ترازوی سود و زیان مشاغل خانگی

مثلا حتی در حرفه‌ای مثل پزشکی، با وجود آن که این شغل درآمد خوبی دارد و پزشکان نیز از منزلت اجتماعی قابل قبولی برخوردار هستند، اما در مقابل، ماهیت این کار به گونه‌ای است که استرس کاری زیادی به پزشک وارد می‌شود و اغلب پزشکان نیز از وقت‌های آزاد بسیار کمی برخوردار هستند.

اما در مشاغل خانگی، اوضاع کمی متفاوت است و شاید بتوان مهم‌ترین مزایای مشاغل خانگی را در داشتن وقت آزاد بیشتر نسبت به سایر شغل‌ها دانست.

در مشاغل خانگی برخلاف بسیاری از شغل‌ها، کنترل زمان کاری در اختیار فرد شاغل است و این شما هستید که تصمیم می‌گیرید در چه روزی و در چه ساعت‌هایی کار کنید و در چه زمان‌هایی استراحت کنید؛ حتی شما می‌توانید تصمیم بگیرید که چند روز متوالی اصلا کار نکنید.

البته این ویژگی شغل‌های خانگی می‌تواند به شکل یک شمشیر دو لبه هم کار کند.

در صورتی که نتوانیم برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشیم، باز بودن زمان کاری و نداشتن محدودیت زمانی می‌تواند به کسب و کارهای خانگی لطمه بزند و موجب شود که نتوانیم انرژی کاری خود را به طور متناسب در طول ساعت‌ها و روزهای مختلف تقسیم کنیم.

تنبل شدن به دلیل نداشتن اجبار زمانی برای تحویل محصول، آفتی است که مشاغل خانگی را تهدید می‌کند که به نظر می‌رسد با یک برنامه‌ریزی دقیق زمانی، می‌توان از این آسیب احتمالی پیشگیری کرد.

رئیس ندارید

یکی دیگر از مزایای مهم مشاغل خانگی این است که در کسب و کارهای خانگی، رئیس و مدیری وجود ندارد که بخواهد دستور صادر کند و این خود فرد شاغل است که در خانه و محل زندگی‌اش کار می‌کند و بابت کم‌کاری یا پرکاری هم از طرف هیچ فرد یا سازمانی مورد تنبیه یا تشویق قرار نمی‌گیرد.

همین ویژگی باعث می‌شود که فرد فعال در مشاغل خانگی با آسودگی خاطر بیشتری به کار ادامه دهد و از حجم فشارهای مدیریتی حین کار هم خبری نباشد.

نبود رئیس به معنای نبود هیچ فرد و سازمان نظارتی در کار هم تعبیر می‌شود و این خود فرد شاغل در حرفه‌های خانگی است که باید نقش مدیر را برای خود بازی کند و بدون تعارف، انجام این کار هم از پس هر کسی برنمی‌آید.

در واقع، افراد فعال در کسب و کارهای خانگی باید قادر باشند در نبود هیچ گونه فشار مدیریتی، نظم و پشتکار را در فضای کارشان جاری کنند و به صورت یک فرآیند درونی، سیستم تشویق و تنبیه را در محیط کار خود اعمال کند؛ زیرا در غیر این صورت، نبود مدیر در مشاغل خانگی می‌تواند ضربه بزرگی به کمیت و کیفیت محصولات تولید شده در منزل وارد کند.

نزدیکی بیشتر به کانون خانواده

اگر کارمند هستید یا حجره‌ای در بازار دارید، دست‌کم چند ساعت از روز را دور از خانواده سپری می‌کنید، اما اگر از راه مشاغل خانگی امرار معاش کنید، در آن صورت وقت بیشتری برای ماندن در کنار اعضای خانواده خواهید داشت.

این شرایط می‌تواند صمیمیت شما را با اعضای خانواده بیشتر کند و باعث شود که در حین انجام کار، لذت با خانواده بودن را هم بیشتر بچشید.

