضبط برنامه در سال جدید است و امروز قرار است بخش‌های مربوط به مجری ـ کارشناس برنامه و برخی کارشناسان تلفنی ضبط شود. از تهیه‌کننده و سردبیر برنامه می‌خواهیم درباره اهداف تولید این برنامه رادیویی بگوید.

سعید فرح‌آبادی می‌گوید: هر کشور و نظامی برای رسیدن به نقطه مطلوب و قابل قبول خود باید اهدافی را تعریف کند، برای افق و چشم‌انداز آینده آن کشور برنامه‌ریزی شود و همه سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی کشور برای نیل به آن هدف گام بردارند. افق چشم‌انداز آینده ایران سال 1404 است و یکی از تاثیرات مهم و با ارزشی که می‌توان برای چنین چشم‌اندازی متصور شد، ایجاد ثبات در مدیریت کشور است. این مهم زمانی دست‌یافتنی است که در مسیر رسیدن به نقطه هدف هماهنگ حرکت کنیم. پس لازم است امکانات و ظرفیت‌های بالقوه کشور به فعل درآید. در برنامه هزارسوی دانش تلاش می‌شود فضایی تعاملی و مشارکتی میان مخترعان، شبکه تجاری‌سازی و بازار ایجاد شود تا هم تولید ملی کشور افزایش یابد و هم به دستاوردهای علمی کشور در افق چشم‌انداز برسیم. در کشور هر سال شاهد ثبت اختراعات گوناگون در زمینه علوم مختلف هستیم و در سطح بین‌المللی همواره افتخارآفرینی فرزندان ایران عزیز را مشاهده می‌کنیم، اما پس از ثبت اختراع، تازه‌ کار شروع می‌شود و برای جلوگیری از هدر رفتن تلاش و زحمت این عزیزان لازم است مسئولان وارد عمل شوند و برنامه هزار سوی دانش با همین هدف طراحی شد.

وی ادامه می‌دهد: این برنامه در گذشته با نام مرزهای دانش سه‌شنبه‌ها پخش می‌شد، ولی با تغییراتی که در طراحی برنامه روی داد، نام برنامه تغییر کرد. در این برنامه از مخترعان دعوت می‌شود در مورد طرح خود اطلاعات اولیه‌ای بیان کنند. البته در مرزهای دانش طرح‌هایی مورد بررسی قرار می‌گیرد که در اداره کل مالکیت‌های صنعتی به ثبت رسیده و از ویژگی‌های بدل شدن به یک پروژه تجاری برخوردار باشد. به تعبیر دیگر، این طرح‌ها باید بتواند به روند رو به رشد جامعه کمک کند و جنبه کاربردی داشته باشد. در بخش دیگر برنامه، کارشناس تجاری‌سازی با مخترع طرح در حوزه کارهای پژوهشی و بحث‌های اقتصادی بحث و تبادل‌نظر می‌کند. همچنین در برنامه، از مسئولان می‌خواهیم از این طرح‌ها حمایت کنند تا بتوانیم به نتیجه مطلوب برسیم. در بحث تجاری‌سازی ما طرح‌هایی را مدنظر قرار می‌دهیم که در آنها روند رو به رشد بازار در نظر گرفته شده باشد و طرح‌هایی که به تولید داخلی می‌پردازند، برایمان اولویت دارند.

به گفته فرح‌آبادی، هدف از ارائه برنامه هزار سوی دانش این است که پل ارتباطی میان مخترعان و مسئولان کشور باشیم و در مورد فناوری‌های نو و علوم جدید بحث می‌شود. نکته دیگر این که مخاطبان برنامه با روند معرفی طرح به مراکز تجاری آشنا می‌شوند و در جریان این بحث قرار می‌گیرند که چطور می‌توان یک طرح را به ثبت رساند، چون بومی شدن و به ثبت رساندن اختراعات به نام ایران بسیار اهمیت دارد. در مرحله بعد که خیلی مهم و راهگشاست، روند تجاری‌سازی است که خود اصول اولیه‌ای دارد که از سوی کارشناسان برنامه مورد بحث و ارزیابی قرار می‌گیرد. طرح‌هایی که در این برنامه بررسی می‌شود، علوم مختلفی همچون الکترونیک، مکانیک، کامپیوتر، علوم پایه و رشته‌های علوم پزشکی را دربرمی‌گیرد. در ضمن وقتی سازمانی در برنامه حمایت خود از تجاری‌سازی، طرحی را اعلام می‌کند، این موضوع در برنامه‌های آینده پیگیری می‌شود.

