هوش هیجانی‌تان را ارتقا دهید

مهم‌ترین تفاوت این که افراد با ضریب هوشی متوسط به طور عمومی موفق‌تر از افراد با بهره هوشی بالا هستند. اگر کسی بتواند معادلات ذهنی را به سرعت انجام دهد یا روش‌های خلاقانه برای انجام کارها یا توضیح مسائل پیدا کند می‌توان دریافت ضریب هوشی بالایی دارد. در مقابل، هوش هیجانی بر شناخت و کنترل هیجان‌ها و عواطف مبتنی است. این مفهوم اولین بار در دهه 90 میلادی معرفی و شناسایی شد و پس از آن ذهن محققان و متخصصان علوم رفتاری و رشته‌های مرتبط با علوم انسانی را به خود مشغول کرده است. بویژه آن که هوش هیجانی با موفقیت انسان در زندگی رابطه مستقیم دارد.

افرادی که از هوش هیجانی بالایی برخوردارند چه ویژگی‌هایی از خود نشان می‌دهند؟ پاسخ به این سوال اهمیت هوش هیجانی را بخوبی آشکار می‌کند.

آنان مشکلات رفتاری کمتری دارند، از آسیب‌های اجتماعی و خانوادگی مصون می‌‌مانند یا به هر ترتیب در رفع آنها موفق عمل می‌کنند، هیجان‌های خود را می‌شناسند و بهتر از سایرین بیان می‌کنند، ‌مهربان هستند و یافتن خشونت در رفتار یا اندیشه‌هایشان دشوار است، به حرف‌های دیگران گوش می‌کنند و با واقع‌بینی بیشتر مشاوره می‌دهند، واقعیت‌های موجود را می‌پذیرند، اما برای رفع آنها یا کاهش آثار منفی مسائل راهکار دارند،‌ دوستان زیادی دارند،‌ بانشاط هستند و افسردگی‌ها و بحران‌های عاطفی را راحت‌تر پشت سر می‌گذارند، از روحیه همکاری و مشارکت بالایی برخوردارند و آخر سر این که مثبت‌اندیش هستند.

در حقیقت، ‌آنان نسبت به اطرافیان خود و موقعیت‌هایی که در آنها قرار می‌گیرند احساس بهتری دارند. اگر کسی را ملاقات کردید که زندگی معمولی و ساده‌ای داشت، اما اعتراف کرد هرگز با همسرش مشکلی نداشته است بدانید که وی هوش هیجانی بالایی دارد. افرادی که هوش هیجانی خود را به کار می‌گیرند، می‌توانند پیش از بروز مشکل از آن جلوگیری کنند. اگر مشکلی برای مثال در رابطه رفتاری یا کلامی با اعضای خانواده برایشان پیش بیاید بسرعت آن را مدیریت می‌کنند. آنان از کوره درنمی‌روند، ناگهان فریاد نمی‌کشند و چیزی را نمی‌شکنند. بلکه موقعیت بحرانی را برای مثال از طریق سکوت یا دعوت به آرامش مدیریت می‌کنند و سپس در فرصتی مناسب برای حل مشکل به گفت‌وگو می‌پردازند.

همه افراد درجاتی از هوش هیجانی را با خود دارند؛ درست مانند ضریب هوشی. با این حال جنبه اکتسابی هوش هیجانی از ضریب هوشی بیشتر است. می‌توان هوش هیجانی را در خود افزایش داد و آن را به قدرتی درونی برای کنترل عواطف و هیجانات تبدیل کرد. معلوم است کسانی که هیجانی و براساس احساسات آنی تصمیم می‌گیرند از هوشی هیجانی پایینی برخوردارند و البته احتمال موفقیت کمتری در تصمیم‌هایشان وجود دارد. شناخت عواطف، خود اولین گام برای افزایش هوش هیجانی است. معمولا افراد با افزایش سن، هوش هیجانی بیشتری کسب می‌کنند و از خود نشان می‌دهند. بر این اساس می‌توان پذیرفت هوش هیجانی نتیجه خودآگاهی است. هنگامی که عواطف و تمایلات خود را شناختیم بستری برای شناخت عواطف دیگران پدید می‌آید و اینجاست که می‌توان موقعیت‌های هیجانی را کنترل کرد. هوش هیجانی می‌تواند محصول تفکر منطقی و اعتماد به رفتارهای عقلانی، تجربه،‌ آینده‌نگری، تیزبینی و بررسی جوانب و ابعاد مسائل مختلف یا قدرت تجزیه و تحلیل موضوعات باشد.