8 معدنچی در اعماق زمین مدفون شدند

پرتاب گاز دلیل این اتفاق عنوان شده است که صبح دیروز در معدن زغال سنگ یال شمالی ایران در منطقه پروده طبس استان یزد رخ داد.

در ساعات اولیه این رخداد جسد چهار نفر از هشت معدنچی داخل معدن پیدا شد و جستجو برای یافتن چهار معدنچی مفقود دیگر ادامه داشت که عصر دیروز پزشکی قانونی یزد از پیدا شدن چهار جسد دیگر نیز خبر داد.

احمد طالبیان‌مقدم فرماندار شهرستان طبس در گفت‌وگو با جام‌جم افزود: این اتفاق در عمق 600 متری زمین روی داده است و وجود انبوه گاز co2 در این عمق،‌ کار ورود به اعماق زمین و جستجو برای یافتن مفقودان حادثه را سخت کرده است، ضمن این‌که با توجه به افزایش گازهای خطرناک در داخل معدن، احتمال انفجار در داخل تونل نیز وجود دارد.

وی تصریح کرد: تمامی امکانات، تجهیزات و نیروهای امدادی شهرستان طبس از سوی بیمارستان، هلال احمر، شرکت زغال سنگ پروده و فرمانداری به محل حادثه اعزام شدند، ولی شرایط به گونه‌ای بود که امکان فعالیت نیروها در داخل تونل، به دلیل مسدود بودن ورودی تونل وجود نداشت.

وی خاطرنشان کرد: نیروهای امدادی اعزام شده درصدد ایمن‌سازی محل حادثه و خروج گاز داخل تونل برآمدند، در حالی که فرماندار طبس درباره علت وقوع حادثه اظهار بی‌اطلاعی کرد، ولی وجیه‌الله جعفری معاون معدنی وزیر صنعت، معدن و تجارت «پرتاب گاز» را دلیل اصلی ریزش این معدن عنوان کرد و درباره این حادثه به فارس گفت: در عمق زمین که فعالیت معدنی صورت می‌گیرد در برخی مناطق حفره‌های گازی ایجاد می‌شود و زمانی که لایه مقابل این حفره گازی نازک می‌شود، پدیده پرتاب گاز اتفاق می‌افتد و در واقع دیواره مقابل حفره گازی به جلو پرتاب می‌شود. این پرتاب ممکن است باعث انفجار یا ریزش معدن شود، البته موضوع در حال بررسی است تا مشخص شود که فقط ریزش اتفاق افتاده یا این‌که انفجار نیز صورت گرفته است.

هفت ما پیش یعنی اردیبهشت ماه امسال نیز وقوع چنین حادثه‌ای در طبس، خانواده‌ای را داغدار کرد. در آن زمان و در چهارم اردیبهشت ریزش تونل در معدن زغال‌سنگ شماره 3 شرکت زغال‌سنگ نگین، جان کارگر بیست و هفت ساله‌ای را گرفت و چهار روز بعد یعنی هشتم همان ماه وقوع حادثه‌ای مشابه در معدن زغال‌سنگ شماره 2 شرکت نگین، کارگری را بشدت مجروح کرد.

در آن زمان محمد قربانی، کارگر مجروح در گفت‌وگو با فارس به تشریح نحوه وقوع این حادثه پرداخت و گفت: در سقف تونل لایه‌ای حدود 30 سانتی‌متر از گِل مشاهده کردیم و تصمیم داشتیم آن را برداریم، اما مسئول مربوط از من و یک نفر دیگر از کارگران خواست تا سقف را با استفاده از چوب محکم کرده و نگه‌ داریم.وی افزود: پس از این‌که به اتفاق همکارم شروع به نصب چوب‌ها کردیم، یکباره سقف و چوب‌ها فرو ریخت و دیگر متوجه چیزی نشدم.

گفته‌های این کارگر در حالی به طور ضمنی انگشت اتهام را به سوی کارفرما برد که سرپرست اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهرستان طبس نیز علت وقوع حادثه را سهل‌انگاری کارفرما عنوان کرد و در این باره به فارس گفت: متاسفانه برخی از کارفرمایان برای کسب منافع شخصی بیشتر، مسائل فنی و ایمنی را که از سوی بازرسان این اداره تذکر داده می‌شود، رعایت نمی‌کنند که نتیجه آن ممکن است وقوع حوادث تاسفبار باشد.

