حواس پنجگانه به دنیای مجازی قدم می‌گذارد

باد ملایمی می‌وزد، از کنار بوستان بزرگی عبور می‌کنم. بوی چمن‌های سرسبز و تازه که سطح زمین را پوشانده، خاطره یک روز زیبای بهاری در دامان طبیعت را در ذهنم زنده می‌کند. ناگهان داخل حوض آبی که جلوی پایم قرار دارد، می‌افتم. سر و صورت و لباس‌هایم خیس می‌شود. دوباره به اتاقم باز می‌گردم. بله انگار ماجرای این سفر مجازی در دنیای سه بعدی هم با به پایان رسیدن فیلمی که در حال تماشای آن بودم تمام می‌شود. چند سالی است آن دسته از علاقه‌مندان به سیر و سفر که به هر علتی توانایی و امکان سفر واقعی را ندارند، گردشگری مجازی را به عنوان راهکاری برای پشت سر گذاشتن کاستی‌ها و عبور از موانع مورد توجه قرار داده‌اند؛ اما اغلب سفرهای مجازی به خیره شدن به صفحه نمایشگر و گوش دادن به صدایی که از هدفن‌ها به گوش می‌رسد، محدود می‌شود. از این رو محققان به این نتیجه رسیده‌اند برای ایجاد امکان یک تجربه حسی همه جانبه باید از پنج حس انسانی در تجربه مجازی بهره گیرند. آنها بر این اساس سیستمی را ابداع و طراحی کرده‌اند که سفر مجازی با پنج حس انسانی را امکان‌پذیر می‌سازد. در این سیستم، کاربر به‌کمک حواس‌ بویایی، چشایی، شنوایی، بینایی و لامسه یک شبیه‌سازی از پیش تعیین شده را در محیط مورد نظرش تجربه می‌کند؛ اما استفاده از این سیستم نیازمند در اختیار داشتن تجهیزات پیشرفته‌تری است. صندلی اختصاصی که برای سفر مجازی در نظر گرفته شده به‌گونه‌ای طراحی شده که حس جهت یابی را نیز برای کاربر ایجاد می‌کند. بالا و‌پایین رفتن پدال‌ها موجب حرکت پاها و حس راه‌رفتن یا دویدن واقعی می‌شود. به این ترتیب کاربر احساس می‌کند پاهایش سطح زمین را لمس می‌کند. وقتی کاربر در خیابان شهر مجازی راه می‌رود، انواع مختلف عطر‌هایی را که در محیط وجود دارد هم استشمام می‌کند و برخورد جریان هوا با صورتش این حس را در او ایجاد می‌کند که او شخصیت اصلی داستان را ایفا می‌کند. بدون تردید استفاده از حواس پنجگانه، سفر مجازی را لذت بخش‌تر کرده و واقعی‌تر جلوه می‌دهد.

فرانک فراهانی‌جم ‌/‌ گروه دانش