هنر در قالب محتوا

یکی از ویژگی‌های این شبکه، پخش آثار نمایشی در ژانرهای ملودرام، طنز، اجتماعی و... است. درواقع مخاطبان هر روز در این شبکه شاهد آثار مختلف با مضامین متعدد هستند.

می‌توان گفت صدا و سیما با راه‌اندازی این شبکه تلویزیونی بسیار هوشمندانه عمل کرد و توانست جایگاه خوبی میان مخاطبان عرب زبان پیدا کند. در حالی که شبکه‌های ماهواره‌ای هر روز سعی می‌کنند ذهن مخاطبان مختلف دنیا را با پخش آثار مبتذل به سمت خود جلب کنند، اما صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با تاسیس شبکه‌های مختلف برون‌مرزی از جمله شبکه آی‌فیلم توانسته با دیگر شبکه‌های ماهواره‌ای مبارزه کند و با پخش آثار ایرانی، خوراک سالمی در اختیار مخاطبان قرار بدهد تا آنها با خیال راحت همراه خانواده‌هایشان به تماشای آثار نمایشی ایران بنشینند.

مسلما روح انسان‌ها به تغذیه سالم نیاز دارد و این میسر نمی‌شود مگر آن‌که به لحاظ فرهنگی شاهد آثاری با محتوای غنی باشد؛ آثاری که بتواند تاثیر زیادی در او بگذارد و او را به فکر وا دارد.

اما آیا تجربه موفقیت‌آمیز شبکه آی‌فیلم که به زبان عربی سریال‌هایش را پخش می‌کند، ما را به این فکر انداخت که راه‌اندازی این شبکه با زبان‌های دیگر نیز می‌تواند تکرار شود؟

بعضی‌ها بر این باورند که بخش زیادی از موفقیت شبکه آی‌فیلم به خاطر عرب زبان بودن آن است، چون مردم عرب اغلب مسلمان هستند و از محتوای اسلامی و پاک این شبکه استقبال می‌کنند و ممکن است مردم غیرمسلمان از شبکه‌ای این چنین چندان استقبال نکنند. اما برخی دیگر چنین فرضیه‌ای را رد می‌کنند و اتفاقا بر این باورند که تجربه آی‌فیلم می‌تواند به زبان‌های دیگر نیز تکرار شود.

جمال شورجه بیشتر به عنوان سازنده آثاری با مضامین مذهبی، تاریخی و دفاع مقدس شناخته شده است. وقتی از او درباره راه‌اندازی شبکه آی‌فیلم به زبان‌های دیگر می‌پرسیم، می‌گوید: یکی از کارهای ارزشمند و تاثیرگذار مدیران تلویزیون بعد از انقلاب، راه‌اندازی شبکه آی‌فیلم بوده که شاهد توجه مخاطبان عرب زبان و منطقه نسبت به این شبکه هستیم. آنها با علاقه‌مندی آثار این شبکه را دنبال می‌کنند.

وی ادامه می‌دهد: اتفاقا خودم از نزدیک شاهد علاقه‌مندی مخاطبان عرب زبان به دیدن آثار ایرانی بودم. آنها واقعا از دیدن مجموعه‌ها و فیلم‌های ایرانی لذت می‌برند و همراه خانواده‌هایشان پخش این نوع آثار را از شبکه آی‌فیلم دنبال می‌کنند. معتقدم اگر این شبکه به زبان انگلیسی هم مجموعه‌های نمایشی را پخش کند، گستردگی مخاطبان بیش از این می‌شود.

این کارگردان اشاره می‌کند: زبان انگلیسی به عنوان یک زبان مرجع در تمام دنیا مطرح است؛ بنابراین اگر شبکه آی‌فیلم، فیلم و سریال‌هایی با زبان انگلیسی پخش کند، مسلما مخاطبان چشمگیری در اقصی نقاط دنیا برنامه‌های آن را دنبال خواهند کرد.

شورجه عنوان می‌کند: بهتر است گستردگی این شبکه فقط به مخاطبان عرب زبان محدود نشود و مخاطبان اروپایی و آمریکایی هم این شبکه را با زبان انگلیسی دریافت کنند. البته من به لحاظ فنی اطلاعاتم زیاد نیست و فقط تا این میزان می‌دانم که راه اندازی شبکه‌های تلویزیونی به لحاظ فنی کار راحتی نیست، اما به نظرم مدیران تلویزیون می‌توانند این کار را انجام بدهند تا از طریق پخش آثار نمایشی ایرانی بتوانند پیام‌ها و حرف‌های مردم ایران را به مخاطبان دنیا منتقل کنند و در این صورت مخاطبان بیشتری این شبکه را می‌بینند.

