انتخاب هلنا مارگاریتا کاستای پرتغالی به عنوان سرمربی تیم ملی فوتبال بزرگسالان شاید گامی محکم در جهت پیشرفت و اعتلای فوتبال بانوان باشد، اما مسلما این مربی نمیتواند بتنهایی کوهی از مشکلات فوتبال بانوان ایران را حل و فصل کند. شاید جدیترین چالشی که این مربی با آن روبهرو خواهد شد، انتخاب بازیکنان تیم ملی فوتبال است. حضور بازیکنانی ثابت در ترکیب این تیم و دفاع همه جانبه فدراسیون فوتبال از این بازیکنان باعث میشود سرمربی جدید و پرتغالی تیم ملی در ابتدای راه دچار مشکلاتی شود. بخش عمده بازیکنان تیم ملی فوتبال بانوان همان کسانی هستند که در تیم ملی فوتسال بازی میکنند. تفکیک نشدن فوتبال و فوتسال یکی از مشکلات عمده به شمار میرود که خود سرمنشا مشکلات متعددی است.
شباهتها و تفاوتها
فوتبال و فوتسال بانوان هنوز بر اساس معیارهایی غیرحرفهای به کار خود ادامه میدهند. تفکیک نشدن کامل این دو رشته باعث شده، بازیکنان زیادی به طور همزمان در آنها فعال باشند. شباهتها و وجود برخی قوانین مشابه در این دو رشته، غیرقابل انکار است اما تفاوتهایی نیز وجود دارد که تاکتیکهای این دو رشته را از یکدیگر متمایز میکند. یک بازیکن هر قدر هم بار فنی و تکنیک بالایی داشته باشد، نمیتواند همزمان خود را با تاکتیکهای متفاوت فوتبال هماهنگ کند. هلنا کاستا از فوتبال حرفهای اروپا آمده است؛ جایی که یکسان دانستن فوتبال و فوتسال معنایی ندارد و حضور همزمان یک بازیکن در هر دو رشته پذیرفتنی نیست. این در حالی است که در ایران بسیاری از بازیکنان زن در طول سال حداقل دو بار بین فوتبال و فوتسال جابهجا میشوند. تیم فوتبالی که متشکل از بازیکنانی است که بتازگی از فوتسال به فوتبال روی آوردهاند، تحت تاثیر مولفهها و تاکتیکهای فوتسالی قرار دارد و به این ترتیب نمیتواند نتیجهگیری لازم را داشته باشد. چنین وضعی برای تیمهای فوتسالی که از بازیکنان فوتبال در ترکیب خود استفاده میکنند نیز وجود دارد. قائل شدن تمایز بین فوتبال و فوتسال نیازی جدی در ورزش بانوان است.
بازیکنان باری به هر جهت
بازیکنانی که بین فوتبال و فوتسال سرگردانند زیاد هستند، که شاید سرآمد آنها نیلوفر اردلان و فرشته کریمی باشند. آنها از فوتبال موقتا خداحافظی و به فوتسال نقلمکان میکنند، اما به محض اینکه تیم ملی فوتبال یک تورنمنت یا مسابقه بینالمللی در پیش رو داشته باشد، سریع با فوتسال خداحافظی میکنند و به فوتبال برمیگردند. وقتی شناختهشدهترین بازیکنان فوتبال ایران پایبند به اصول حرفهای نیستند و ادامه فوتبال خود را منوط به در پیشرو بودن مسابقههای بینالمللی میدانند، بیشتر از هر زمانی متوجه آماتور بودن ورزش بانوان و البته فوتبال و فوتسال میشویم. فدراسیون فوتبال نیز اعتقاد زیادی به بازیکنانی نظیر اقبالی، اردلان، کریمی و ارژنگی دارد، آنقدر زیاد که کاستا را در بدو ورودش به ایران، مجاب به دعوت از این دسته از بازیکنان به تیم ملی کرده است.
مربیان ناراضی
حمایت فدراسیون فوتبال از استفاده بازیکنان تیم ملی فوتسال در تیم ملی فوتبال با واکنش منفی تعداد زیادی از مربیان شاغل در لیگ برتر فوتبال بانوان مواجه شده است.
