ذرات کوانتوم برنده نوبل فیزیک شد

جایزه فیزیک نوبل یکی از معتبرترین جوایز علمی در رشته فیزیک است که بنا به وصیت‌نامه آلفرد نوبل و از سال 1901 هرساله به فیزیکدانانی که تلاش علمی آنها باعث ایجاد تغییری ژرف در اندیشه علمی انسان شده باشد، اهدا می‌شود. آکادمی سلطنتی علوم سوئد امسال این جایزه را به سرج هاروش از فرانسه و دیوید جی واینلند از آمریکا برای تحقیق درباره نورشناسی کوانتوم، کنترل دقیق فوتون‌ها و واحدهای بنیادین نور اهدا کرد. هاروش از کالج فرانسه و واینلند از موسسه ملی استاندارد و تکنولوژی و دانشگاه کلرادو، به صورت جداگانه موفق به ابداع و گسترش شیوه‌هایی برای محاسبه و ایجاد تغییر در تک ذرات شدند، در حالی که طبیعت مکانیک کوانتوم آنها حفظ می‌شد. این دو به‌واسطه مشاهده مستقیم تک ذرات کوانتومی بدون آسیب وارد آمدن به آنها، دریچه‌ای جدید را به سوی دوران جدید آزمایش‌های فیزیک کوانتومی گشودند.

به اعتقاد مسئولان آکادمی سلطنتی علوم سوئد، دستاورد این دو دانشمند باعث شده است پژوهشگران بتوانند ذرات کوانتومی منفرد را بدون از بین بردنشان مستقیما مشاهده کنند. به این صورت که واینلند توانست اتم‌های باردار یا همان یون‌ها را با استفاده از پرتوهای نور (فوتون)‌ مشاهده و اندازه‌گیری کند. هاروش نیز در رهیافتی کاملا مخالف، ذرات نور یعنی فوتون‌ها را با فرستادنشان از درون یک تله به سوی اتم‌ها مورد مشاهده و اندازه‌گیری قرار داد. هاروش در سال 1944/ 1323 در کازابلانکای مراکش متولد شد و هم‌اکنون استاد فیزیک کالج فرانسه در پاریس است. واینلند نیز متولد 1944/ 1323 در میلواکی آمریکاست و علاوه بر کرسی فیزیک دانشگاه کلرادو در انستیتو استانداردها و فناوری ملی ایالات متحده نیز فعالیت دارد. با اعلام برندگان نوبل فیزیک امسال تاکنون 47 جایزه نوبل فیزیک به یک نفر اهدا شده است. 29 جایزه میان دو نفر و 29 جایزه میان سه نفر تقسیم شده است.