وی با اشاره به این‌که شبکه آی‌فیلم از طریق پخش آثار نمایشی فرهنگ، آداب و رسوم، سنت‌ها، اعتقادها، افکار و در نهایت اهداف انقلاب جمهوری اسلامی ایران را به مخاطبان عرب زبان دنیا منتقل می‌کند، می‌افزاید: ما از این طریق می‌توانیم اهداف انقلاب مان را به دنیا صادر کنیم. متاسفانه شبکه‌های ماهواره‌ای در دنیا تلاش می‌کنند تصویری منفی از ایران و نظام به مردم نشان دهند، اما ما می‌توانیم از طریق راه‌اندازی شبکه‌هایی مثل آی‌فیلم با آنها مبارزه کنیم و بگوییم مردم ایران چه اعتقاد و افکاری دارند.

این کارگردان ادامه می‌دهد: شبکه‌های ماهواره‌ای می‌خواهند ذهن جوانان را مسموم کنند و تصاویری از ایران نشان می‌دهند که خودشان می‌خواهند. مسلما راه‌اندازی شبکه آی‌فیلم به زبان‌های دیگر می‌تواند درک درستی به مردم دنیا درباره ایران بدهد تا آنها شناخت درستی از ایران داشته باشند و بدانند ما طی این سال‌ها در زمینه‌های مختلف چه پیشرفت‌هایی کرده‌ایم.

خوشبختانه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به‌رغم محدودیت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری توانسته تا حدود زیادی، مشتریان ماهواره‌ها را جذب کند. شبکه فارسی‌وان به‌عنوان پرچمدار اصلی شبیخون اخلاقی به جامعه ایرانی حدود 85 درصد از مخاطبان خود را از دست داده است و شبکه‌های من و تو، پی‌ام‌سی و دیگر شبکه‌های مشابه هم به‌رغم حمایت‌های بی‌دریغ مراکز جاسوسی و فرهنگی صهیونیستی هنوز نتوانسته‌اند کاملا مطابق ذائقه فرهنگ ایرانیان حرکت کنند. اینها حرف‌های مجید ابهری، استاد دانشگاه شهید بهشتی و متخصص علوم اجتماعی و رفتارشناس است.

او درباره راه‌اندازی شبکه‌های فیلم و سریال به زبان‌های زنده دنیا می‌گوید: یکی از بهانه‌جویی‌های هواداران گسترش ماهواره‌ها، موضوع عرضه فیلم و سریال به‌طور مکرر و مستمر به وسیله بعضی شبکه‌های ماهواره‌ای است. گذشته از این موضوع که فیلم و سریال‌های شبکه‌های فارسی زبان ماهواره‌ای با هدف قرار دادن اخلاق و عفت اجتماعی و هجوم بی‌امان به ارکان خانواده، دستمایه‌های فرهنگی خود را تضعیف ارزش‌های اسلامی و ایرانی قرار داده‌اند، تلاش می‌کنند ذهن مخاطبان را به سمت خود جلب کنند و تصاویری را که خودشان علاقه‌مندند مخاطب باور کند، نشان می‌دهند.

این متخصص علوم اجتماعی و رفتارشناس می‌افزاید: راه‌اندازی شبکه آی‌فیلم در ایران و نمایش فیلم و سریال‌های فارسی و مقبول اخلاقی و قانونی توانسته پل ارتباطی قابل توجهی میان مخاطبان ایرانی و عرب برای خود ایجاد کند.

ابهری عنوان می‌کند: به عنوان یک رفتارشناس و آسیب‌شناس اجتماعی پیشنهاد می‌کنم این شبکه و مراکز مشابه آن با دوبله کردن فیلم‌ها و سریال‌های ایرانی به زبان‌های دیگر مثل انگلیسی، روسی، ترکی، کردی و... پیام فرهنگی انقلاب اسلامی را به جوامع یاد شده ارسال کنند. در حال حاضر این شبکه به زبان فارسی و عربی برنامه‌هایش را عرضه می‌کند.

وی می‌گوید: من در یکی از کشورهای همسایه بودم. در آنجا دیدم سریالی با نام «مردان آنجلس» هنگام پخش توانسته مخاطبان فراوانی برای خود جذب کند. به‌ راستی احساس غرور کردم که سریال‌های بسیار ارزنده ایرانی مثل مختارنامه، سربداران، روزی روزگاری و بسیاری از فیلم‌های سینمایی با محتوا که از این شبکه پخش می‌شود تا این میزان توانسته مخاطبان را به خود جذب کند.

این استاد دانشگاه با اشاره به این‌که اگر شبکه آی‌فیلم به زبان‌های دیگر هم راه‌اندازی شود، می‌تواند مخاطبان بیشتر از امروز را جذب کند، توضیح می‌دهد: یقین دارم شبکه‌های ماهواره‌ای به طور خودکار از چرخه تولیدات فرهنگی حذف خواهند شد. ضمن تشکر از مدیران صدا و سیما امیدوارم دولت حمایت‌های مالی خود را از رسانه فراگیر ایران دریغ نکند و به جای بعضی هزینه‌های بدون نتیجه فرهنگی، در تهیه و عرضه فیلم و سریال‌های ایرانی توسط شبکه آی‌فیلم سرمایه‌گذاری کند.