فرصتی برای جذب گردشگران خارجی

سالروز تولد ابن‌سینا در حالی روز پزشک نام گرفته است و از پزشکان در این روز تقدیر می‌شود که سهم این حکیم و دانشمند ایرانی در بالفعل کردن ظرفیت‌های بالقوه خود نظیر جذب گردشگر خارجی بسیار ناچیز است.

همچون مقبره مولانا در قونیه که به همت مسوولان میراث کشور ترکیه به یکی از قطب‌های مهم گردشگری دنیا شده است.

هرچند در سال‌های اخیر از سوی میراث فرهنگی استان همدان و سایر مسوولان برای بازشناساندن مرتبه و مقام علمی ابوعلی و استفاده از این ظرفیت برای توسعه گردشگری گام‌هایی برداشته شده، اما به گفته مسوولان میراث فرهنگی این اقدامات نتوانسته در عرصه بین‌المللی برای جلب گردشگران و سرمایه‌های خارجی مثمرثمر باشد،‌ به طوری که به گفته مدیرکل میراث فرهنگی استان همدان هنوز در ابتدای این راه هستیم و برای رسیدن به افق روشنی در این زمینه راه طولانی‌ای در پیش داریم.

اسدالله بیات با بیان این که اولین اقدام برای استفاده از این ظرفیت گردشگری در سال 1331 با ساخت مقبره ابوعلی سینا صورت گرفت،‌ در گفت‌وگو با جام‌جم می‌افزاید: از آن زمان به بعد تلاش‌های زیادی برای نگهداری این اثر صورت گرفت و در سال‌های اخیر نیز اقدامات متعددی در عرصه داخلی و خارجی برای معرفی این اثر و صاحب اثر صورت گرفته است.

وی در پاسخ به این پرسش که چرا همدان نتوانسته با وجود مقبره بوعلی سینا به عنوان یک ظرفیت بالای گردشگری، به قطب گردشگری در ایران و حتی دنیا تبدیل شود، می‌گوید: عوامل بازدارنده متعددی در این زمینه نقش دارد که باعث کمرنگ یا بی‌اثر شدن اقدامات صورت گرفته در این زمینه شده است. ازجمله نبود امکانات و زیرساخت‌های مورد نیاز مانند مراکز اقامتی در استان برای پذیرش گردشگر، تامین امنیت گردشگران، ایجاد فرهنگ گردشگرپذیری و مشتری‌مداری و استفاده از ظرفیت‌های دیگر استان برای طولانی‌تر کردن توقف گردشگران در استان است.

بیات اذعان می‌کند: با وجود تمام این مشکلات، در سال‌های اخیر اقدامات گسترده‌ای برای معرفی این مکان گردشگری صورت گرفته که باعث افزایش آمار گردشگران به سوی این استان شده است.

وی با اشاره به اقدامات صورت گرفته، می‌گوید: برگزاری همایش بین‌المللی در سال گذشته در برج میلاد، تاسیس جایزه بزرگ و بین‌المللی بوعلی‌سیناشناسی با ارزش صدهزار دلار، همایش پاسداشت حکیم هزاره‌ها در همدان در سال 86، تاسیس بنیاد بوعلی‌سینا و برگزاری جشنواره‌ها و همایش‌های متعدد داخلی به منظور معرفی این حکیم فرهیخته ایرانی و مقبره وی به جهانیان ازجمله این اقدامات است که باعث جذب و جلب توجه گردشگران خارجی در سال‌های اخیر به این استان شده است.

بیات با این حال معتقد است: با وجود تمام تلاش‌ها و اقدامات صورت گرفته، ابن‌سینا از چنان شخصیت بزرگ، والا و ارزشمندی برخوردار است که کارهای انجام شده برای معرفی وی کافی نیست و باید یک حرکت ملی و فرااستانی در این زمینه صورت بگیرد.

