الگوی غذایی ایرانیان مناسب نیست

انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی کشور در گزارشی اعلام کرد: 40 درصد خانوارهای ایرانی بیش از 120 درصد نیاز، انرژی دریافت می کنند.

کد خبر: ۵۳۴۸۵

پایه الگوی غذای مصرفی خانوارهای ایرانی بر اساس مواد غذایی گیاهی است و گروه نان و غلات بویژه نان ، یک سوم وزن سبد غذایی را تشکیل می دهد.
ارزیابی الگوی غذای مصرفی ، وضعیت سبد و سفره غذایی خانوارهای ایرانی و در نتیجه وضعیت تامین نسبی مواد مغذی مورد نیاز در سطح سلولی و تامین سلامت تغذیه ای را نشان می دهد.
بررسی ها نشان می دهد که نیمی از مردم کشور از نظر تامین سلامت تغذیه ای دچار مشکل هستند. در طول یک دهه (1364-1374) 2 نوع تحول اساسی در سبد غذایی خانوارهای شهر و روستا ایجاد شده که شامل کمیت و کاهش وزن سبد و دیگری جابه جایی میان کالاهای سبد است ؛ به طوری که وزن گوشت ، لبنیات ، سبزی و میوه کاهش یافته و جای خود را به کالاهای نشاسته ای ، چربی و قند داده است.
این جابه جایی در حقیقت از نظر کیفیت غذا و تامین نیازهای سلولی جنبه منفی داشته و سیری شکمی ، جای سیری سلولی را گرفته است. سیری شکم عبارت است از مرتفع کردن حالت گرسنگی در حالی که سیری سلولی ، تامین واقعی نیازهای غذایی و فیزیولوژیک بدن و تامین سلامت تغذیه ای است.
مقایسه مصرف نان در مناطق شهری و روستایی نشان می دهد که متوسط مصرف در سطح روستاها یک و نیم برابر بیشتر از مناطق شهری است و متوسط مصرف گوشت و تخم مرغ در شهرها بالاتر گزارش شده است.
این در حالی است که مصرف برنج ، حبوبات ، لبنیات ، سبزی ها، ماکارونی و چربی ، تفاوت عمده ای بین شهر و روستا ندارد. تعیین ارزش تغذیه ای سفره خانوارهای ایرانی نشان می دهد که ویتامین B2 تنها ماده مغذی کلیدی است که در کل کشور کمبود دریافت ندارد و کمبود ویتامین A در مناطق روستایی دیده می شود (در سطح میانگین کل) میزان دریافت سرانه انرژی و سایر مواد مغذی از نیاز متوسط بالاتر است.
نتایج این بررسی نشان می دهد که مواد مغذی کلیدی در سفره مردم ایران انرژی ، پروتئین ، کلسیم ، ویتامین A و B2 هستند. به عبارت دیگر خطر کمبود این مواد در سفره مردم از سایر مواد مغذی بیشتر بوده و ارزیابی تغذیه ای روی این 5 ماده مغذی متمرکز شده است.
ارزیابی الگوی غذای مصرفی از نظر امنیت غذایی نشان می دهد که 20 درصد مردم دچار کمبود انرژی و حدود 40 تا 50درصد دچار کمبود کلسیم و ویتامین A و B2 بوده اند. این در حالی است که 40 درصد از خانوارها بیش از 120 درصد نیاز انرژی دریافت می کنند.
در یک جمعبندی می توان گفت الگوی غذای مصرفی خانوار ایرانی بویژه از نظر تامین ریزمغذی ها کیفیت مناسبی ندارد. آهن ، ریزمغذی ای است که جامعه ایرانی از نظر دسترسی سلولی مشکل دارد. آهن در عملکرد طبیعی مغز، قدرت یادگیری ، توان یادگیری و کار جسمی و مصونیت در مقابل بیماری ها نقش عمده ای دارد.
سبد و سفره در سطح ملی نشان می دهد که متوسط دریافت آهن در مقایسه با مقدار توصیه شده روزانه کمبودی ندارد.
گفتنی است ، بیش از نیمی از آهن دریافتی ، از طریق نان و غلات بویژه نان تامین می شود. بررسی های بیوشیمیایی حاکی است که دسترسی به آهن در سطح سلولی حدود 20درصد جامعه ایرانی دچار مشکل است و این مشکل از مواردی است که در خط اتصال سفره و سلول پدیدار می شود.