ولیمه‌هایی که مدرسه و بیمارستان شد

طرح سوق دادن هزینه ولیمه حجاج به سوی کارهای عام‌المنفعه از سال ۱۳۷۹ به ابتکار تعدادی از خیرین بیرجندی و با همکاری و تعامل بین روحانیون کاروان‌ها و مدیران و عوامل زیارتی خراسان جنوبی با ساخت مدرسه آغاز شد. هر چند این سنت در دو سه سال اخیر دچار رکود شده بود، اما چراغ آن امسال دوباره از سوی بیرجندی‌ها و به نیت ساخت و تکمیل تنها مرکز درمانی بیماران سرطانی این استان روشن شد.

به گفته یکی از خیرین و اعضای مجمع خیرین سلامت بیرجند، این طرح اولین ‌بار از سوی یکی از مدیران کاروان‌های حجاج بیرجندی مطرح و مورد استقبال حجاج واقع شد، به طوری که با پول جمع‌آوری شده حجاج در آن سال، یک مدرسه با عنوان میقات 1 در بیرجند احداث شد.

غلامرضا جعفری‌پور می‌افزاید: به این ترتیب نهضت مدرسه‌سازی توسط حجاج و با تامین بخشی از هزینه ‌ها در استان خراسان آغاز می‌شود. این طرح خیلی زود در تمام کشور تسری می‌یابد و استان‌های دیگر نیز به استقبال آن می‌روند، به طوری که در طول سال‌های گذشته 110 مدرسه با عنوان میقات در کشور احداث شد.

وی با بیان این ‌که در طول دوره اجرای طرح در بیرجند،‌ سه مدرسه مشارکتی با هزینه و کمک حجاج و سازمان تجهیز و نوسازی مدارس احداث شد، خاطرنشان می‌کند: اگرچه ساخت مدرسه در این شهرستان در سال‌های گذشته با کندی مواجه شد، اما هیچ‌گاه متوقف نشد، ضمن این ‌که به دلیل اشباع این بخش، حجاج کم و بیش بخشی از هزینه سفر خویش را به سازمان‌های خیریه دیگر مانند بهزیستی و کمیته امداد اختصاص می‌دادند.

جعفری‌پور با اشاره به آغاز دوباره حرکت حجاج در بحث اختصاص تمام یا بخشی از هزینه ولیمه خود به امور خیریه در سال‌جاری می‌گوید: حجاج خراسان جنوبی امسال حدود 140 میلیون تومان برای ساخت مرکز شیمی‌درمانی و رادیوتراپی کمک کرده‌اند.عضو هیات امنای مجمع خیرین سلامت و خیرین مدرسه‌ساز با بیان این‌ که جمع‌آوری کمک حجاج فقط به صورت نقدی نیست، می‌افزاید: هر کسی با هر امکاناتی که دارد، در این کار خیر شرکت می‌کند. به طور مثال یکی از حجاج که دارنده کارخانه کاشی‌سازی بیرجند نیز هست،‌ کاشیکاری تمامی ساختمان مرکز درمانی را عهده‌دار شده است.

سیدمحمدمهدی نوربخش یکی از حجاج تازه از حج برگشته خراسان جنوبی است که هزینه ولیمه خود معادل پنج میلیون تومان را به ساخت مرکز درمانی بیماران سرطانی اهدا کرده، معتقد است: در شرایط کنونی کشور و همچنین در حالی که بیماران سرطانی از نبود مرکز درمانی رنج می‌برند و باید برای درمان بیماری خود راهی سفری طولانی به دیگر استان‌ها شوند، صرف هزینه‌های هنگفت برای ولیمه هیچ توجیهی ندارد، در حالی که می‌توان تمام یا بخشی از آن را برای ساخت مراکزی این‌چنینی اختصاص داد.

وی با بیان این‌ که توقع و انتظار مردم از حجاج مانعی بر سر راه این کار است، خاطرنشان می‌کند: من هم برای رفع تکلیف و اجرای این سنت مستحب، مجلس کوچک و ساده‌ای برگزار کردم و میزبان 170 نفر بودم، اما عمده هزینه حج خود را به امر تکمیل مرکز درمانی اختصاص دادم.

حجت‌الاسلام موسی قربانی، نماینده پیشین مجلس و روحانی یکی از چهار کاروان حجاج بیرجندی با اشاره به وجود 6000 بیمار سرطانی در این استان و ضرورت احداث مرکز درمانی بیماران سرطانی در استان می‌گوید: ساخت این مرکز که نتیجه همفکری اعضای مجمع خیرین سلامت است از دو سال پیش شروع شده و اکنون از 45 درصد پیشرفت فیزیکی برخوردار است.

وی با بیان این‌ که تمام هزینه ساخت این مرکز از طریق کمک‌های مردمی تامین می‌شود و البته مقداری از هزینه ولیمه حجاج نیز بخشی از آن است، می‌افزاید: البته سال گذشته و با رایزنی‌های صورت گرفته، هلال‌احمر نیز 500 میلیون از این هزینه را متقبل شد که امیدواریم این کمک ‌ها ادامه یابد، زیرا پیشرفت کار در گرو همین کمک‌های مردمی و سازمان‌های مردم‌نهاد است.

اگرچه ابتکار آغاز طرح «هدایت هزینه ولیمه حجاج به‌سوی امور عام‌المنفعه نظیر مدرسه‌سازی» به نام خیرین خراسانی ثبت شده است، اما خیلی زود در تمام کشور رواج یافت و در این میان مازندرانی‌ها توانستند با ساخت 16 مدرسه گوی سبقت را از دیگر استان‌ها بربایند.

کارشناس امور دینی اداره کل حج و زیارت استان مازندران در این باره به جام‌جم می‌گوید: این طرح در سال 83 با پیگیری رحمتی‌نیا، مدیرکل وقت اداره حج و زیارت در استان اجرا و به تمام مدیران کاروان‌های حجاج استان ابلاغ شد.

محمدرضا بابایی می‌افزاید: در همان سال ساخت 16مدرسه موردنیاز استان از طریق هزینه ولیمه حجاج پیش‌بینی شد که این مدارس تا سه سال پیش و با مشارکت سازمان تجهیز و نوسازی مدارس تکمیل و به بهره‌برداری رسید.

وی با بیان این‌ که این حرکت فرهنگی در تمام این سال‌ها در میان حجاج مازندرانی رواج داشت،‌ خاطرنشان می‌کند: با اجرای این طرح جلوی بسیاری از اسراف‌ها و ریخت و پاش‌ها در این زمینه گرفته شد.

فاطمه مراد زاده / گروه ایران