البته همین مسأله هم می‌تواند در صورت نبود مدیریت منطقی، به صورت یکی از معایب مشاغل خانگی درآید.

تصور کنید فردی که در خانه مشغول به کار است، به‌دلیل این که محیط کار و محل زندگی‌اش، یک کاسه می‌شود، باید همزمان نقش کاری و نقش خانوادگی را در محیط خانه بازی کند.

تمام وقت در کنار خانواده کار کردن، ناخودآگاه امکان دلخوری‌های خانوادگی را هم بالا می‌برد و به همین دلیل نیز بهتر است که قسمتی از خانه به صورت مجزا در اختیار آن شغل خانگی باشد و سایر اعضای خانواده هم اجازه نداشته باشند که هر وقت دلشان خواست وارد کارگاه‌های کوچک خانگی شوند.

سرمایه چندانی نمی‌خواهید

پرداخت نکردن اجاره‌بهای جداگانه برای محل کار و نیاز نداشتن به سرمایه هنگفت، یکی از مزایای مهم مشاغل خانگی است که در کمتر شغلی می‌توان چنین مزیتی را مشاهده کرد.

مریم محبی که کارآموز یکی از کارگاه‌های خوداشتغالی در حوالی میدان انقلاب تهران است، به «جام‌جم» می‌گوید: برای یادگیری ساخت گل چینی، تولید جعبه برش زده و عروسک خمیری به این مرکز آموزشی آمده‌ام و امیدوارم بتوانم بعد از پایان دوره آموزشی، محصولاتم را در بازار بفروشم.

او تاکید می‌کند: اگر سرمایه‌ای داشتم، می‌توانستم مغازه‌ای برای فروش پوشاک زنانه اجاره کنم و درآمد بیشتری هم داشته باشم؛ ولی در شرایطی که پولی برای راه‌اندازی یک شغل پردرآمد ندارم، این گونه شغل‌های خانگی می‌تواند بخشی از نیازهای مالی‌ام را رفع کند.

معصومه، یکی دیگر از کارآموزان این آموزشگاه می‌گوید: به نظرم شغل‌های خانگی که با سرمایه بسیار کم شروع می‌شوند، باید فقط به عنوان قدم اول باشد و کارآموز باید بتواند بعد از مدتی که اوضاع مالی‌اش بهتر شد، خودش محصولات تولیدی‌اش را در بازار بفروشد تا سود بیشتری کسب کند.

افسردگی در کمین است

محیط خانه تبدیل به محیط کار می‌شود، تمام وقت در منزل کار می‌کنید و انواع و اقسام فشارهای کاری بی‌هیچ تاخیری به محیط خانه کشانده می‌شود.

مجموع این ویژگی‌های مشاغل خانگی، زمینه‌هایی فراهم می‌کند که می‌تواند آرامش روانی افراد شاغل در منزل را بر هم بزند و تعادل روحی آنان را به مخاطره بیندازد.

فردی که در بیرون از منزل کار می‌کند، به دلیل این‌که حداقل می‌تواند افراد مختلفی را در طول روز ببیند و در حین کار با شرایط متنوع‌تری روبه‌رو می‌شود، شانس ابتلا به افسردگی کاری در او پایین می‌آید، اما در شغل‌های خانگی، چنین موقعیت‌هایی کمتر فراهم می‌شود و فرد مجبور است که ساعت‌های طولانی را در منزل سپری کند.

به دلیل وجود چنین شرایطی، شاغلان در حرفه‌های خانگی باید از حضور تمام وقت در منزل خودداری کنند و بهتر است که هر روز در طی زمان‌هایی دست از کار بکشند و برای تجدیدقوا هم که شده، ساعت‌هایی را در محیط‌های خارج از خانه سپری کنند.

امین جلالوند‌ / ‌گروه جامعه