شایعترین سن جراحی برداشتن رحم، 42 سالگی است و در 75 درصد موارد بیماران، بیست تا چهل و نه ساله هستند. این بیماران جوان به دلایل متعددی تحت این عمل جراحی سنگین قرار میگیرند که گذشته از علت آن، باید دانست که این عمل جراحی دارای عوارض متعددی است. در این عمل نیز احتمال عفونت و خونریزی حین عمل و نیاز به تزریق خون وجود دارد.
چسبندگی در این عمل جراحی هم مثل تمامی جراحیهای شکمی دیگر به وجود میآید. احتمال آسیب به روده، حالبها و مثانه در این عمل وجود دارد؛ البته تمامی این عوارض با وضع جسمی بیمار، علت جراحی و البته مهارت جراح ارتباط دارد. بیماران مسنتر و بیمارانی که چاق باشند، سابقه دیابت یا فشار خون، یا مشکلات قلبی داشته باشند و همینطور بیمارانی که سابقه جراحیهای متعدد (بخصوص چند بار سزارین) داشته باشند، بیشتر دچار این مشکلات میشوند.
پرسش برخی بیماران این است، آیا برداشتن رحم عوارضی چون کاهش میل جنسی، پیری زودرس، پوکی استخوان، یا عفونت مکرر لگن و واژن ایجاد نمیکند؟ پاسخ این پرسش، خیر است.
این جراحی (به شرط این که تخمدان ها برداشته نشود) احتمال چنین عوارضی را بیشتر نمیکند، اما در صورتی که لازم باشد و هر دو تخمدان حین عمل برداشته شود، عوارضی مشابه یائسگی، مانند احساس خشکی واژن بخصوص هنگام ارتباط زناشویی، گر گرفتگی، تسریع پوکی استخوان و پیری زودرس پوست همراه با ایجاد چروک در پوست ایجاد میشود.
در این موارد باید از درمان مناسب برای هریک از این عوارض استفاده کرد؛ اما برداشتن رحم برخلاف تصور برخی، به باقی ماندن مواد زائد و چرکی در بدن منجر نمیشود. (این تصور غلط از آنجا منشأ میگیرد که برخی فکر میکنند با خونریزی عادت ماهانه، مقداری از مواد زائد و چرکی موجود در بدن دفع میشود).
علت انجام این جراحی بسیار متنوع است، اما شایعترین علتها، فیبرومهای رحمی است. فیبروم غدد خوشخیم است که به تعداد و اندازههای مختلف دیده میشود. گاهی این تودههای خوشخیم، موجب ایجاد درد لگنی، نامنظمی در خونریزی یا فشار بر مجاری ادرار و ایجاد اختلالاتی در کلیهها یا در دفع ادرار میشود.
در صورتی که چنین مشکلاتی با وجود فیبروم ایجاد شود یا با وجود درمانهای مناسب رفع نشود، به جراحی و برداشتن رحم بخصوص در زنانی که دیگر تمایلی به بارداری ندارند، نیاز است.
این جراحی بخصوص باید در کسانی انجام شود که اندازه فیبروم آنها بیش از 6 سانتیمتر باشد یا طی مدت کوتاهی (مثلا شش ماه) فیبروم بسرعت رشد کند و بزرگ شود. در این حالتها، احتمال فشار به دستگاه ادراری توسط فیبروم زیاد میشود و همین طور در مواردی که رشد سریع فیبروم وجود دارد، احتمال وجود بدخیمی در فیبروم بالا میرود.
دکتر ثریا عالمی / جراح و متخصص بیماریهای زنان و زایمان