احیای «کار و کارگر»؛ پاسخ به یک نیاز قدیمی

عوامل برنامه کنداکتور پخش را تنظیم می‌کنند و آخرین صحبت‌ها بین مجری برنامه (علی نیکزاد) و سردبیر برنامه (رضا کجوری) رد و بدل می‌شود. کجوری با مهمانان این هفته برنامه شروع به صحبت می‌کند و در همین فاصله با علی نیکزاد در مورد اجرای برنامه کار و کارگر گفت‌و‌گو می‌کنم.

علی نیکزاد که حدود 14 سال است در رادیو فعالیت دارد، می‌گوید: مخاطب اصلی این برنامه قشر کارگر و همه کسانی هستند که با این حوزه ارتباط دارند (همانند کارفرمایان، دولت، اتحادیه‌های کارگری) هستند. توجه ویژه‌برنامه روی حل مسائل و مشکلات کارگران است. به همین دلیل ابتدا تلاش می‌شود معضلات و چالش‌های این حوزه را در برنامه مطرح و بررسی کنیم تا اعتماد مخاطب جلب شود و کارگران و کارفرمایان مشکلات خود را با برنامه در میان بگذارند. سپس از مسئولان در زمینه حل معضلات راهکار می‌خواهیم.

نیکزاد معتقد است: برنامه کار و کارگر دوباره در رادیو احیا شده است، زیرا در گذشته برنامه‌ای با همین نام از رادیو ایران پخش می‌شد که به دلیل اهمیت موضوع مشکلات کاروکارگر هم‌اکنون رادیو اقتصاد عهده‌دار پخش چنین برنامه‌ای شده است و امیدواریم این برنامه به موقعیت و جایگاه گذشته خود برسد.

مجری برنامه کار و کارگر درباره شیوه اجرایش می‌گوید: در زمان اجرای برنامه، خود را جای مخاطبان برنامه می‌گذارم. ابتدا سخت بود بتوانم جای کارگری باشم که دستمزد او متناسب با نیازهای او نیست، اما وقتی پیامک‌های ارسالی به برنامه را خواندم و در مواردی صحبت کارگران را شنیدم، با علاقه و جدیت در این زمینه شروع به مطالعه کردم تا در شرایطی که لازم است، از حقوق کارگران دفاع کنم و در ضمن احساسی عمل نکنم، بلکه عقلانی فکر کنم و از حق و حقوق کارگران و کارفرمایان سخن بگویم. در این برنامه ما مدافع قانون هستیم و می‌کوشیم بعد از رصد کردن مشکلات، راه‌های اجرای قانون کار نیز بیان شود.

ساعت 20 و 30 دقیقه با سلام و احوالپرسی صمیمی علی نیکزاد، برنامه آغاز می‌شود. او ابتدا می‌گوید: منتظر شنیدن حرف‌های شما عزیزان هستیم. در ادامه سوال برنامه را مطرح می‌کند، از شنوندگان برنامه می‌پرسد مهم‌ترین ویژگی کارگر نمونه چیست؟ و از آنها می‌خواهد از طریق سامانه پیامکی 300003637 و شماره تلفن 22652525 نظر خود را مطرح کنند.

ابتدای برنامه و در بخش تلفن‌ها فردی چنین اظهارنظر می‌کند: کل کارگران نمونه هستند که با حقوق 390 هزار تومان می‌توانند خرج زندگی خود را تامین کنند و باید به آنها آفرین گفت! شخص دیگری نیز در تماس با برنامه می‌گوید: کارگر نمونه جزئی از حوزه کارگران است. به جای مطرح کردن چنین سوالاتی در مورد قانون بازنشستگی صحبت کنید!

نیکزاد در جواب این شنونده می‌گوید: در آینده یک برنامه را به این موضوع اختصاص می‌دهیم، زیرا هدف ما اطلاع‌رسانی دقیق و جامع است.

بیشتر تماس‌های تلفنی و پیامک‌های ارسالی در مورد تعیین میزان حقوق کارگران در سال 1392 است، زیرا با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال یکی از دغدغه‌های کارگران و کارفرمایان افزایش حقوق و تعیین سطح حقوق پایه خواهد بود. در ادامه این بخش، برخی مخاطبان برنامه هم نوآوری و افزایش بهره‌وری را از ویژگی‌های کارگر نمونه می‌دانند. تا پایان برنامه حدود 300 پیامک ارسال می‌شود و کجوری آنها را در فایل کاری خود قرار می‌دهد تا با توجه به سوالات مخاطبان برای تولید برنامه‌های آینده کار و کارگر برنامه‌ریزی کند.

الهام مصطفوی، تهیه‌کننده برنامه که سال 1381 وارد رادیو شده است، می‌گوید: وقتی مخاطب برنامه را متناسب با سلیقه و ذائقه خود بداند و احساس کند به نیاز‌های او جواب داده می‌شود، قطعا با برنامه ارتباط منطقی برقرار می‌کند. این ارتباط سازنده باعث نزدیک‌تر شدن برنامه‌ساز به هدف نهایی خود می‌شود. جهت نیل به این منظور، مشخص شدن مخاطب از این نظر که مخاطب عام یا خاص است، برای تهیه‌کننده رادیو یک رکن محسوب می‌شود. بعد از این که نوع مخاطب تشخیص داده شد، لازم است عوامل تیم برنامه‌ساز باهم و در یک سو قدم بردارند. خوشبختانه تیم برنامه‌ساز برنامه کار و کارگر از چنین ویژگی‌هایی برخوردارند و هدف اصلی تمام اعضای برنامه، ارائه برنامه‌ای متناسب با نیاز جامعه هدف در قالب برنامه‌ای زنده است. بر همین اساس من نیز با توجه به نوع و فضای موضوع برنامه و خبرهایی که در برنامه خوانده می‌شود، از موسیقی‌ها و افکت‌های مناسب و تاثیرگذار استفاده می‌کنم.

