نگرانی جالیزکاران از فروش محصول

کشت بیش از حد محصولات کشاورزی، مشکلات حمل محصولات به بازارهای مصرف در نقاط مختلف کشور، نبود بازاریابی مناسب و سودجویی دلال‌ها و واسطه‌ها و نقش آنها در قیمت‌گذاری محصولات جالیزی و باغی از جمله مشکلات کشاورزان جنوب کرمان در فصل برداشت محصولات کشاورزی است.

در کنار این مشکلات نبود صنایع تبدیلی و جانبی محصولات کشاورزی نیز از کمبود‌های اصلی این منطقه است؛ مشکلاتی که طی چند سال گذشته باعث شده قیمت خرید محصولات جالیزی گوجه‌فرنگی و پیاز به دلیل کشت بیش از حد و به تبع آن اشباع بازار مصرف پایین بیاید و بالابودن هزینه حمل و نقل آنها به نقاط مختلف نیز باعث شود که این محصولات در مزارع خراب شده و از بین برود، به گونه‌ای که طی دو سال اخیر برخی از کشاورزان جنوب کرمان که تنها منابع درآمد آنها از راه کشاورزی تامین می‌شود نه‌تنها سودی عایدشان نشده، بلکه درآمدی که از فروش این محصولات کسب کردند جوابگوی هزینه‌های آنها نبود.

یکی از کشاورزان جنوب کرمان با اشاره به مشکلاتی که آنها در فصل کاشت و برداشت محصولات جالیزی و باغی با آن مواجه هستند، می‌گوید: کار کشاورزی دیگر همانند گذشته درآمد چندانی برای ما ندارد و به دلیل بالارفتن هزینه‌های شخم‌ مزارع، آبیاری، سمپاشی و کوددهی درآمدی که از راه فروش محصولات کشاورزی به دست می‌آید کافی نیست.

وی می‌افزاید: این در حالی است که در فصل برداشت محصولات کشاورزی بیشترین سود عاید دلال‌ها و واسطه‌ها می‌شود و آنها آنقدر قدرت دارند که با شایعه‌پراکنی و در دست گرفتن بازار خرید و فروش کشاورز بی‌بضاعت را مجبور می‌کنند به خواسته‌های آنها برای فروش حاصل دسترنجش به پایین‌ترین قیمت تن دهد.

احمد رستمی با اشاره به این‌که در سال‌های قبل کشاورزان از صادرات بسیاری از محصولات کشاورزی راضی بودند، می‌افزاید: در چند سال گذشته محصولاتی همانند هندوانه به کشورهای حوزه خلیج فارس و دیگر نقاط صادر می‌شد که درآمد آن بخشی از مشکلات اقتصادی کشاورزان را برطرف می‌کرد، اما به مرور زمان و به دلایل مختلف میزان صادرات محصولات کشاورزی کاهش یافته و درآمد فروش آنها در بازارهای داخلی نیز به گونه‌ای نیست که هزینه‌های کشاورزان راجبران کند.

وی تصریح می‌کند: در سال جاری با افزایش قیمت دلار قیمت بذر، کود و سموم بالا رفته و باعث شده هزینه‌های تولید محصولات کشاورزی افزایش یابد.

این کشاورز جنوب کرمان همچنین با بیان این‌که سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمان باید با دلال‌ها و واسطه‌ها برخورد قاطع کند، می‌افزاید: تا زمانی که سایه این افراد روی محصولات کشاورزی جنوب کرمان سنگینی می‌کند، کشاورزان درآمد چندانی کسب نمی‌کنند.

احمد رستمی مشکلات کمبود کامیون برای حمل محصولات کشاورزی از مزارع به بازارهای مصرف و افزایش کرایه کامیون‌ها را از دیگر مشکلات کشاورزان برمی‌شمرد و می‌گوید: میزان مسافت مزارع کشاورزی تا بازار مصرف و هزینه‌هایی که باید برای انتقال محصولات پرداخت شود در میزان سوددهی کشاورزی نقش اساسی دارد.

وی راه‌اندازی یک گمرک صادراتی در منطقه جیرفت را یکی از نیازهای اساسی جنوب استان کرمان می‌داند و می‌افزاید: تا زمانی که اداره کل حمل و نقل و پایانه‌ها در جنوب استان کرمان به طور مستقل راه‌اندازی نشود، نمی‌توان به حل مشکلات حمل محصولات کشاورزی این منطقه به نقاط مختلف کشور امیدوار بود.

