راه ‌رفتن روی ‌خط ایران

بهار شهرهای ایران، شکل دیگری است. رنگ و بوی دیگری دارد؛ مثلا قدم زدن در خیابان‌های بهاری شیراز سرمست از عطر و بوی بهار‌نارنج یا قدم زدن در بازار یزد با عطر و بوی ادویه‌های خوشبو می‌تواند تجربه شگفتی برای گردشگران داشته باشد. حتی اماکن تاریخی که تغییر کمتری با بهار به خود می‌دهند، چشم انداز متفاوتی برای مسافرانش به همراه دارد.

در این شماره سعی کردیم برخی ‌جاذبه‌های ایران را به شما معرفی کنیم و در کنارش غذایی محلی، ورزشی بومی و طبیعت بی‌نظیر شهرهای ایران را پیشنهاد کنیم و اگر در نوروز موفق به سفر نشده‌اید، باید اعتراف کنیم روزهای غیر تعطیل برای دید و بازدید با این سرزمین، زمان مناسب‌تری است.

دره شهر ـ اولین شهر ساسانی‌ها

شهرستان دره‌شهر به شکل نوار باریکی در امتداد شمال ‌غربی به جنوب شرقی، بین کبیرکوه و رودخانه سمیره در رشته کوه زاگرس در استان ایلام قرار گرفته است. به‌دلیل موقعیت جغرافیایی، دره‌شهر دارای آب و هوایی مطبوع است. وجود رود سمیره روستاهای اطراف را سرشار از باغ‌های میوه و مزارع آبی و دیمی کرده است. آثار باستانی به دست‌آمده در دره شهر نشان می‌دهد که از 3000 سال پیش این منطقه‌ آباد و محل تجارت و کشاورزی بوده است. دره‌شهر پایتخت تابستانی ایلامی‌ها بوده است اما اوج رونق آن دوره ساسانیان به شمار می‌رود که ییلاق امرا و بزرگان محسوب می‌شده است. مهم‌ترین اثر تاریخی دره‌شهر خرابه‌های شهر باستانی ماداکتو دوره ساسانی است. اهمیت تاریخی این شهر به حدی است که مورخان و تاریخ‌شناسان دره‌شهر را نخستین شهر دوره ساسانی نامیده‌اند. وجود آب و هوای مطبوع، جنگل‌های انبوه، رودخانه و چشمه‌های پرآب در کنار آثار تاریخی متنوع، شهرستان دره‌شهر را به یکی از مراکز مهم تفرجگاهی بدل کرده است.

امامزاده یحیی ـ تهران

یکی از محلات قدیمی تهران گذر امامزاده یحیی است که در گذشته عودلاجان نام داشت. بافت این منطقه با تهران امروز تفاوت‌های بسیار دارد؛ گویی گذر زمان در آن اثری نداشته است. بقعه موجود در این محله متعلق به ابوالقاسم عزالدین یحیی(ع) از نوادگان امام سجاد(ع) است که سال 592 ه. ق به شهادت رسیده‌اند.

بنای قدیمی این بقعه متعلق به دوره مغول بوده و یک برج خشتی هشت ضلعی و یک گنبد آجری 12 ضلعی داشته است. سال 1318 خورشیدی این بقعه از بین رفت؛ سپس در سال 1320 بقعه هشت ضلعی کنونی به جای آن ساخته و بخش‌های ایوان، کفش‌کن، اتاق دفتر، موزه و کتابخانه بدان افزوده شد.

کاشیکاری، معرق، آینه‌کاری و گچبری از مهم‌ترین تزئینات این بناست.

در مجاورت بقعه امامزاده یحیی، مرقد امامزاده محمد(ع)، مقبره بهاءالملک همدانی و مسجدی کوچک قرار دارد. در‌حیاط امامزاده، کهن‌ترین چنار زنده تهران قرار دارد. این چنار عمری 800 ساله دارد و قطرش حدود هفت متر است.

خوراک‌های ‌محلی ـ خراسان رضوی

یکی از خوراک‌های خاص مشهد‌، دیگچه نام دارد. دیگچه شباهت زیادی به شیربرنج دارد، با این تفاوت که هل و زعفرانش را در شیر دم می‌کنند. سپس با اضافه کردن شکر و گلاب به شیر این مخلوط را حسابی قوام می‌آورند تا سفت و برشته شود. آبگوشت پرندگان در این استان محبوب است و اغلب از گوشت پرندگانی چون کبوتر، خروس و بوقلمون تهیه می‌شود. استانبولی خراسانی‌ها کمی متفاوت و مقوی‌تر است چون به آن بلغور گندم، برنج و گوشت قورمه شده اضافه می‌کنند و به همین دلیل بلغورپلو خوانده می‌شود. از جمله نان‌های متفاوت‌ خراسان رضوی، ‌ تافتون و لواش محلی است که با پنیر، پیازچه و سبزیجات کوهی مغزدار شده است. انواع نان‌های فتیر نیز در دسترس هستند. یکی دیگر از خوراک‌های محلی خاص این استان ، چنگالی است که گویا به سبب چنگمالی شدن مواد ‌طی فرآیند پخت، آن را به این اسم می‌نامند.