نکته: فوتبال و فوتسال بانوان هنوز بر اساس معیارهایی غیرحرفهای به کار خود ادامه میدهند. تفکیک نشدن کامل این دو رشته باعث شده، بازیکنان زیادی به طور همزمان در آنها فعال باشند. یک بازیکن هرقدر هم بار فنی بالایی داشته باشد، نمیتواند همزمان خود را با تاکتیکهای متفاوت هماهنگ کند
مریم جهان نجاتی، یکی از این مربیان است که البته به نظر میآید بیش از اندازه عصبانی و ناراحت است. او که سرمربیگری تیم فولادنورد سیرجان را به عهده دارد، به جامجم میگوید: فوتبال بانوان ایران ماجراهای عجیب و غریبی دارد. چند تا دوست صمیمی مثل نیلوفر اردلان، فرشته کریمی، الناز آرمات دورهم جمع شده اند و تیمهای ملی فوتبال و فوتسال را بهترین وسیله برای گردش کردن خود انتخاب کرده اند و خوشا به حالشان که فدراسیون هم حمایتشان میکند. به نظر میآید اصرار این بازیکنان برای حضور در تیم ملی فوتسال و فوتبال بیشتر از آن که به عرق ملی آنها مربوط شود، به علاقه آنها به مسافرتهای خارج از کشور برمی گردد.
وی می افزاید: هروقت این بازیکنان متوجه میشوند تیم ملی یک مسابقه برون مرزی در پیشرو دارد، سریع خود را به تیم ملی تحمیل میکنند تا به این ترتیب حق بسیاری از بازیکنان شایسته خورده شود. این خیلی ظلم است که دارودسته قدیمی تیم ملی فوتسال حالا بخواهند دوباره به تیم ملی فوتبال برگردند.
جهان نجاتی اظهار می کند: لیگ فوتبال 24 هفته طول میکشد، بازیکنان ما در آفتاب میسوزند و در سرما منجمد میشوند، ولی در نهایت میبینیم که بازهم این فوتسالیهای فرصت طلب هستند که به تیم ملی فوتبال دعوت میشوند. واقعا برای فدراسیون متاسفم. اگر قرار است از بازیکنان تمام شدهای همچون نیلوفر اردلان در تیم ملی استفاده کنند، بهتر است که اصلا این لیگ را تعطیل کنند تا به هیچ کس فشاری وارد نیاید.
مریم حسنزاده، سرمربی استقلال تهران نیز در این باره به جامجم می گوید: هیچ کس یکسان بودن فوتبال و فوتسال را قبول ندارد. خیلی بیانصافی است اگر قرار باشد فوتسالیستها را به تیم ملی فوتبال بیاورند، آن هم در حالی که 12 تیم در لیگبرتر سختیهای زیادی را تحمل میکنند. این اتفاق برای ما مشکلساز است. اگر قرار است فوتسالیستها را به تیم ملی فوتبال دعوت کنند بهتر است حداقل قانونی بگذارند که بر مبنای آن، این فوتسالیستها مجبور به حضور در لیگ فوتبال شوند تا کمتر دلمان بسوزد.
یک مشکل جدید
به نظر میرسید که فدراسیون فوتبال در قبال موضوع استفاده بازیکنان مشترک بین فوتبال و فوتسال موضع خاصی ندارد، اما موافقت اخیر این فدراسیون در ارتباط با دعوت از بازیکنان تیم ملی فوتسال به تیم ملی فوتبال نشان داد که تفکرات غیرحرفهای به فدراسیون فوتبال هم رسوخ کرده است. این فدراسیون به عنوان متولی فوتبال بانوان باید برنامههای زیادی در رابطه با تفکیک فوتبال و فوتسال بانوان داشته باشد، اما اتخاذ تصمیمهای جدید از سوی این فدراسیون نشان داد همه چیز دوباره در ابتدای راه قرار دارد. حضور بازیکنان فوتبال در فوتسال و برعکس پیش از این با اعتراضهای متعددی روبهرو شده بود، که البته گویا قرار است این اعتراضها با تصمیم جدید فدراسیون فوتبال وارد فاز تازهای شود؛ اعتراضهایی که ممکن است فوتبال بانوان را وارد حاشیه کند. فوتبال بانوان تا امروز حجم زیادی از مشکلات را تحمل کرده و حالا حاشیه ممکن است مشکلات این رشته را دوچندان کند.
هیلدا حسینیخواه / جامجم