در حالی که همواره در فصل برداشت محصولات کشاورزی یکی از دلایل اصلی پایین آمدن قیمت خرید برخی از محصولات کشاورزی افزایش سطح زیرکشت آن محصولات بوده و با وجود توصیه‌های صورت گرفته باز هم افزایش سطح زیرکشت همه ساله مشکل‌آفرین شده است، معاون زراعت سازمان جهادکشاورزی جنوب استان کرمان در گفت‌وگو با جام‌جم ابراز امیدواری می‌کند با برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته با شروع فصل برداشت محصولات جالیزی در دو ماه آینده، دیگر این مشکل تکرار نشود.

عوض‌ پورجلالی از برنامه‌ریزی‌های این سازمان برای کنترل سطح زیرکشت محصولات جالیزی در منطقه جنوب کرمان خبر می‌دهد و با اشاره به این‌که امسال بر اساس طرح استمرار حدود 8000 هکتار از سطح مزارع جنوب کرمان به کاشت سیب‌زمینی و 4500 هکتار به کاشت پیاز اختصاص داده شده، می‌گوید: در حال حاضر 50 درصد سطح مزارع جنوب زیرکشت این دو محصول رفته است و بقیه سطح پیش‌بینی شده در برنامه دوم تولید زیرکشت می‌رود.

وی می‌افزاید: امسال پیش‌بینی می‌شود حدود 240 هزار تن پیاز و 250 هزار تن سیب‌زمینی از سطح مزارع جنوب استان کرمان برداشت شود که مورد نیاز بازار مصرف است.

وی با بیان این‌که بر اساس برنامه‌ریزی صورت گرفته امسال 14هزار هکتار از سطح مزارع جنوب کرمان به کشت گوجه‌فرنگی اختصاص داده می‌شود، می‌افزاید: به دلیل این‌که در سال گذشته قیمت گوجه‌فرنگی مناسب بود و کشاورزان از درآمد فروش آن راضی بودند، به نظر می‌رسد امسال سطح زیرکشت گوجه‌فرنگی از میزان پیش‌بینی شده بیشتر شود.

یکی از مشکلات اصلی جنوب استان کرمان در فصل برداشت محصولات کشاورزی نبود بازاریابی مناسب برای فروش است.

گرچه بازاریابی محصولات کشاورزی جزو وظایف سازمان صنعت، معدن و تجارت است، اما در سال‌های گذشته همواره نقش این سازمان در بازاریابی کمرنگ بوده و دلال‌ها و واسطه‌ها نقش پررنگی را ایفا کرده‌اند؛ موضوعی که معاون بازرگانی داخلی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمان معتقد است سازمان متبوعش به وظایف تکلیف‌شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت بخوبی عمل می‌کند و اگر کشاورزان در فصل کاشت محصولات کشاورزی بیش از میزان توصیه شده سطح زیرکشت مزارع را افزایش ندهند بازارهای داخلی جوابگوی تمامی تولیدات آنها خواهد بود و مشکلی به عنوان فروش محصولات آنها و اشباع بازار به وجود نمی‌آید.

زریسفی می‌افزاید: متاسفانه کشاورزان به توصیه‌های کارشناسان جهاد کشاورزی توجه نمی‌کنند و با بالابردن سطح زیرکشت مزارع خود و افزایش تولید، برای فروش و بازاریابی محصولات کشاورزی، خود و دولت را دچار مشکل می‌کنند.

وی با اشاره به نقش وزارت صنعت، معدن و تجارت در تعیین قیمت خرید محصولات کشاورزی در مزارع می‌افزاید: با وجود این هنوز دلال‌ها و واسطه‌ها در قیمت‌گذاری خرید و فروش محصولات کشاورزی نقش دارند.

با وجود تمامی مشکلاتی که همواره در فصل برداشت محصولات کشاورزی در جنوب استان کرمان وجود داشته است، در حالی مسوولان ذی‌ربط تاکنون اقدامی اساسی برای پیشگیری از بروز و رفع مشکلات سال‌های گذشته انجام نداده‌اند که در فرصت دو ماهه باقیمانده تا آغاز فصل برداشت، بازاریابی مناسب، کوتاه کردن دست دلال‌ها و واسطه‌ها در قیمت‌گذاری محصولات و تعیین قیمت مناسب خرید محصولات جالیزی جنوب کرمان توسط دولت می‌تواند خستگی چند ماه زحمت‌کشیدن و عرق‌ریختن در مزارع را از تن کشاورزان خارج کند و لبخند رضایت را بر لبان آنها بنشاند.

حکمت قاسم خانی -‌ جام‌جم کرمان