شورای همکاری در یک مسیر نادرست

نخست آن‌که بازار تسلیحات از محورهای اصلی رفتار کشورهای مذکور است. گزارش‌های منتشره نشان می‌دهد کشورهای مذکور میلیاردها دلار خرج خرید هواپیما و تسلیحات از کشورهای غربی کرده‌اند، به‌گونه‌ای که حتی کامرون نخست وزیر انگلیس هنگام سفر به منطقه، نقش تاجر سلاح را ایفا کرد و میلیاردها دلار به این کشورها اسلحه فروخت. البته این خریدها بخشی از کمک‌های اقتصادی است که سران عرب به اقتصاد فلج شده غرب می‌کنند و باید سرمایه‌گذاری شاهزادگان عربی در اقتصاد غرب را نیز به آن افزود. این اقدامات در حالی صورت گرفته که گزارش‌ها از فقر گسترده مردم در کشورهای مذکور حکایت دارد. دوم آن‌که کشورهای عربی مذکور در هفته‌های اخیر باز هم از آغاز روند به اصطلاح صلح خاورمیانه سخن گفته‌اند. در این چارچوب کمیته صلح عربی از لزوم بازنگری در طرح صلح عربی خبر داده است. پادشاه اردن و امیر قطر نیز تحرکات گسترده‌ای را آغاز کرده‌اند و حتی از سفر هیات عربی به رام‌الله خبر داده‌اند. ابومازن، رئیس تشکیلات خودگردان نیز بر لزوم آغاز مذاکرات سازش تاکید کرده هر چند در ظاهر ادعای لزوم توقف شهرک سازی را مطرح می‌کند.

نکته قابل توجه دیگر در این فرآیند آن‌که همزمان آمریکا نیز از طرح روند صلح خاورمیانه با محوریت طرح دنیس راس معاون وزیر امور خارجه آمریکا و بازیگری جان کری وزیر امور خارجه جدید آمریکا خبر می‌دهد.

مجموع این رفتارها که با استقبال صهیونیست‌ها همراه شده نشانگر آن است که در آینده نزدیک منطقه شاهد زنجیره‌ای از تحرکات برای آغاز روند سازش خواهد بود، در حالی که ادعای احقاق حقوق فلسطینی‌ها در چارچوب مذاکرات مطرح می‌‌شود. استناد آنها به موفقیت فلسطین در سازمان ملل در پذیرش آن به‌عنوان عضو ناظر است و با این بهانه برآنند تا تحرکات سازشکارانه در منطقه را اجرایی سازند. آنها برای تکمیل این سناریو، دور ساختن حماس از مقاومت را نیز در پیش گرفته‌اند که گرفتار سازی حماس در بازی ضد سوری غرب بخشی از این مولفه است. آنها برآنند در نهایت حماس از حمایت‌های مقاومت محروم شود تا چاره‌ای جز قبول سازش نداشته باشد.

سوم آن‌که کشورهای عربی در قالب شورای همکاری خلیج فارس و به صورت انفرادی باز هم پرونده ایران هراسی را تکرار کرده‌اند که محور آن را ادعاهای واهی درباره جزایر سه‌گانه ایران و تردیدآمیز نشان دادن فعالیت‌های هسته‌ای ایران تشکیل می‌دهد.

کشورهای عربی به نوعی تلاش کرده اند تا ایران را دشمن منطقه معرفی کنند در حالی که در عمل آمریکا و صهیونیست‌ها را که دشمن واقعی منطقه هستند، به عنوان دوست معرفی کنند.

عملکرد کشورهای عربی در قالب خریدهای تسلیحاتی، رویکرد به روند سازش و ایران هراسی در حالی صورت می‌گیرد که هر سه مولفه یک وجه مشترک دارند و آن تاکید غرب بر اجرای آنهاست.

به عبارت دیگر می‌توان گفت این تحرکات همان اقداماتی است که غرب در منطقه از گذشته به دنبال آن بوده است تا زیر لوای آن از یک سو به غارت ثروت‌های کشورهای عربی بپردازد و از سوی دیگر بر اجرای روند سازش و نیز با ایجاد تقابل میان ایران و کشورهای عربی سلطه خود و صهیونیست‌ها را بر منطقه تحکیم بخشد.

هر چند سران عرب با این اقدامات به دنبال حفظ قدرت خود هستند اما سابقه آمریکا مبنی بر قربانی ساختن خدمتگزاران خود برای رسیدن به منافع بیشتر و نیز نگاه منفی ملت‌های منطقه به جریان طرح‌های آمریکا نشانگر بی‌نتیجه بودن خوش خدمتی سران عرب به غرب است.

سران عرب هر چند در کوتاه مدت منافعی را کسب خواهند کرد اما در نهایت این رویکردها به تشدید اعتراض‌های مردمی و تزلزل بیشتر جایگاه این کشورها در میان کشورهای اسلامی منجر می‌شود؛ سرنوشتی که پیش از این برای بن علی‌ها و مبارک‌ها روی داده است.