غار تادوان ـ فارس

غار تادوان در 120 کیلومتری شرق شیراز در کنار رودخانه قره‌آغاج قرار گرفته است. برای دسترسی به این غار می‌توان از جاده شیراز به جهرم پس از دوراهی خفر در سمت جنوب، قبل از ورود به روستای تادوان از کنار رودخانه به ‌آن رسید. دهانه غار در ارتفاع 200 متری از سطح رودخانه قرار گرفته و دارای ابعاد 32 × 18 متر بوده و بسیار زیبا سنگ‌چین شده است. طول غار 500 متر و عمق آن 20 متر است. با ورود به داخل و پس از طی 8 متر غار به چند شعبه تقسیم می‌شود. یکی از این دالان‌ها به تالاری بزرگ ختم می‌شود که ‌حدود 65 متر است. شعبه‌‌ اصلی غار در قسمت انتهایی به باتلاقی منتهی می‌شود. ارتفاع بخش عمده‌ای از غار جز در بخش انتهایی بسیار کم است و باید به صورت خزیده طی شود. خفاش، سوسری و نوعی عنکبوت جانداران موجود در این غار هستند. گردشگرانی که برای بازدید از این غار به این منطقه سفر می‌کنند، می‌توانند از جاذبه‌های طبیعی متنوع اطراف غار و روستای تادوان نیز بهره ببرند.

کاخ بردک سیاه ـ بوشهر

کاخ بردک سیاه در 12 کیلومتری شهر برازجان از توابع بخش مرکزی شهرستان دشتی استان بوشهر‌ و در حاشیه رودخانه دالکی قرار دارد. این کاخ که متعلق به دوره هخامنشیان است، در کنار دو کاخ چرخاب و سنگ سیاه مجموعه سه گانه کاخ‌های هخامنشی در شهرستان برازجان را تشکیل داده است. کاخ بردک سیاه سال 1354 توسط تیمی از باستان‌شناسان کشف شد. براساس نظر کارشناسان بردک سیاه، کاخ زمستانی داریوش اول بوده است. گرچه این کاخ فاقد ظرافت‌ها و رنگ‌بندی‌های ویژه‌ای است که در ساخت کاخ‌های پاسارگاد و چرخاب به کار رفته است، تالار مرکزی کاخ بردک سیاه همچون کاخ آپادانا دارای 36 ستون بوده است. در یک دوره کاوش در اوایل دهه 80 چهار قطعه طلا در این کاخ کشف شده که وزن کل آنها سه کیلو 200 گرم برآورد شد. هنوز کاربرد دقیق این قطعات مشخص نشده اما برخی معتقدند‌ آنها به‌عنوان روکش‌های زرین درهای چوبی تالار یا سنگ بنای کاخ مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

کشتی لوچو ـ مازندران

کشتی لوچو یکی از ورزش‌های محلی مازندرانی‌هاست. رقابت‌های لوچو در گذشته در بیشتر مراسم‌های عروسی، اعیاد ملی و مذهبی‌ و همچنین در زمان‌های فراغت پس از دروی شالی برگزار می‌شده است. این رقابت پرهیجان همچنان در تابستان‌ها برگزار می‌شود و مردم محلی و گردشگران را سرگرم می‌کند. برگزاری کشتی لوچو آداب و رسوم خاصی دارد. معمولا پیشکسوتان این رشته ورزشی همراه ریش‌سفیدان و پهلوانان قدیمی، زمان و مکان مسابقه را تعیین می‌کنند. سپس به محلات مختلف و پهلوانان خبر می‌دهند. در آغاز هر مسابقه ساز و دهل نواخته شده و هر کشتی‌گیر اقدام به رجزخوانی، حریف‌خواهی و مبارزه‌طلبی می‌کند. در این کشتی هرگونه ضربه زدن به بدن یا سر حریف، گرفتن انگشت دست، ضربه زدن به کتف و گرفتن گوش، خطا محسوب می‌شود. در نهایت کشتی‌گیری که در این دو هفته تمامی حریفان را شکست دهد، برنده مسابقه است و می‌تواند جایزه‌ای را که به چوب لوچو بسته شده همراه این چوب به خانه ببرد.

آذر کمانی