کاخ‌های پاسارگاد مسقف می‌شود

مجموعه میراث جهانی پاسارگاد، مجموعه‌ای از سازه‌های باستانی بر جای ‌مانده از دوران هخامنشی است. که آرامگاه کوروش، باغ پادشاهی پاسارگاد، کاخ دروازه، پل، کاخ بار عام، کاخ اختصاصی، دو کوشک، آبنماهای باغ شاهی، آرامگاه کمبوجیه، استحکامات دفاعی تل تخت، کاروانسرای مظفری، محوطه مقدس و تنگه بلاغی را در خود جای داده است.

یکی از این بناهای تاریخی کاخ بارعام یا کاخ پذیرایی کوروش با وسعت 2472 مترمربع شامل یک تالار گسترده مرکزی با هشت ستون و وسعت آن 705 مترمربع است.

این کاخ مکانی است که در آن پادشاه از مهمانان و مقامات ملل مختلف که زیر چتر امپراتوری هخامنشی قرار داشتند پذیرایی و در مورد مسائل مختلف با یکدیگر بحث و گفت‌وگو می‌کردند.

در کنار همین کاخ و در 230 متری شمال غربی آن، بقایای کاخ دیگری وجود دارد که مختصات یک بنای مسکونی را دارد و به کاخ نشیمن یا کاخ اختصاصی معروف است. طرح این کاخ مستطیلی به طول 76 متر و عرض 42 متر با تالاری متشکل از ستون‌های متعدد بوده است.

این بناها سال‌ها در معرض باد و باران و سرمای مرودشت فارس قرار داشته و همچنان نیز با آن دست به گریبان است. بسیاری از میراث دوستان و کارشناسان میراث فرهنگی می‌گویند چون این سنگ‌ها از 25 قرن پیش تاکنون باقی​مانده و دارای ترک‌های فراوانی است، با بارش باران و برف روی آنها، آب به داخل شیارها و ترک‌ها نفوذ پیدا کرده و پس از یخ‌زدگی، سنگ‌ها را از هم متلاشی می‌کند، چراکه فشار یخ‌زدگی بر افزایش این ترک‌ها تاثیر بسیار زیادی دارد.

به همین منظور سازمان میراث فرهنگی در نظر دارد در فاز اول و دوم، محوطه دو کاخ بارعام و اختصاصی را که جمعا 6000 مترمربع مساحت دارد، با اعتباری نزدیک به یک میلیارد و 700 میلیون تومان با احتساب اجرای عملیات فوندانسیون مسقف کند.

در این‌باره عبدالرضا نصیری، معاون میراث فرهنگی استان فارس به مهر گفت: در گام نخست در نظر داشتیم تا برای سه کاخ‌ سقف طراحی کنیم، اما چون اعتبار سازمان کم بود، کاخ دروازه هم‌اکنون در اولویت نیست. در فاز اول، کاخ اختصاصی و فاز دوم، کاخ بارعام را مسقف می‌کنیم و برای این منظور سقف‌ها در کارخانه طراحی و ساخته، رنگ‌آمیزی و در جای مناسب وصل و روی ستون گذاشته می‌شود.

وی افزود: فوندانسیون و سقف‌ها را به گونه‌ای طراحی می‌کنیم که قابل حمل باشد، بنابراین پولی دور ریخته نمی‌شود. پس اگر این سقف‌ها تنها بتواند ده سال روند تخریب سنگ‌های تاریخی را به تعویق بیندازد به خودمان افتخار می‌کنیم. شاید بازدیدکنندگان و معترضان در وهله اول با یک سری ستون‌ها و میله‌های نتراشیده و نخراشیده مواجه شوند که عکس یادگاری آنها و منظر بصری کاخ‌ها را از بین می‌برد، اما اگر سنگ‌های تخریب شده را ببینند به طور حتم می‌گویند که نگه داشتن بنا از منظر آن مهم‌تر است.

این کارشناس میراث فرهنگی تصریح کرد: اگر ده سال دیگر به جایی برسیم که تکنولوژی نانو یا هر تکنولوژی دیگری از این کار بهتر است به طور حتم آن را اجرا خواهیم کرد و سقف‌هایی را که قابلیت جابه‌جایی دارد برمی‌داریم.

کلیات طرح مسقف کردن کاخ‌های پاسارگاد توسط شورای فنی میراث فرهنگی موافقت کلی را دریافت کرده است، با این حال این طرح با همه جزئیاتش در روزهای آینده برای تصویب نهایی به شورا ارائه می‌شود.

معاون میراث فرهنگی فارس نیز معتقد است اگر این شورا نظر مثبت قطعی را بدهد، به طور حتم کارشناسان یونسکو نیز مخالفتی با آن نخواهند کرد.