در همین حال یک استاد دانشگاه شهید بهشتی تهران با بیان این‌ که یکی از نکات مهم در انواع گردشگری، توجه ویژه به تکنیک‌ها، راهکارها و شیوه‌های نوین بازاریابی است، می‌گوید: در حالی که در بازار رقابتی گردشگری قرار داریم، ‌اما اصول و تکنیک‌های رقابت را فراموش کرده و هر گونه سرمایه‌گذاری منطقی در این حوزه را از یاد برده‌ایم.

احمد روستا در گفت‌وگو با جام‌جم می‌افزاید: تا روزی که نتوانیم در بازاریابی گردشگری چه در بعد داخلی و چه خارجی فعالیت کنیم، هیچ گاه نباید انتظار داشته باشیم مردم دنیا با واقعیت‌ها و جذابیت‌های کشور ما ارتباط برقرار کنند.

وی با بیان این‌ که هرساله شاهد حضور گردشگران فراوانی از سراسر دنیا و حتی کشور خودمان در ترکیه در هفته مولانا هستیم، به مقایسه این رخداد با نمونه‌های مشابه داخلی پرداخته و می‌گوید: ما در کشورمان شخصیت‌هایی از این دست‌کم نداریم.

این استاد دانشگاه با بیان این‌ که عدم توانایی در معرفی ابن سینا و آرامگاه وی به عوامل متعددی برمی‌گردد، تصریح می‌کند: اقدامات انجام گرفته در این زمینه یا پایدار و حرفه‌ای نبوده یا به طور کامل و کافی انجام نشده است.

روستا داشتن برنامه‌های مشخص برای بازاریابی، سرمایه‌گذاری برای جلوه بخشیدن به جاذبه‌ها، داشتن نیروهای حرفه‌ای در خدمت‌رسانی، نگرش مهمان‌پذیری و برخورد درست با گردشگران، کمک گرفتن از رسانه‌ها برای ترویج گردشگری، استفاده از مشاوران این حوزه و استفاده از متولیان گردشگری معتقد و متخصص را ازجمله عواملی عنوان می‌کند که می‌تواند در جبران عقب‌ماندگی‌های گذشته و جلب نظر گردشگران خارجی موثر باشد.

وی بازاریابی گردشگری را نیازمند عواملی همچون عوامل رفتاری، ابزاری، ساختاری و مدیریتی عنوان می‌کند و می‌گوید: نگاه ما اکنون به شخصیت‌هایی همچون ابن‌سینا موسمی و سالانه است، اما باید بپذیریم اقدامات ما در این راستا مطلوب و علمی نیست و باید برای بهبود سریع و صحیح این فعالیت‌های وارد عمل شویم.

علاوه بر استفاده از ظرفیت تاریخی آرامگاه ابن سینا در همدان، این استان می‌تواند به واسطه وجود حکیم بزرگ ابوعلی سینا موقعیت ویژه گردشگری درمانی را در غرب کشور و حتی در میان کشورهای خاورمیانه به خود اختصاص دهد.

اکنون کشورهایی که توانستند ظرفیت‌های گردشگری درمانی و بخصوص طب سنتی خود را در دنیا معرفی کنند، از امتیاز‌های فراوانی برخوردار هستند.

به طور مثال کشور هند یکی از مقاصد مهم گردشگری در طب سنتی دنیا محسوب می‌شود که در این طب نشانه‌های بسیاری از طب سنتی بوعلی سینا به چشم می‌خورد. همچنین کشور آلمان یکی از کشور‌های مورد انتخاب گردشگران سلامت به شمار می‌آید.

کشور ما نیز به پشتوانه برخورداری از تمدنی کهن و دانشمندان و حکیمان بزرگی چون بوعلی سینا و همچنین برخورداری از حجم انبوه و متنوعی از گیاهان دارویی و زمین‌های مستعد پرورش این نوع گیاهان، ظرفیت‌های قابل توجهی در جذب گردشگران سلامت دارد و در این میان استان همدان به واسطه برخورداری از آرامگاه ابدی بوعلی سینا می‌تواند جایگاه ویژه‌ای را در این زمینه به خود اختصاص دهد.

فاطمه مرادزاده - گروه ایران