پس از اتمام برنامه فرصتی دست می‌دهد تا با رضا‌کجوری، که چهار سال است در رادیو فعالیت دارد، صحبت کنم. کجوری می‌گوید: امروزه نقش و اهمیت نیروی انسانی در فرآیند تولید و ارائه خدمات در جوامع بشری به‌عنوان مهم‌ترین عامل شناخته شده است. شکی نیست عامل انسانی، مهم‌ترین بخش تحول و توسعه هر جامعه است. با نگاهی به مراحل تمدن بشری مشخص می‌شود نقش نیروی انسانی از نیروی کار ساده، قدرت بازو و کار مکانیکی به سرمایه انسانی، دانش و مهارت که مهم‌ترین عامل تولید به شمار می‌رود، تکامل یافته است، چراکه اگر انسان‌ها نتوانند از ابزارها و تجهیزات پیشرفته و تکنولوژی استفاده مطلوب کنند عملا پیشرفت تکنولوژیک امکان‌پذیر نیست و فاقد کارایی است. برهمین اساس در برنامه کار و کارگر که از دوازدهم دی امسال روی آنتن رادیو اقتصاد رفته، تلاش می‌کنیم فعالیت کارگران را در عرصه‌های مختلف اقتصادی، ورزشی، اجتماعی و علمی بیان کنیم. برای نمونه، امسال و در ایام دهه فجر به نقش کارگران در روند پیروزی انقلاب اسلامی توجه داشتیم که بازخورد خوبی داشت.

کجوری همچنین تصریح می‌کند: در برنامه لایحه اصلاح قانون کار، میزان دستمزد کارگران، وضع معیشت کارگران و به طور کلی مشکلات کارگران را به گوش مسئولان می‌رسانیم، زیرا رسانه پل ارتباطی میان مردم و مسئولان است. به همین منظور هر هفته از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اتحادیه‌های کارگری و مسئولان در برنامه دعوت می‌شود به سوالات کارگران و کارفرمایان پاسخ دهند. در واقع ما نکات ریز حقوقی را با زبانی ساده برای مخاطبان بیان می‌کنیم و آخرین اخبار و اتفاقات حوزه کار و کارگری را که هفته گذشته رخ داده به اطلاع آنان می‌رسانیم. همچنین در هر برنامه، کارگری نمونه را معرفی می‌کنیم و دلیل برگزیده شدن او بیان می‌شود.

او می‌گوید: اقتصاد وابسته به تولید است و موتور تولید در دست کارگر است، پس علمی نگاه کردن به کار باعث ارتقای کیفی و افزایش بهره‌وری می‌شود. امروزه تزریق مقادیر زیادی از سرمایه‌های فیزیکی و مادی به هر کشوری لزوما موجب تسریع روند توسعه آن نمی‌شود، بلکه صرفا کشورهایی که از یک سازمان کارآمد و در عین حال از سرمایه‌های انسانی متخصص برخوردارند، می‌توانند سرمایه فیزیکی و مادی را به نحو مناسب جذب کنند و در تسریع روند رشد به کار گیرند. پس برای داشتن ایرانی سرافراز در نخستین مرحله باید نیروی کارگر متخصص داشته باشیم. به همین دلیل در برنامه کار و کارگر تلاش می‌کنیم از طریق نیازسنجی، خلأ‌ها و کاستی‌ها در این زمینه شناسایی شود.

کجوری در پایان متذکر می‌شود: کار و کارگر، عنوان برنامه‌ای است که به فرهنگ کار و تکریم کارگر می‌پردازد و هدف ما از ارائه این برنامه، شناخت معضلات و مشکلات کارگران و دست اندر‌کاران این حیطه است تا با کمک مسئولان، قوانین کار به صورت شفاف مورد نقد و ارزیابی قرار گیرد و اطلاعات صحیحی در اختیار جامعه بگذاریم.

بازتاب مسائل کارگران در یک برنامه زنده

کارگران سرمایه‌های اقتصادی کشور هستند و نقش بسزایی در این حوزه دارند و چرخ صنعت بدون نیروی کار به حرکت درنمی‌آید. پس پرداختن به کمبودها و سختی‌های قشر کارگر بسیار اهمیت دارد. برنامه‌های رادیویی که به صورت تخصصی در حوزه اقتصاد پخش می‌شود، نقش موثر و مهمی میان عوامل فرآیندهای اقتصادی مانند اتحادیه‌ها، صاحبان سرمایه، مصرف‌کنندگان، بنگاه‌های تولیدی و... ایفا می‌کند. همین موضوع باعث می‌شود انتظارات طرف‌های ذی‌ربط به بحث گذاشته شود. برنامه کاروکارگر که سه‌شنبه‌ها ساعت 20و30‌دقیقه تا 22 از رادیو اقتصاد روی موج FM ردیف 98 مگاهرتز به صورت زنده پخش می‌شود، تلاش می‌کند مسائل حیطه کار و کارگران را در قالب برنامه‌ای گفت‌وگومحور بیان کند.

سیما پویا