حسین ابراهیم‌زاده خاطرنشان کرد: بازرسان این اداره به‌صورت دوره‌ای و موردی از کارگاه‌های سطح شهرستان بازدید و با ارائه تذکر به کارفرمایان، موارد تخلف آنان را به اداره منعکس می‌کنند.

وی تصریح کرد: کارگاه‌هایی که نکات فنی و ایمنی را رعایت نمی‌کنند، در صورت عدم توجه به تذکر بازرسان، به دادگاه معرفی و کارگاه آنان پلمب می‌شود.

رئیس سابق اداره کار و امور اجتماعی و از بازرسان فعلی اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی طبس نیز در این باره یادآور شد: طبس بزرگ‌ترین شهرستان معدنی ایران است، به طوری که 70 درصد زغال‌سنگ کشور در این منطقه قرار دارد.

مهدی قاسمی‌زاده نیز با بیان این‌که در صورت مشاهده عدم رعایت مسائل ایمنی، بدون هیچ‌گونه اغماضی، معادن تا هنگام رفع خطر تعطیل می‌شود، افزود: وضعیت و شرایط زیر زمین با وضعیت روی زمین کاملا متفاوت است، به طوری که ممکن است در بهترین و ایمن‌ترین شرایط هم در معادن حوادث ناگواری اتفاق افتد.

وی البته یادآور شد: علت بروز هر حادثه متفاوت است، اما معمولا وقوع تعداد قابل توجهی از حوادث معدن به دلیل عدم رعایت مسائل فنی و ایمنی و بی‌توجهی به موضوع مهم بهداشت محیط کار است.

ریزش دیوارهای تونل معادن زغال‌سنگ، نشت گاز متان و وقوع انفجار، خفگی بر اثر گاز گرفتگی و رعایت نکردن نکات ایمنی طی یک دهه اخیر جان 30 نفر از کارگران معادن زغال‌سنگ در استان کرمان را نیز گرفته است که بخش اعظمی از این تلفات به دو سه سال اخیر برمی‌گردد؛ به طوری که تنها در سال 88، 20‌نفر بر اثر حادثه ریزش معدن جان خود را از دست دادند.

بیست‌وسوم آذرماه سال 89 نیز طی حادثه‌ای مشابه و در حالی که کارگران تونل شماره یک معدن اشکلی هجدک در شهرستان راور در حال استخراج زغال‌سنگ آخرین کارگاه این معدن بودند، ناگهان دیوارهای بخشی از معدن ریزش کرد و چهار معدنچی در اعماق معدن دچار سانحه شده و جان خود را از دست دادند تا بار دیگر خبر وقوع حادثه‌ای دیگر در معادن زغال‌سنگ کرمان و به‌تبع آن، بحث پایین بودن ایمنی معادن سوژه رسانه‌ها شود.

کار کردن در اعماق چندصد متری معادن زغال‌سنگ در دل کوه‌های منطقه زغال خیز«پابدانا» در شهرستان‌های زرند و کوهبنان تنها محل اشتغال و منبع درآمد چندین هزار نفر از مردم این دو شهرستان و مناطق اطراف در شمال استان کرمان است که به دلیل خشکسالی و کمبود زمین برای کشاورزی و نبود زمینه اشتغال و بیکاری طی چند دهه اخیر، سختی کار در معادن زغال‌سنگ را به جان خریده‌اند؛ معادنی که طی این مدت عامل اصلی اشتغال مردم و رونق اقتصادی این منطقه بوده است. با این حال این معادن اگرچه نانی را بر سر سفره این مردم زحمتکش آورده، اما در نقطه مقابل به قاتل جان آنها نیز تبدیل شده و ده‌ها خانوار به دلیل کار کردن سرپرست‌شان در معادن زغال‌سنگ و کشته شدن آنها بر اثر حوادث مختلف، بی‌سرپرست شده‌اند؛ اتفاق ناگواری که می‌توان ریشه آن را به گفته کارشناسان در رعایت نکردن نکات ایمنی توسط برخی کارفرمایان جستجو کرد.