جای خالی صنایع لبنیات در اردبیل

به گزارش مهر، تولید شیر به‌عنوان ماده اولیه صنایع لبنیات رقم قابل توجهی را سالانه در اردبیل شامل می‌شود، به‌طوری که تنها عشایر استان اردبیل سالانه 43 هزار و 524 تن شیر تولید می‌کنند که با اضافه‌کردن تولیدات مجتمع دامپروری مغان و سایر دامپروری‌های بخش خصوصی استان تولید شیر استان، پتانسیل خوبی برای ایجاد صنایع لبنی در اردبیل است.

با وجود این، تولید دامی به جای تامین نیاز کارخانه‌های لبنی با قیمت نازل برای استفاده کارخانه‌های استان‌های مجاور به فروش می‌رود یا به طرق مختلف که مدیریت منسجمی از آن حمایت نمی‌کند، مصرف می‌شود.

یک دامدار اردبیلی با بیان این‌که تلاش دامداران اردبیل، مواد اولیه کارخانه‌های لبنیات استان‌های مجاور را تامین می‌کند، تصریح کرد: به دلیل کیفیت بالای مواد لبنی تولیدی مهم‌ترین مشتریان ما کارخانه‌های صنایع تبدیلی شیر در استان آذربایجان شرقی است.

کریم قاسمی تاکید کرد: به دلیل نبود کارخانه‌های تولید لبنیات بویژه پنیر به صورت صنعتی در اردبیل استان‌های دیگر مشتری ما هستند و با خرید ارزان شیر و فرآوری آن، شیر اردبیل به شکل پنیر لیقوان به بازار استان بر‌می‌گردد.

به گفته این دامدار، نبود صنایع تبدیلی در استان موجب می‌شود شیر تولیدی با قیمت بسیار نازل به کارخانه‌های استان‌های دیگر به فروش برسد.

قاسمی معتقد است، نبود حمایت‌ها در سال‌های اخیر موجب شده دامداران با مشکلات بسیاری مواجه شوند و به‌عنوان مثال، خوراک دام را به دلیل دخالت دلالان با قیمت سه‌برابر تهیه کنند.

در عین حال، یک شهروند اردبیلی معتقد است می‌توان قیمت لبنیات در استان اردبیل را با توسعه تولید محلی کنترل کرد.

شهرام متفکر با انتقاد از بی‌توجهی مسئولان به یکی از مناسب‌ترین عرصه‌های درآمدزایی اضافه کرد: تولید لبنیات در حالی در اردبیل به صورت محدود و سنتی انجام می‌شود که کارخانه لبنیات می‌تواند علاوه بر تامین نیاز داخل موجب توسعه اشتغالزایی در استان نیز باشد.

در حالی که صنایع تبدیلی می‌تواند محصول آماده را وارد بازار کرده و سود قابل توجهی را برای تولید‌کننده فراهم کند، صنایع فرآوری تولیدات دامی در اردبیل حتی به تعداد انگشت‌های یک دست هم نمی‌رسد و در سال‌های اخیر به دلیل مشکلات متعدد صنعت استان، کارخانه‌های لبنی انگشت‌شمار نیز با مشکلاتی مواجه شده است.

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان اردبیل نیز در این خصوص به مهر گفت: کارخانه‌های لبنیات استان با ظرفیت 20 الی 25 درصد فعالیت می‌کنند به‌طوری که حتی توان تهیه شیر خام اولیه خود را نیز ندارند.

حسین پیرموذن به تسلسل و زنجیره‌واربودن مراحل تولید از تهیه علوفه تا تحویل شیر به کارخانه‌ها و عرضه آن به بازار اشاره کرد و افزود: وقتی در این عرصه هر روز قیمت و نرخ تهیه مواد اولیه متفاوت باشد، به یقین در چرخه مصرف نیز با تغییرات قیمت مواجه خواهیم شد.

به گفته پیرموذن، با وجود تولید قابل توجه شیر در استان یکی از مهم‌ترین مشکلات کارخانه‌های لبنی قیمت شیر و نایاب‌بودن آن است به طوری که این موضوع موجب شده یکی از کارخانه‌های مطرح استان، خط تولید لبنیات خود را متوقف کند.

اما در حالی که شیر عشایر با قیمت نازل توسط دلالان خریداری و در اختیار کارخانه‌های لبنی استان‌های همسایه قرار می‌گیرد، طبق اظهارات این مسئول ورود شیر خام از استان‌های مجاور منع شده و واحد‌های تولیدی را با مشکل مواجه کرده است. از سوی دیگر، کشتار گاوهای شیرده در بازه زمانی و گرانی گوشت زیان بسیاری به تولیدات لبنی استان رساند؛ به طوری که کشتار گاو شیرده علاوه بر این‌که موجب کاهش آمار تولید شیر می‌شود، بلکه کارخانه‌های لبنیاتی نیز مجبور می‌شوند از استان‌های دیگر شیر وارد کنند.

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان معتقد است، صنعت لبنیات استان نیازمند حمایت جدی و برنامه‌ریزی‌های گسترده است.

وی با تاکید بر توان و ظرفیت این صنعت در توسعه استان متذکر شد: نمی‌توان صرفا با استفاده از تسهیلات بخش کشاورزی، صنایع لبنی را احیا کرد و ضروری است سیاستگذاری در عرصه توسعه صنایع لبنی به سمتی پیش برود که سرمایه‌گذار خود راغب به تولید باشد.

این مسئول همچنین درخصوص نبود حتی یک کارخانه پنیر در استان اضافه کرد: تولید صنعتی پنیر «اولترا فیلتر» در اردبیل در حال برنامه‌ریزی است و اجرای آن بزودی آغاز می‌شود. وی با بیان این‌که در کشور تنها پنج کارخانه تولید پنیر اولترا فیلتر فعال است، تولید صنعتی پنیر به این شیوه را مقدمه تحول صنایع لبنی استان برشمرد.

رئیس کانون کارآفرینان استان با بیان این‌که در تولید پنیرهای فعلی از هر 9 کیلو شیر، یک کیلو پنیر تولید می‌شود، تصریح کرد: در روش اولترا فیلتر با صد درصد صرفه‌جویی روبه‌رو هستیم، چراکه از 5‌/‌4 کیلو شیر یک کیلو پنیر تولید می‌شود.

به گفته پیرموذن، پنیر اولترا فیلتر برخلاف پنیر عادی که 40 روزه پروسه تخمیر را طی می‌کند، در مدت کوتاهی تخمیر و آماده مصرف است و به همین دلیل صرفه‌جویی اقتصادی قابل توجهی را به دنبال دارد. به عقیده کارشناسان، چالش‌های صنعت لبنیات استان به دلیل بی‌توجهی به امکانات استان از یک‌سو و بازارهای فروش از سوی دیگر تشدید شده است؛ با وجود این، ایده‌های حداقلی فرصتی است که برای گریز از وضع فعلی توجه به آن ضرورت دارد.