فرزند ناخوانده یا برادرتنی؟

مجید سعادت، طراح و تهیه‌کننده مسابقه «ردپا» درباره روند یکنواخت مسابقه‌های تلفنی و کپی‌برداری آنها از برنامه‌های خارجی می‌گوید: با این صحبت خیلی موافق نیستم که مسابقه‌های ما برگرفته از نوع خارجی است، چون ما شاهد مسابقه‌هایی هستیم که طراحی آن برای خودمان است. شاید یکی از دلایلش نبود خلاقیت است. البته باید تاکید کنم آن طور که باید و شاید به مسابقه‌ها بها داده نمی‌شود.

وی ادامه می‌دهد: ما در طول سال شاهد انبوه تولیدات نمایشی هستیم که برخی تولیدات قوی، بعضی متوسط و ضعیف هستند، اما با این حال بازهم شاهد همان تولیدات هستیم و با آن‌که مورد توجه مخاطبان قرار نمی‌گیرد، اما باز هم تولید اثری به همان تهیه‌کننده و کارگردان سپرده می‌شود، اما این مساله شامل حال مسابقه‌های تلفنی تلویزیون نمی‌شود و از بودجه کمی برخوردارند، حتی بودجه آنقدر کم است که نمی‌توان برای یک دکور هم هزینه کرد و به من تهیه‌کننده می‌گویند از کروماکی استفاده کنم که 50 سال پیش استفاده می‌شد. مسلما من به عنوان تهیه‌کننده علاقه‌مندم کارم بهترین دکور را داشته باشد و دوست ندارم خراب شود، اما وقتی بودجه کم است و من در این‌باره محدودیت دارم، باید چه کار کنم؟

این تهیه‌کننده با اشاره به این‌که سقف بودجه تولیدات مسابقه‌های تلفنی خیلی پایین است، توضیح می‌دهد: نمی‌دانم چرا این نوع ساختار برنامه‌سازی چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرد و کیفیت آن برای مسئولان اهمیت ندارد. در واقع استانداردی در این‌باره وجود ندارد. در حالی که باید به همه بخش‌های یک مسابقه تلفنی حتی تیتراژ و وله هم توجه کرد. باید هر بخش منطق خودش را داشته باشد وگرنه موفق نخواهد بود. به همین دلیل برخی مسابقه‌های تلفنی تکراری هستند و روح تازه‌ای در آنها دمیده نمی‌شود.

سعادت بیان می‌کند: احساس می‌کنم به مسابقه‌های تلفنی همچون یک میان برنامه توجه می‌شود که بود و نبود آن چندان فرقی نمی‌کند. در حالی که نباید این‌گونه نگاه شود. همین نگاه باعث شده ساعت پخش مناسبی به مسابقه‌های تلفنی اختصاص پیدانکند. ساعت پخش مناسب، مجری خوب و سوالات متنوع دست به دست هم می‌دهد تا مسابقه به بهترین شکل اجرا شود. وی ادامه می‌دهد: یکی از مشکلات مسابقه‌های تلفنی نبود مجری مناسب است که به آنها لطمه می‌زند. اجرای مسابقه‌های تلفنی تخصص خودش را می‌خواهد، نه این‌که صرفا مجری خودش را محور قرار بدهد، بلکه باید مجری فضای مفرحی به برنامه بدهد

دکتر مجید ابهری، مدرس دانشگاه شهید بهشتی و کارشناس رسانه درباره کارکرد مسابقه‌های تلفنی و نتایجی که برای مخاطب خواهند داشت، می‌گوید: برنامه‌های سرگرمی در رادیو و تلویزیون برای جذب مخاطب بیشتر باید تنوع لازم را داشته باشد. یکی از محورهای سرگرمی که همراه با افزایش سطح دانش است، مسابقه‌های تلویزیونی است. این‌گونه مسابقه‌ها در سطوح مختلف و با موضوع‌های متعدد اجرا می‌شود و اغلب با حضور تعدادی از مخاطبان همراه است و در پاره‌ای از مواقع، تعدادی از بینندگان با تلفن در آنها مشارکت می‌کنند.

وی می‌افزاید: در کالبدشکافی این‌گونه مسابقه‌ها باید محورهایی مورد نظر قرار بگیرد.

1. سطح علمی این مسابقه‌ها در حد متوسط بوده تا مورد استفاده مخاطبان قرار بگیرد. بنابراین باید سطوح علمی، طیف سنی و تنوع اجرای این مسابقه‌ها در نظر گرفته شوند. یعنی برای هر گروه سنی یک مسابقه ویژه تدارک دیده شود.

2. میان سوالات باید سوالات تصویری همچون قسمت‌هایی از فیلم و... گنجانده شود تا هوش و حافظه مخاطبان در این‌باره سنجیده شود.

3. بعضی مسابقه‌ها باید درباره برنامه‌های تلویزیون باشد تا مخاطبان در طول هفته یک گروه از برنامه‌های مورد علاقه‌شان را دنبال و بعد در مسابقه شرکت کنند.

این کارشناس رسانه اشاره می‌کند: متاسفانه در حال حاضر برخی از این مسابقه‌ها فقط برای پر کردن اوقات فراغت است و هیچ‌گونه کاربردی در زمینه افزایش هوش هیجانی ندارد. در تهیه مسابقه‌ها باید از بخش‌های متنوع هم بهره برد تا برای بینندگان ایجاد جذابیت کند. تهیه‌کنندگان برای چید‌مان صفحه و مجریان باید از رفتارشناسان و روان‌شناسان هم بهره ببرند تا منجر به نتایج مطلوب شود.

مریم طالبی