مقابله با موانع پیش‌روی مبتکران

حسین اسکندرزاده، مجری ـ کارشناس برنامه هزار سوی دانش است. وی هفته گذشته در ژنو به دلیل اختراعی که داشت موفق به کسب مدال شد.

او دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک با گرایش تبدیل انرژی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز است و به گفته خودش، حدود پنج ماه است که با این برنامه همکاری می‌کند. اسکندرزاده تاکنون 20 اختراع خود را به ثبت رسانده است. او می‌گوید: اولین اختراع من زمانی بود که در مورد پایان‌نامه دوره کارشناسی تحقیق می‌کردم. سال 2011 با اختراع لاستیک یخ‌شکن متحرک در کرواسی مدال طلا گرفتم که متاسفانه از طرف یک شرکت آلمانی از آن سوء‌استفاده شد. مجری ـ کارشناس برنامه هزارتوی دانش با خنده می‌گوید: البته این مهم نیست. من طرح‌های بهتری دارم که هنوز مطرح نشده است.

او که امسال نیز در ژنو با همان اختراع مدال نقره همچنین جایزه ویژه کشور رومانی و دیپلم افتخار وزارت علوم رومانی را کسب کرده، می‌گوید: پیشینه علمی ایران و موفقیت‌های کنونی ما همه بیانگر ذهن خلاق و مستعد ایرانیان است. ذهن خلاق را باید پرورش داد تا شکوفا شود. در تحریم‌ها، خلاقیت ذهن‌های خلاق و فعال بیشتر می‌شود و این همان چیزی است که جوانان ایرانی در ژنو آن را ثابت کردند.

از اسکندرزاده می‌پرسم چه چیزی باعث شده اجرای این برنامه را قبول کنید که در پاسخ می‌گوید: حضور من در این برنامه، یک دلیل مشخص و بزرگ دارد. از آنجا که من با موانع، مشکلات و سختی‌های کار مخترعان و مبتکران آشنا هستم و خواسته‌های آنها را نیز می‌دانم، وقتی در زمان اجرای برنامه با کارشناسان و مسئولان صحبت می‌کنم، راحت‌تر می‌توانم دغدغه‌های فکری و مشکلاتی را که مبتکران و نخبگان کشور با آنها روبه‌رو هستند، در برنامه مطرح ‌کنم.

او ادامه می‌دهد: مشکل اصلی که با آن روبه‌رو هستیم، این است که مخترع ضمن درس خواندن و کار کردن متاسفانه باید به دنبال حامی و اسپانسر هم بگردد تا از او حمایت کند. خوشبختانه در این برنامه سعی می‌شود با جلب حمایت سازمان‌های دولتی و خصوصی داخلی، این مشکلات تا حد زیادی از بین برود. در همین جا لازم می‌دانم از دکتر فردوس حاجیان، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز که مهمان ویژه نمایشگاه ژنو بودند، تشکر کنم که حمایت‌های ایشان و دکتر فرهاد دانشجو منجر شد تیمی از این دانشگاه نیز به ژنو اعزام شود و یکی از شلوغ‌ترین غرفه‌های نمایشگاه لقب بگیرد. شرکت در چنین نمایشگاه‌هایی ضمن معرفی پیشرفت‌های علمی ایران در عرصه‌های جهانی باعث می‌شود مبتکران و مخترعان ایرانی بیش از پیش با پژوهش‌های روز دنیا آشنا شوند تا در میدان رقابت جهانی حرفی برای گفتن داشته باشیم.

در پایان این گزارش، سعید فرح‌آبادی، تهیه‌کننده و سردبیر برنامه می‌گوید: افرادی که طرح دارند، می‌توانند از طریق سامانه پیامکی 30000553 نام طرح و شماره تماس خود را در اختیار برنامه قرار دهند تا با آنها تماس گرفته شود.

سیما نعمتی