آیا اتحاد علیه مرسی پایدار می ماند

دست‌کم 22 گروه و تشکل با دیدگاه‌های مختلف و پس‌زمینه‌های متفاوت درمیدان اصلی شهر گرد آمده‌اند تا علیه تصمیمات اخیر محمد مرسی رییس‌جمهور مصر اعتراض کنند.

آنها مدعی اند که مرسی قصد دارد قوه‌قضاییه و مجریه را تحت کنترل خود درآورد. تظاهر‌کنندگان اعم از کسانی که درانقلاب سال 2011 شرکت داشتند، لیبرال‌ها، سکولارها و نیز گروه‌هایی که تا آخرین روزها از رژیم مبارک دفاع می‌کردند و حتی آنهایی که روزگاری از دستورات مقامات نظامی حمایت می‌کردند در کنار هم دراین میدان گرد آمده‌اند.

آنها همه‌اکنون تحت یک شعار جمع شده‌اند و می‌گویند تا مرسی از تصمیمات خود صرف‌نظر نکند، هیچ‌گونه گفت‌وگویی را با او نخواهند داشت.

برخی از تحلیلگران معتقدند ممکن است در آینده بین این گروه‌ها شکاف‌هایی به وجود آید. زیرا هم اکنون مجموعه درهم و برهمی از نیروها در میدان التحریر تجمع کرده‌اند به طوری که در میان آنها حتی دستجات موسوم به «فلول» ـ بقایای رژیم گذشته ـ نیز به چشم می‌خورد.

حسام الحملاوی یکی از فعالان چپ با بیان این مطلب می‌گوید: افراد گوناگونی در زیر این چادرها گرد آمده‌اند و مایل هستند بتوانند با همدیگر کار کنند.

به نظر الحملاوی اعتراضات در مصر تاکنون سه مرحله را پشت سر گذاشته‌ است و هرکدام از این گروه‌ها به یکی از این مراحل تعلق دارند: در طول انقلاب، پس از انقلاب و پس از انتخابات.

در جریان انقلاب اتحادی بین مخالفان حتی برای مثال با اخوان‌المسلمین وجود داشت. پیش از انتخابات، گروه‌های مخالف شامل سکولارها و لیبرال‌ها بودند که از اقدامات نظامیان حاکم علیه معترضان پشتیبانی می‌کردند اما اکنون و بعد از انتخابات، لیبرال‌ها با دیدگاه‌های مختلف خود تحت عنوان «‌آزادی» علیه گروه‌های اسلامگرا بسیج شده‌اند.

به گفته وی اشکال این اعتراض‌ها این است که راه را برای بقایای رژیم گذشته هموار کرده و افرادی مانند حمدین صباحی که از چهره‌های سوسیالیست مصر است با کسانی مانند عمرو موسی که جزو بقایای رژیم گذشته است، متحد شده‌اند.

عمرو حمزاوی، از مخالفان مرسی و عضو پارلمان منحل شده کنونی این نکته را رد می‌کند که بین مخالفان شکافی وجود داشته باشد. او می‌گوید این دروغی است که اخوان‌المسلمین آن را ترویج می‌دهد.

کسانی که در میدان التحریر گرد آمده‌اند فریاد می‌زنند: «مرسی برو!»، «ریشت را بتراش، حیا کن، تو شبیه مبارک شده‌ای»‌ یا «‌ما از اسلامگراها نمی‌ترسیم»‌. ناجی ولیم، یک مدیر بازرگانی در قاهره می‌گوید: مخالفت امروز مردم مصر درمقایسه با دوران انقلاب بسیار سخت‌تر شده است و معترضان باید هوشیار و مراقب باشند کسی از پشت به آنها خیانت نکند.

وی می‌افزاید: مانگران آن هستیم که بقایای رژیم سابق اعتراضات ما را به نفع خود مصادره کند. از این‌رو باید بسیار هوشیار باشیم. برای ولیم بزرگ‌ترین نگرانی این است که معترضان دچار چند دستگی شوند.

او می‌گوید: پس از سقوط مبارک کشمکش‌هایی بروز کرد و این مساله دوباره هم می‌تواند رخ دهد. زیرا معترضان سازماندهی ضعیفی دارند.

طرفداران رژیم سابق در بین معترضان حضوری پررنگ دارند. آنها نیز خواستار آزادی واستقلال قوه‌قضاییه هستند. کاترین عاطف که کارمند بخش گردشگری است می‌گوید او از مبارک پشتیبانی کرده است زیرا به نظرش او کسی بود که برای کشور ثبات و امنیت آورده بود واین مساله برای شغل او «لازم» است.

او می‌افزاید: امروز تصمیم‌های مرسی همه را با هم متحد کرده است. من مخالف اخوان‌المسلمین هستم و هرگز نمی‌خواهم مصر به صورت رژیمی اسلامی اداره شود. با این وصف وی می‌گوید: مخالفان نیازمند یک رهبری قوی هستند تا آنها را به جلو هدایت کند.

درمقابل این نظر، یاسر علی سخنگوی حمدین صباحی می‌گوید: انقلاب هنوز راهی طولانی در پیش دارد واین مردم هستند که آن را رهبری می‌کنند نه اشخاص. چهره‌های مخالف پشت سر مردم حرکت می‌کنند. این مردم هستند که انقلاب را به ثمر رساندند، از این‌رو معرفی یک فرد خاص ممکن است بازخورد خوبی درمیان مردم نداشته باشد.

یاسر علی می‌افزاید: ما نخستین گروهی بودیم که عمرو موسی را به عنوان شخصیتی پرنفوذ معرفی کردیم ولی مردم او را نپذیرفتند.

وی معتقد است پیش‌نویس قانون اساسی جدید توسط مرسی و طرفداران مبارک تهیه شده است.

او خطاب به مرسی می‌گوید: «تو نمی‌توانی ما را متهم کنی که چرا با بقایای رژیم گذشته متحد می‌شویم. چون تو خودت درکاخ ریاست جمهوری از همه آنها استفاده می‌کنی»‌.

حملاوی که به گروه «سوسیالیست‌های انقلابی مصر» تعلق دارد با حضور هواداران رژیم سابق دربین معترضان مخالف است و می‌گوید باید آنها را از صحنه خارج کرد. ما نیامده ایم که میدان التحریر را برای بقایای رژیم گذشته سنگ فرش کنیم.

اکنون باید دید آیا مخالفان مرسی با همه طیف‌هایی که در آن هست می‌توانند ائتلاف خود را تا پایان حفظ کنند؟

منبع: الجزیره انگلیسی 
مترجم: ‌علیرضا ثمودی