ارگ بم برای ایستادن تلاش می‌کند

بزرگ‌ترین مجموعه خشت و گلی جهان، یارای مقاومت در برابر زلزله مهیب پنجم دی 1382 را نداشت و فروریخت. کار مرمت، حفاظت و نجات بخشی ارگ فروریخته، بلافاصله توسط مرمت‌گران و کارشناسان ایرانی آغاز شد و ویرانی 75 تا 80 درصدی این بنای تاریخی عظیم که پیش از این به ثبت جهانی نیز رسیده و شهره جهان بود،‌ خیل عظیم کشورهای مشتاق مرمت و بازسازی را به سوی ایران گسیل کرد.

حالا پس از گذشت حدود 9 سال از آن زلزله خانمان‌برانداز، کار آواربرداری از ویرانه‌های 20 هکتاری ارگ بم رو به پایان است. هرچند کار مرمت و بازسازی آن همچنان ادامه دارد و به گفته مدیر پایگاه میراث جهانی ارگ بم، به دلیل خشتی و گلی بودن سازه و فروریختن‌های متوالی، زمانی برای اتمام آن قابل پیش‌بینی نیست.

افشین ابراهیمی با اشاره به سه محور قابل پیگیری در کار مرمت و بازسازی ارگ بم به جام‌جم می‌گوید: فعالیت‌های اجرایی و کارگاهی مرمت ارگ مانند آواربرداری بلافاصله پس از وقوع زلزله در محوطه آغاز شد و اکنون حدود 97 درصد آن به انجام رسیده و تا پایان مرداد امسال صددرصد آواربرداری به پایان می‌رسد. به گفته ابراهیمی، انجام عملیات پژوهشی و ایمن‌سازی نیز همزمان با آواربرداری از ویرانه‌های ارگ بم آغاز شده که هم‌اکنون در حال پیگیری است و تاکنون حدود 67 تا 70 درصد کار ایمن‌سازی شامل مهار نقاط بحرانی نظیر ترک‌ها، شکاف‌ها و حفره‌های ایجاد شده انجام شده است.

وی با بیان این‌ که در بحث مرمت و بازسازی نیز بخش اعظم کار انجام شده است، تصریح می‌کند: در بخش مرمت اولویت با مناطقی است که از اهمیت بیشتری برخوردار است و مورد استفاده مردم قرار می‌گیرد؛‌ اماکنی مانند تکیه، مسجد‌جامع،‌ زیارتگاه صاحب الزمان،‌ بخشی از بازار، بخشی از خانه سیستانی و عمده حصار دوم و سوم قلعه.

مدیر پایگاه میراث جهانی ارگ بم با بیان این‌ که مرمت ارگ بم باید مطابق قوانین و ضوابط کمیته میراث جهانی یونسکو صورت بگیرد، تاکید می‌کند: طبق این ضوابط، زلزله بخشی از تاریخ ارگ بم است و نباید آثار آن را به طور کامل محو کرد، به همین دلیل قرار نیست ارگ بم به حالت اولیه و معماری زمان قبل از زلزله برگردد.

ابراهیمی می‌گوید: با توجه به این نکته، مرمت و بازسازی حدود 75 تا 80 درصد ارگ بم مطابق با خواست و نظر کارشناسان کمیته میراث جهانی انجام شده و عملیات باقیمانده در حال انجام است.

مدیر پایگاه میراث جهانی ارگ بم با بیان این ‌که این ارگ بزودی از فهرست آثار در معرض خطر یونسکو خارج می‌شود، درباره زمان و چگونگی خروج ارگ از فهرست در خطر میراث جهانی نیز می‌گوید: آخرین بازدید کارشناسان یونسکو از ارگ بم و روند مرمت آن حدود 9 ماه پیش صورت گرفت که این بازدید رضایت 90 درصدی کارشناسان یونسکو از کل عملیات مرمت ارگ و حفاظت از حریم آن را در پی داشت.

ابراهیمی با بیان این‌که حصول رضایت ده درصد باقیمانده به کامل کردن نقشه‌ها، کامل کردن مطالعات و پژوهش‌ها و به‌حداقل رساندن مداخلات شهری در محدوده منظر فرهنگی بم بستگی دارد،‌ می‌افزاید: به احتمال قوی کمتر از یک سال دیگر و تا پایان سال جاری این بخش از عملیات به پایان می‌رسد و می‌توانیم بازرسان را برای بازدید دوباره به ایران دعوت کرده و شاهد خروج ارگ بم از فهرست در خطر میراث جهانی باشیم.

سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان نیز در این‌ باره می‌گوید: تمام تلاش میراث فرهنگی کرمان در جهت احیای مجدد ارگ بم است و در همین راستا با توجه به اقدامات اخیر صورت گرفته انتظار می‌رود بازسازی این ارگ با شتاب بیشتری انجام شود.

هادی ایرانمنش می‌افزاید: عملیات ساماندهی و ایمن‌سازی حصار پیرامونی ارگ تاریخی بم از فروردین امسال آغاز شده و تاکنون 95 درصد ایمن‌سازی ضلع جنوبی حصار پیرامونی آن انجام شده است و تا پایان سال، بخش‌های باقیمانده ضلع شرقی و غربی این اثر تاریخی نیز ایمن‌سازی و ساماندهی می‌شود.