گفتوگو با سیدمرتضی نعمتزاده کارشناس مسائل عربی
مخالفان سوریه و آینده فرارو
گفتوگوهای احزاب و گروه های مخالف سوری در دوحه قطر نتیجه داد و سرانجام احمد معاذ الخطیب به عنوان رئیس جدید تشکل نوین «ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه»، انتخاب شد.
گفته میشود قرار است ائتلاف جدید نقش پررنگتری در آینده سوریه داشته باشد، اما این نقش چیست و تا چه حد مورد پذیرش مردم سوریه خواهد بود. در این خصوص برای شناخت بیشتر از ائتلاف جدید گفتوگویی با مرتضی نعمتزاده کارشناس مسائل عربی داشتهایم:
اهداف ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه در قطر چیست؟
برای بررسی هدف مخالفان از تشکیل ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه در واقع باید به این نکته توجه کرد که در سطح داخلی، منطقهای و بینالمللی تحولاتی رخ داده و مساله وحدت گروههای مخالف سوریه را به یک ضرورت بدل کرده است.
بنابراین من معتقدم در این مقطع خاص با وجود همه اختلافاتی که در گذشته بین گروهها و احزاب مخالف سوریه وجود داشت و مانع آن بوده که این گروهها در کنار هم قرار گیرند این روند اکنون تحت تاثیر عوامل داخلی و خارجی تا حدی تغییر کرده و به تحقق ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه منجر شده است.
به نظر من در محور داخلی سوریه عدم کارآمدی گروههای سیاسی مخالف در یکسره کردن سرنوشت مساله سوریه موجب تشکیل این گروه شده است، زیرا این گروهها نتوانسته اند بعد از 20 ماه دولت سوریه را از پا درآورند. این امر باعث ادامه بحران و وقوع جنگی فرسایشی بین دو سو شده و به نوعی باعث به بنبست رسیدن بحران در این کشور شد.
گذشته از این در داخل سوریه دو جریان وجود دارد جریانی که معتقد به مذاکره است و جریانی که معتقد است از راه نظامی دولت را سرنگون کند. در این حال تلاشهای جدید این نکته را مورد توجه قرار میدهد که بحران سوریه به جایی رسیده است که قابلیت ادامه ندارد و دو سوی معادله به این نتیجه رسیدهاند که باید راهحل تازهای پیدا کنند.
نقش دخالت خارجی در تشکیل این ائتلاف چه بود؟
در سطح منطقهای با توجه به تاثیرات بحران در لبنان از یک سو و از سویی در داخل ترکیه باعث شده است برخی از بازیگران منطقهای به این نتیجه برسند که راهحل سیاسی نیز قابل پیگیری است. در سطح بینالمللی نیز پس از انتخابات آمریکا این کشور به این نتیجه رسیده که در مورد سوریه اقدامی جدید انجام و وضع مبهم و بدون نتیجه این پرونده را پایان دهد.
یعنی این انتطار از آمریکا وجود دارد که نقش فعالتری را ایفا کند و به همین علت هم من معتقدم آنچه گروههای مختلف سوریه را در کنار همدیگر در ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه قرار داد بیش از هر چیزی تصمیمگیری آمریکا در این زمینه بود و گرنه قبلا همه تلاشها برای همگرایی بین گروه های مخالف با شکست مواجه شده بود. چرا که ارادهای جدی در این مورد از سوی آمریکا و جود نداشت.
آیا نهاد جدید ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه عملا نفوذی در جریان های مسلح سوریه دارد؟
از آنجا که همه گروههای مسلح در داخل سوریه وابسته به خارج هستند، اگر اراده بازیگران خارجی بر این قرار گرفته باشد که با هم متحد شوند این گروهها هم با همدیگر متحد خواهند شد.
میزان نفوذ غرب بر ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه تا چه حدی است؟
هر نوع پیگیری تحولات سوریه از سوی قدرتهای خارجی نیاز به ابزار داخلی دارد. بنابراین آمریکا، اروپا و همپیمانان منطقهای آنها که در عرصه سوریه فعال هستند برای هرگونه اثرگذاری نیاز به ابزاری مهم دارند و این ائتلاف نوین این ابزار را از نظر سیاسی و نظامی تامین خواهد کرد. پس تشکیل این گروه آغازگر نوع نوینی از فعالیتهای سیاسی و احتمالا نظامی در بحران سوریه خواهد بود.
بر اساس توافق 12بندی که بین شرکتکنندگان در نشست دوحه به امضا رسید، ائتلاف ملی به عنوان مرجع اصلی مخالفان دولت سوریه معرفی شد و بر اساس یکی از بندهای توافق شده در نشست دوحه، پس از کسب مشروعیت بینالمللی توسط ائتلاف، یک دولت موقت از دل این ائتلاف بیرون خواهد آمد. در این حال آیا این ائتلاف نقش پررنگتری در آینده سوریه به عهده خواهدگرفت؟
فکر میکنم اگر قرار است بحران سوریه راه حل نظامی پیدا کند این نیاز وجود دارد که همه گروههای نظامی و سیاسی مخالف سوریه با همدیگر متحد باشند و یکپارچه عمل کنند. همچنین اگر قرار است گفتوگویی صورت بگیرد این اتحاد لازم است . این امر بیانگر آن است که ما در آستانه تحول جدیدی در بحران سوریه هستیم و یکپارچگی گروههای مخالف وابسته به خارج را به عنوان یک ضرورت مطرح کرده و عملا هم اجرا شده است.
رویکرد ساختار نوین ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه در قبال مذاکره با دولت سوریه چیست؟
در حال حاضر این ائتلاف یکی از اصول خود را عدم مذاکره با دولت سوریه قرار داده است. به این معنا که از موضعی کاملا معارض نسبت به طرحهای مذاکره و آتش بس وارد شده است، اما اینکه این یک مانور است و یا موضعگیری قاطع؟ من فکر میکنم پاسخ آن بستگی به تحولات آینده خواهد داشت.
علی رمضانی / جامجم
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
